|

سخنگوی شورای نگهبان: دستگاه شایسته‌سنج نداریم

هشدار به پارلمان‌نشینان

شرق: عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، روز گذشته در نشست خبری تلویحا به نمایندگان مجلس هشدار داد که مراقب رفتار و گفتار خود باشند؛ چراکه در سرنوشت رد یا تأیید صلاحیت آنها مؤثر است. او دیروز در نشست خبری با بیان اینکه در حوزه تأیید صلاحیت‌ها، تأیید افراد چک سفیدامضای شورای نگهبان نیست، اظهار کرد: «در هر مرحله و دوره صلاحیت‌‌‌ها بررسی می‌شود. این تنها ابزاری است که ما داریم. مکانیسم‌‌‌های دیگر هم باید وجود داشته باشد؛ ما قانون نظارت بر نمایندگان را که قانونی حداقلی است نیز داریم. نماینده‌ای که در یکی از کشورها سخنی خلاف حزب زد، آن حزب واکنش نشان داد. در این زمینه قانون تنقیح قوانین نیز به تصویب رسیده است. چند ماه گذشته نماینده‌ای مطلبی را علیه یکی از وزیران مطرح کرد، وزیر مذکور در نامه‌ای به شورای نگهبان کذب‌بودن آن مطلب را همراه با اسناد و مدارکی برای ما فرستاد».
سخنگوی شورای نگهبان خاطرنشان کرد: «همکاران ما در اداره انتخابات شورا، این نماینده را خواستند و به او تذکر دادند و گفتند بیان این مسائل می‌تواند در سرنوشت و صلاحیت آینده شما تأثیرگذار باشد». کدخدایی همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا شورای نگهبان نسبت به تخلفات مطرح‌شده برخی از نمایندگان در جلسه استیضاح وزیر کار و درخواست آنها برای دریافت امتیاز و رانت قصد ورود ندارد؟ خاطرنشان کرد: «آنچه را خلاف باشد و از سوی نمایندگان مطرح شود، در بررسی صلاحیت‌ها در دور بعد مدنظر قرار خواهیم داد». این سخن کدخدایی در شرایطی است که او پیش‌تر برعکس این حرف خود، گفته بود که نمایندگان بابت سخنان خود نگران نباشند. او در پاسخ به سؤالی درباره اینکه گفته می‌شود نمایندگان در دوره نمایندگی به‌‌دلیل نظارت شورای نگهبان و موضوع تأیید صلاحیت، تحت فشار قرار دارند و برخی از آنها از عواقب اظهارنظر خود در آینده می‌ترسند، گفته بود: «آنچه شورای نگهبان رصد می‌کند، جریان کلی است و طبق قانون نمایندگان در اظهارنظر آزادند. جای هیچ نگرانی درباره اظهارنظر نمایندگان نیست و شورای نگهبان به خاطر اظهارنظر تاکنون نماینده‌ای را رد صلاحیت نکرده است». او همچنین در پاسخ به این سؤال که گفته می‌شود در موضوع برجام، برخی از نمایندگان موافق برجام رد صلاحیت شده‌اند، گفته بود: «این اظهارات خلاف است. برجام به تصویب شورای نگهبان رسیده است و چگونه امکان دارد که چیزی را که خودمان تأیید کرده‌ایم، فردی را به‌دلیل دفاع از آن رد صلاحیت کنیم؟ درخصوص FATF هم همین‌گونه است و اظهارنظر درباره آن تأثیری در بررسی صلاحیت‌ها ندارد». اما آنچه عباسعلی کدخدایی دیروز صراحتا به آن اعتراف کرده از این نظر قابل‌تأمل است که برای نخستین‌بار این نهاد نظارتی به صراحت از رخدادی سخن می‌گوید که دغدغه و نگرانی بسیاری از نمایندگان بوده و هست. آنها همواره نگران‌اند که رفتار و گفتارشان در مقام نمایندگی تأثیر مستقیمی در رد یا تأیید صلاحیت آنها برای دور بعد داشته باشد؛ تا جایی که به گفته برخی ممکن است این ترس، نمایندگان را تا ورطه محافظه‌کاری شدید هم سوق دهد.
