يادي از اولين فرمانده سپاه
مجتبي اميري
عباس دوزدوزاني يا همان حاج عباس، مرد مبارزه پيش از انقلاب با ذائقه شاعري با انسي که با قرآن داشت و به تأسي از حافظ بر اين باور بود که «هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم» هم به ديار باقي شتافت. او نخستين فرمانده سپاه پاسداران و دومين وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و نخستين رئيس شوراي شهر و نماينده سه دوره مجالس اول تا سوم بود. حاج عباس در کسوت مبارزه و نظاميگري وارد شد ولي نظامي نشد. او در کسوت سياسي هم وارد عرصه سياست شد ولي بهمعناي مصطلح سياسي نشد و مهمتر اينکه او در روزگاري که بسياري از سياسيون بهجاي سياستورزي به بازيهاي سياسي مشغول شدند و رفتارهاي سياسي را که مبنايش منافع فردي است و نه منافع و مصالح جمعي در دستور کار و زندگي خود قرار داد، به رفتارهاي سياسي آلوده نشد و خلوتي داشت و حالي با خيال خويشتن. او در خلوتگزيني که اختيار کرده بود، اهتمام به انس با قرآن و سخنگفتن از آن با دوستان و آشنايان داشت و البته در آغاز بهدنبال راهي براي رهايي از آلودگيهاي سياسي مبارزان پيش از ورود به عرصه قدرت بود. اندکاندک گوش دوستان سياستزده را سنگينتر از اين يافت که به آموزههاي قرآن دل ببندند؛ ازاينرو، به کاري بزرگتر و ماندگارتر از آن روي آورد، شايد در بلندمدت از اين مؤثرتر باشد و آن ترجمه منظوم قرآن بود. در آغاز و ميانه راه برخي او را دلسرد کردند و اين کار را امري بيهوده معرفي ميکردند و او هم که دغدغه اين را داشت که مبادا اين اهتمام به ترجمه منظوم قرآن برخاسته از ميل نفساني به شهرت و خودنمايي باشد، گاه مردد ميشد که به اتمام آن اهتمام نورزد ولي ندايي از درون او را به خود فراميخواند و خود نيز متحير بود که اين چه سري است که «آن کشنده ميکشد» و کوتاهسخن آنکه: عقل حيران کين عجب او را کشيد/ يا کشش زان سو بدينجانب رسيد. البته دوستاني هم بودند که کارش را ارزشمند و ماندگار ميدانستند و تا پايان راه نيز او را بر آن ميداشتند که مبادا ترديد به خود راه دهد؛ که اين کاري است بزرگ. حاج عباس تمامي ترجمههاي منظوم قرآن را گردآورده و ميخواند و با کساني نيز هر آنچه سروده بود ميخواند و نظر ميخواست و آنها را با ديگر ترجمههاي منظوم مطابقت داده و مقايسه ميکرد و الحق که وجه تمايز و برتري ترجمهاش نيز با آنها آشکار ميشد. خوشبختانه همتش به فرجام رسيد و به کمک دوستانش زمينههاي انتشار آن فراهم آمد و از آن نيز رونمايي شد. آشنايي نزديک من با حاج عباس از سال 1373 آغاز شد که ايشان با دانشکده مديريت دانشگاه تهران همکاري خود را آغاز کرد و هماتاقبودن با ايشان و جلساتي که با خواندن سوره حمد و صحيفه امام با دوست مشترکمان مرحوم آقاي مقدم و سپس منازلالسائرين خواجه عبدالله انصاري با مرحوم بينا و ديگر دوستان دانشگاهيمان داشتيم، به دوستي پايداري انجاميد که هر چه گذشت لطف با او بودن در کاممان شيرينتر شد و افسوس و صد افسوس که بايد گفت: پيوستن دوستان به هم آسان است/ دشوار گسستن است و آخر آن است. خدايش بيامرزاد و با نيکانش محشور گرداناد که در جهاد و علم و تقوي دستي تمام داشت و هر سه را نيز از قرآن برگرفته بود.
