|

شخصیت ملی و جهانی داشت

ایرج راد

عزت‌الله انتظامی از یک سو شخصیت ملی ما به‌لحاظ فرهنگی و بازیگری در تئاتر و سینما و تلویزیون است و از سوی دیگر نیز شخصیتی جهانی است، چون آثارش در جشنواره‌های مهم جهان حضور داشته و از شخصیت فرهنگی ایشان در یونسکو تجلیل شده است و همه اینها باعث می‌شود این شخصیت ابعاد بین‌المللی نیز بیابد. او شخصیت هنرمند تأثیرگذاری داشت و یکی از چهره‌های شناخته‌شده ایرانی در سطوح بین‌المللی بود، اما وجوه هنری‌اش بر همگان آشکار است و منتقدان درباره‌اش نوشته‌اند و اهل فن و هنر به آن پرداخته‌اند و مردم نیز از این هنرنمایی‌اش لذت برده و به شناختی از هنرش رسیده‌اند.

همچنین همه آنهایی که از نزدیک با او در ارتباط بودند و همکاری داشتند بر وجوه شخصیتی ایشان آگاه بودند و می‌دانستند که شخصیت او از سال‌های دور در تاریخ تئاتر ایران مؤثر بوده است و ارزش‌ها و توانمندی‌هایش از او جایگاه بلندی ساخته بود که همواره در تئاتر ما بماند.
ما در دو دهه اخیر در هیئت‌مدیره خانه تئاتر همکاری می‌کردیم؛ به‌همین‌دلیل خیلی به شخصیت ایشان نزدیک و آگاه بودم و خیلی راحت می‌فهمیدم که این شخصیت بزرگ، بزرگوارانه همواره فروتنی‌اش را در میان جمع هنرمندان و مردم نگه می‌دارد، اما علاوه بر اینها دوست داشت که تا می‌تواند و از عهده‌اش برمی‌آید، به دیگران کمک کند و حتی دلش نمی‌خواست کسی متوجه این کمک‌های خیرخواهانه‌اش بشود و در زمان عید نوروز در حد توان کمک‌های مالی به عزیزانی می‌کرد که دیگر از کار افتاده‌اند و دچار مشکلات مالی هستند و طوری هم رفتار می‌کرد که آنها متوجه این کمک نشوند و خیلی راحت این کمک را بپذیرند. همچنین با حمایت بهزیستی در ولنجک مکانی را برای 10 نفر که سالمند هستند و توان مالی نیز ندارند، در اختیار گرفتیم که آن عزیزان بدون پرداخت هزینه‌ای مورد حمایت و پرستاری واقع شوند. همچنین کمک‌های دیگری که همواره دریغ نمی‌کرد که اهل هنر بتوانند از آنها برای بهبود اوضاعشان برخوردار شوند. به‌‌ویژه آنهایی که سنی ازشان گذشته بود و نیازمند حمایت و توجه معنوی و مادی بودند.
من با آقای انتظامی از سال‌های دور آشنایی داشتم. اول اینکه این افتخار را داشتم که در دهه 40 در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته تئاتر هم‌کلاس باشیم. دوم اینکه ما بعدها در گروه مردم در اداره تئاتر با هم همکاری کردیم که سرپرستی‌اش بر عهده علی نصیریان و عزت‌الله انتظامی بود. ما با این گروه کارهایی را در تالار سنگلج و دیگر شهرهای ایران اجرا کردیم. از خصوصیات اخلاقی و رفتاری او و دیگر افرادی که در گروه تئاتر مردم بودند، این است که نظم و دیسیپلینشان بسیار مثال‌زدنی است و هیچ‌کس به خاطر ندارد که اینها 10دقیقه سر تمرین دیر آمده باشند و همیشه نیم‌ساعت هم زودتر سر تمرین می‌رسیدند که همه بدانند تئاتر و کار گروهی چقدر اهمیت دارد. اینها زود می‌آمدند که به شخصیت و وقت دیگران احترام بگذارند. وقتی کسی در تئاتری مقابل و در کنار شخصیت انتظامی باید بازی می‌کرد، اگر توش و توان کافی نداشت، طوری برخورد می‌کرد که احساس ضعف نکند و این‌گونه می‌گفت برای بهترشدن این صحنه تمرین بیشتر می‌گذاریم و همه کمک‌های لازم را می‌کرد که آن بازیگر بی‌آنکه متوجه شود و حالت برخورنده‌ای بیابد رفتارش، خودش را تا سطح قابل‌قبولی بالا می‌آورد. این زمان‌های زیاد بود که گروه و کار را به سطح باکیفیت‌تری می‌رساند و نتیجه هم برای تماشاگران عالی بود. او همواره این قضیه را علاوه بر تئاتر در کارهای تصویری نیز در پیش می‌گرفت و همواره مددیار دیگران بود.
آقای انتظامی شخصیت شوخ‌طبعی داشت، با آنکه زمان تمرین و اجرا فوق‌العاده جدی بود و بسیار با وسواس کار می‌کرد، اما در زمان‌های استراحت می‌کوشید بتواند به نوعی وضعیت خوشایند و دلپذیری بسازد تا اینکه فضا به سمت هرگونه خصلت‌های بدگویی برود و این‌گونه همیشه صمیمیت‌ها را بین هنرمندان ایجاد می‌کرد.