لایحه اصلاح قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم
روز گذشته همچنین سخنگوی شورای نگهبان از تأییدنشدن طرح اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس به‌دلیل سه مغایرت با قانون خبر داد و اظهار کرد: طرح منع به‌کارگیری بازنشستگان در جلسه شورای نگهبان هرچند در یک نوبت بررسی شد، ولی نیازمند جمع‌بندی نهایی هستیم و سعی می‌کنیم نظر نهایی را تا مهلت پایانی اعلام کنیم. او همچنین از تأیید لایحه اصلاح قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم در این شورا خبر داد و گفت: این لایحه مغایر با موازین شرع و قانون اساسی شناخته نشد. این در حالی است که مجلس دو ماه پیش «لایحه الحاق ایران به کنوانسیون تأمین مالی تروریسم» را که قرار بود در صحن مجلس به رأی گذاشته شود، از دستور کار خارج کرد. از آن زمان تاکنون اصولگرایان به شدت از همه ابزار خود برای کنارگذاشتن این لایحه استفاده کرده‌اند. همان شبی که قرار بود فردایش لایحه در مجلس بررسی شود، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با علی لاریجانی جلسه گذاشت و درخواست مسکوت‌ماندن FATF را در مجلس مطرح کرد. این درخواست نتیجه داد و ماجرا در مجلس به مدت دو ماه مسکوت ماند. طبق برنامه‌ریزی مجلس بعد از پایان زمان تعیین‌شده، باید بررسی مجدد این لایحه دیروز در کمیسیون امنیت ملی مجلس آغاز می‌شد.
رجل سیاسی همچنان مسکوت است
سخنگوی شورای نگهبان دیروز درباره آخرین وضعیت تعیین رجل سیاسی هم بیان کرد: «آنچه برعهده ما بود در قالب تعریف مصادیق رجل سیاسی انجام شد و در جزئیات باید مجلس وارد شود. مجلس مشغول بررسی این موضوع است و ما منتظر بررسی نهایی آنها هستیم». شورای نگهبان موظف شده شاخص‌ها و شرایط اصل 115 قانون اساسی درباره شرایط ریاست‌جمهوری یعنی «رجل سیاسی و مدیر و مدبر بودن» را تعریف و مشخص کند. شورای نگهبان دو مورد اصلی را تعریف و شاخص‌هایی هم برای آن تعیین کرد اما ماجرای «رجل سیاسی» را که پرمناقشه‌ترین بخش این اصل از قانون اساسی تاکنون بوده مسکوت گذاشت. شورای نگهبان تا این لحظه معتقد بود که رجل سیاسی یعنی مردان سیاسی درحالی‌که بسیاری معتقدند منظور از کلمه رجل «مرد» نیست بلکه چهره سیاسی است و بر این مبنا زنان هم می‌توانند نامزد ریاست‌جمهوری شوند. سخنگوی شورای نگهبان دیروز در رابطه با انتخاب مجدد آیت‌الله جنتی در شورای نگهبان و واکنش رسانه‌های خارجی به سن ایشان هم گفت: «در شورای نگهبان هیئت‌رئیسه شامل دبیر، قائم‌مقام، سخنگو و معاون اجرائی می‌شود. سه نفر توسط رأی شورای نگهبان انتخاب می‌شوند و معاون اجرائی توسط دبیر انتخاب می‌شود». کدخدایی اضافه کرد: «در مورد نهادهایی که بیشتر در حوزه‌های فکری کار می‌کنند شرط سنی محدودیت محسوب نمی‌شود برای مثال در کشور مالزی حتی در حوزه اجرائی هم این مورد قابل مشاهده است. وقتی قانون منعی در این زمینه در نظر نگرفته، فکر نمی‌کنم این مطلب مشکلی داشته باشد».
دستگاه شایسته‌سنج نداریم
کدخدایی همچنین در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه سهم شورای نگهبان در ارتقای کیفیت مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری چه میزان است و شورای نگهبان برای احراز صلاحیت‌های کارآمدتر چه اقداماتی انجام می‌دهد، تصریح کرد: «شورای نگهبان دستگاه شایسته‌سنجی ندارد و برای تعیین میزان و ترازویی که شایستگی افراد را نشان دهد نه چنین دستگاهی و نه چنین اختیاراتی را دارد. آنچه شورای نگهبان انجام می‌دهد در چارچوب قانون است که برای انتخابات ریاست‌جمهوری شرایط و امکانات حداقلی را در نظر گرفته که قابلیت ارزیابی دارد و کیفی بوده و نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر است». کدخدایی در پاسخ به سؤال دیگری در رابطه با آخرین وضعیت الکترونیکی‌شدن انتخابات، عنوان کرد: «غیر از آنچه پیش از این گفته شد، تحول خاصی صورت نگرفته و کار هم در مرحله کارشناسی است. تصمیم جدی گرفته نشده و همکاری‌ها با دوستان وزارت کشور ادامه دارد». او در پاسخ به سؤال دیگری در رابطه با اینکه شورای نگهبان در زمینه حل مشکلات اقتصادی مردم و مبارزه با فساد چه راهکارهایی دارد؟ بیان کرد: «ما هم با اقشار جامعه همدرد هستیم و ان‌شاءالله مسئولان تلاش کنند مشکلات مرتفع شوند. مردم ما مردم خوب و ایثارگری هستند که باید برای این نعمت شکرگزار بود و هر اقدامی لازم است باید انجام شود. بیانیه‌ای از سوی مجلس خبرگان در این زمینه ارائه شد. ما در شورای نگهبان به دنبال پاسخ‌گویی به قوانینی هستیم که در این زمینه از سوی مجلس
ارسال می‌شود».
شرق: عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، روز گذشته در نشست خبری تلویحا به نمایندگان مجلس هشدار داد که مراقب رفتار و گفتار خود باشند؛ چراکه در سرنوشت رد یا تأیید صلاحیت آنها مؤثر است. او دیروز در نشست خبری با بیان اینکه در حوزه تأیید صلاحیت‌ها، تأیید افراد چک سفیدامضای شورای نگهبان نیست، اظهار کرد: «در هر مرحله و دوره صلاحیت‌‌‌ها بررسی می‌شود. این تنها ابزاری است که ما داریم. مکانیسم‌‌‌های دیگر هم باید وجود داشته باشد؛ ما قانون نظارت بر نمایندگان را که قانونی حداقلی است نیز داریم. نماینده‌ای که در یکی از کشورها سخنی خلاف حزب زد، آن حزب واکنش نشان داد. در این زمینه قانون تنقیح قوانین نیز به تصویب رسیده است. چند ماه گذشته نماینده‌ای مطلبی را علیه یکی از وزیران مطرح کرد، وزیر مذکور در نامه‌ای به شورای نگهبان کذب‌بودن آن مطلب را همراه با اسناد و مدارکی برای ما فرستاد».