عزت‌الله انتظامی از یک سو شخصیت ملی ما به‌لحاظ فرهنگی و بازیگری در تئاتر و سینما و تلویزیون است و از سوی دیگر نیز شخصیتی جهانی است، چون آثارش در جشنواره‌های مهم جهان حضور داشته و از شخصیت فرهنگی ایشان در یونسکو تجلیل شده است و همه اینها باعث می‌شود این شخصیت ابعاد بین‌المللی نیز بیابد. او شخصیت هنرمند تأثیرگذاری داشت و یکی از چهره‌های شناخته‌شده ایرانی در سطوح بین‌المللی بود، اما وجوه هنری‌اش بر همگان آشکار است و منتقدان درباره‌اش نوشته‌اند و اهل فن و هنر به آن پرداخته‌اند و مردم نیز از این هنرنمایی‌اش لذت برده و به شناختی از هنرش رسیده‌اند.

همچنین همه آنهایی که از نزدیک با او در ارتباط بودند و همکاری داشتند بر وجوه شخصیتی ایشان آگاه بودند و می‌دانستند که شخصیت او از سال‌های دور در تاریخ تئاتر ایران مؤثر بوده است و ارزش‌ها و توانمندی‌هایش از او جایگاه بلندی ساخته بود که همواره در تئاتر ما بماند.
ما در دو دهه اخیر در هیئت‌مدیره خانه تئاتر همکاری می‌کردیم؛ به‌همین‌دلیل خیلی به شخصیت ایشان نزدیک و آگاه بودم و خیلی راحت می‌فهمیدم که این شخصیت بزرگ، بزرگوارانه همواره فروتنی‌اش را در میان جمع هنرمندان و مردم نگه می‌دارد، اما علاوه بر اینها دوست داشت که تا می‌تواند و از عهده‌اش برمی‌آید، به دیگران کمک کند و حتی دلش نمی‌خواست کسی متوجه این کمک‌های خیرخواهانه‌اش بشود و در زمان عید نوروز در حد توان کمک‌های مالی به عزیزانی می‌کرد که دیگر از کار افتاده‌اند و دچار مشکلات مالی هستند و طوری هم رفتار می‌کرد که آنها متوجه این کمک نشوند و خیلی راحت این کمک را بپذیرند. همچنین با حمایت بهزیستی در ولنجک مکانی را برای 10 نفر که سالمند هستند و توان مالی نیز ندارند، در اختیار گرفتیم که آن عزیزان بدون پرداخت هزینه‌ای مورد حمایت و پرستاری واقع شوند. همچنین کمک‌های دیگری که همواره دریغ نمی‌کرد که اهل هنر بتوانند از آنها برای بهبود اوضاعشان برخوردار شوند. به‌‌ویژه آنهایی که سنی ازشان گذشته بود و نیازمند حمایت و توجه معنوی و مادی بودند.
من با آقای انتظامی از سال‌های دور آشنایی داشتم. اول اینکه این افتخار را داشتم که در دهه 40 در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته تئاتر هم‌کلاس باشیم. دوم اینکه ما بعدها در گروه مردم در اداره تئاتر با هم همکاری کردیم که سرپرستی‌اش بر عهده علی نصیریان و عزت‌الله انتظامی بود. ما با این گروه کارهایی را در تالار سنگلج و دیگر شهرهای ایران اجرا کردیم. از خصوصیات اخلاقی و رفتاری او و دیگر افرادی که در گروه تئاتر مردم بودند، این است که نظم و دیسیپلینشان بسیار مثال‌زدنی است و هیچ‌کس به خاطر ندارد که اینها 10دقیقه سر تمرین دیر آمده باشند و همیشه نیم‌ساعت هم زودتر سر تمرین می‌رسیدند که همه بدانند تئاتر و کار گروهی چقدر اهمیت دارد. اینها زود می‌آمدند که به شخصیت و وقت دیگران احترام بگذارند. وقتی کسی در تئاتری مقابل و در کنار شخصیت انتظامی باید بازی می‌کرد، اگر توش و توان کافی نداشت، طوری برخورد می‌کرد که احساس ضعف نکند و این‌گونه می‌گفت برای بهترشدن این صحنه تمرین بیشتر می‌گذاریم و همه کمک‌های لازم را می‌کرد که آن بازیگر بی‌آنکه متوجه شود و حالت برخورنده‌ای بیابد رفتارش، خودش را تا سطح قابل‌قبولی بالا می‌آورد. این زمان‌های زیاد بود که گروه و کار را به سطح باکیفیت‌تری می‌رساند و نتیجه هم برای تماشاگران عالی بود. او همواره این قضیه را علاوه بر تئاتر در کارهای تصویری نیز در پیش می‌گرفت و همواره مددیار دیگران بود.
آقای انتظامی شخصیت شوخ‌طبعی داشت، با آنکه زمان تمرین و اجرا فوق‌العاده جدی بود و بسیار با وسواس کار می‌کرد، اما در زمان‌های استراحت می‌کوشید بتواند به نوعی وضعیت خوشایند و دلپذیری بسازد تا اینکه فضا به سمت هرگونه خصلت‌های بدگویی برود و این‌گونه همیشه صمیمیت‌ها را بین هنرمندان ایجاد می‌کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.