سخنگوی شورای نگهبان خاطرنشان کرد: «همکاران ما در اداره انتخابات شورا، این نماینده را خواستند و به او تذکر دادند و گفتند بیان این مسائل می‌تواند در سرنوشت و صلاحیت آینده شما تأثیرگذار باشد». کدخدایی همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا شورای نگهبان نسبت به تخلفات مطرح‌شده برخی از نمایندگان در جلسه استیضاح وزیر کار و درخواست آنها برای دریافت امتیاز و رانت قصد ورود ندارد؟ خاطرنشان کرد: «آنچه را خلاف باشد و از سوی نمایندگان مطرح شود، در بررسی صلاحیت‌ها در دور بعد مدنظر قرار خواهیم داد». این سخن کدخدایی در شرایطی است که او پیش‌تر برعکس این حرف خود، گفته بود که نمایندگان بابت سخنان خود نگران نباشند. او در پاسخ به سؤالی درباره اینکه گفته می‌شود نمایندگان در دوره نمایندگی به‌‌دلیل نظارت شورای نگهبان و موضوع تأیید صلاحیت، تحت فشار قرار دارند و برخی از آنها از عواقب اظهارنظر خود در آینده می‌ترسند، گفته بود: «آنچه شورای نگهبان رصد می‌کند، جریان کلی است و طبق قانون نمایندگان در اظهارنظر آزادند. جای هیچ نگرانی درباره اظهارنظر نمایندگان نیست و شورای نگهبان به خاطر اظهارنظر تاکنون نماینده‌ای را رد صلاحیت نکرده است». او همچنین در پاسخ به این سؤال که گفته می‌شود در موضوع برجام، برخی از نمایندگان موافق برجام رد صلاحیت شده‌اند، گفته بود: «این اظهارات خلاف است. برجام به تصویب شورای نگهبان رسیده است و چگونه امکان دارد که چیزی را که خودمان تأیید کرده‌ایم، فردی را به‌دلیل دفاع از آن رد صلاحیت کنیم؟ درخصوص FATF هم همین‌گونه است و اظهارنظر درباره آن تأثیری در بررسی صلاحیت‌ها ندارد». اما آنچه عباسعلی کدخدایی دیروز صراحتا به آن اعتراف کرده از این نظر قابل‌تأمل است که برای نخستین‌بار این نهاد نظارتی به صراحت از رخدادی سخن می‌گوید که دغدغه و نگرانی بسیاری از نمایندگان بوده و هست. آنها همواره نگران‌اند که رفتار و گفتارشان در مقام نمایندگی تأثیر مستقیمی در رد یا تأیید صلاحیت آنها برای دور بعد داشته باشد؛ تا جایی که به گفته برخی ممکن است این ترس، نمایندگان را تا ورطه محافظه‌کاری شدید هم سوق دهد.
لایحه اصلاح قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم
روز گذشته همچنین سخنگوی شورای نگهبان از تأییدنشدن طرح اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس به‌دلیل سه مغایرت با قانون خبر داد و اظهار کرد: طرح منع به‌کارگیری بازنشستگان در جلسه شورای نگهبان هرچند در یک نوبت بررسی شد، ولی نیازمند جمع‌بندی نهایی هستیم و سعی می‌کنیم نظر نهایی را تا مهلت پایانی اعلام کنیم. او همچنین از تأیید لایحه اصلاح قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم در این شورا خبر داد و گفت: این لایحه مغایر با موازین شرع و قانون اساسی شناخته نشد. این در حالی است که مجلس دو ماه پیش «لایحه الحاق ایران به کنوانسیون تأمین مالی تروریسم» را که قرار بود در صحن مجلس به رأی گذاشته شود، از دستور کار خارج کرد. از آن زمان تاکنون اصولگرایان به شدت از همه ابزار خود برای کنارگذاشتن این لایحه استفاده کرده‌اند. همان شبی که قرار بود فردایش لایحه در مجلس بررسی شود، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با علی لاریجانی جلسه گذاشت و درخواست مسکوت‌ماندن FATF را در مجلس مطرح کرد. این درخواست نتیجه داد و ماجرا در مجلس به مدت دو ماه مسکوت ماند. طبق برنامه‌ریزی مجلس بعد از پایان زمان تعیین‌شده، باید بررسی مجدد این لایحه دیروز در کمیسیون امنیت ملی مجلس آغاز می‌شد.
رجل سیاسی همچنان مسکوت است
سخنگوی شورای نگهبان دیروز درباره آخرین وضعیت تعیین رجل سیاسی هم بیان کرد: «آنچه برعهده ما بود در قالب تعریف مصادیق رجل سیاسی انجام شد و در جزئیات باید مجلس وارد شود. مجلس مشغول بررسی این موضوع است و ما منتظر بررسی نهایی آنها هستیم». شورای نگهبان موظف شده شاخص‌ها و شرایط اصل 115 قانون اساسی درباره شرایط ریاست‌جمهوری یعنی «رجل سیاسی و مدیر و مدبر بودن» را تعریف و مشخص کند. شورای نگهبان دو مورد اصلی را تعریف و شاخص‌هایی هم برای آن تعیین کرد اما ماجرای «رجل سیاسی» را که پرمناقشه‌ترین بخش این اصل از قانون اساسی تاکنون بوده مسکوت گذاشت. شورای نگهبان تا این لحظه معتقد بود که رجل سیاسی یعنی مردان سیاسی درحالی‌که بسیاری معتقدند منظور از کلمه رجل «مرد» نیست بلکه چهره سیاسی است و بر این مبنا زنان هم می‌توانند نامزد ریاست‌جمهوری شوند. سخنگوی شورای نگهبان دیروز در رابطه با انتخاب مجدد آیت‌الله جنتی در شورای نگهبان و واکنش رسانه‌های خارجی به سن ایشان هم گفت: «در شورای نگهبان هیئت‌رئیسه شامل دبیر، قائم‌مقام، سخنگو و معاون اجرائی می‌شود. سه نفر توسط رأی شورای نگهبان انتخاب می‌شوند و معاون اجرائی توسط دبیر انتخاب می‌شود». کدخدایی اضافه کرد: «در مورد نهادهایی که بیشتر در حوزه‌های فکری کار می‌کنند شرط سنی محدودیت محسوب نمی‌شود برای مثال در کشور مالزی حتی در حوزه اجرائی هم این مورد قابل مشاهده است. وقتی قانون منعی در این زمینه در نظر نگرفته، فکر نمی‌کنم این مطلب مشکلی داشته باشد».
دستگاه شایسته‌سنج نداریم
کدخدایی همچنین در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه سهم شورای نگهبان در ارتقای کیفیت مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری چه میزان است و شورای نگهبان برای احراز صلاحیت‌های کارآمدتر چه اقداماتی انجام می‌دهد، تصریح کرد: «شورای نگهبان دستگاه شایسته‌سنجی ندارد و برای تعیین میزان و ترازویی که شایستگی افراد را نشان دهد نه چنین دستگاهی و نه چنین اختیاراتی را دارد. آنچه شورای نگهبان انجام می‌دهد در چارچوب قانون است که برای انتخابات ریاست‌جمهوری شرایط و امکانات حداقلی را در نظر گرفته که قابلیت ارزیابی دارد و کیفی بوده و نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر است». کدخدایی در پاسخ به سؤال دیگری در رابطه با آخرین وضعیت الکترونیکی‌شدن انتخابات، عنوان کرد: «غیر از آنچه پیش از این گفته شد، تحول خاصی صورت نگرفته و کار هم در مرحله کارشناسی است. تصمیم جدی گرفته نشده و همکاری‌ها با دوستان وزارت کشور ادامه دارد». او در پاسخ به سؤال دیگری در رابطه با اینکه شورای نگهبان در زمینه حل مشکلات اقتصادی مردم و مبارزه با فساد چه راهکارهایی دارد؟ بیان کرد: «ما هم با اقشار جامعه همدرد هستیم و ان‌شاءالله مسئولان تلاش کنند مشکلات مرتفع شوند. مردم ما مردم خوب و ایثارگری هستند که باید برای این نعمت شکرگزار بود و هر اقدامی لازم است باید انجام شود. بیانیه‌ای از سوی مجلس خبرگان در این زمینه ارائه شد. ما در شورای نگهبان به دنبال پاسخ‌گویی به قوانینی هستیم که در این زمینه از سوی مجلس
ارسال می‌شود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.