عباس دوزدوزاني يا همان حاج عباس، مرد مبارزه پيش از انقلاب با ذائقه شاعري با انسي که با قرآن داشت و به تأسي از حافظ بر اين باور بود که «هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم» هم به ديار باقي شتافت. او نخستين فرمانده سپاه پاسداران و دومين وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و نخستين رئيس شوراي شهر و نماينده سه دوره مجالس اول تا سوم بود. حاج عباس در کسوت مبارزه و نظاميگري وارد شد ولي نظامي نشد. او در کسوت سياسي هم وارد عرصه سياست شد ولي بهمعناي مصطلح سياسي نشد و مهمتر اينکه او در روزگاري که بسياري از سياسيون بهجاي سياستورزي به بازيهاي سياسي مشغول شدند و رفتارهاي سياسي را که مبنايش منافع فردي است و نه منافع و مصالح جمعي در دستور کار و زندگي خود قرار داد، به رفتارهاي سياسي آلوده نشد و خلوتي داشت و حالي با خيال خويشتن. او در خلوتگزيني که اختيار کرده بود، اهتمام به انس با قرآن و سخنگفتن از آن با دوستان و آشنايان داشت و البته در آغاز بهدنبال راهي براي رهايي از آلودگيهاي سياسي مبارزان پيش از ورود به عرصه قدرت بود. اندکاندک گوش دوستان سياستزده را سنگينتر از اين يافت که به آموزههاي قرآن دل ببندند؛ ازاينرو، به کاري بزرگتر و ماندگارتر از آن روي آورد، شايد در بلندمدت از اين مؤثرتر باشد و آن ترجمه منظوم قرآن بود. در آغاز و ميانه راه برخي او را دلسرد کردند و اين کار را امري بيهوده معرفي ميکردند و او هم که دغدغه اين را داشت که مبادا اين اهتمام به ترجمه منظوم قرآن برخاسته از ميل نفساني به شهرت و خودنمايي باشد، گاه مردد ميشد که به اتمام آن اهتمام نورزد ولي ندايي از درون او را به خود فراميخواند و خود نيز متحير بود که اين چه سري است که «آن کشنده ميکشد» و کوتاهسخن آنکه: عقل حيران کين عجب او را کشيد/ يا کشش زان سو بدينجانب رسيد. البته دوستاني هم بودند که کارش را ارزشمند و ماندگار ميدانستند و تا پايان راه نيز او را بر آن ميداشتند که مبادا ترديد به خود راه دهد؛ که اين کاري است بزرگ. حاج عباس تمامي ترجمههاي منظوم قرآن را گردآورده و ميخواند و با کساني نيز هر آنچه سروده بود ميخواند و نظر ميخواست و آنها را با ديگر ترجمههاي منظوم مطابقت داده و مقايسه ميکرد و الحق که وجه تمايز و برتري ترجمهاش نيز با آنها آشکار ميشد. خوشبختانه همتش به فرجام رسيد و به کمک دوستانش زمينههاي انتشار آن فراهم آمد و از آن نيز رونمايي شد. آشنايي نزديک من با حاج عباس از سال 1373 آغاز شد که ايشان با دانشکده مديريت دانشگاه تهران همکاري خود را آغاز کرد و هماتاقبودن با ايشان و جلساتي که با خواندن سوره حمد و صحيفه امام با دوست مشترکمان مرحوم آقاي مقدم و سپس منازلالسائرين خواجه عبدالله انصاري با مرحوم بينا و ديگر دوستان دانشگاهيمان داشتيم، به دوستي پايداري انجاميد که هر چه گذشت لطف با او بودن در کاممان شيرينتر شد و افسوس و صد افسوس که بايد گفت: پيوستن دوستان به هم آسان است/ دشوار گسستن است و آخر آن است. خدايش بيامرزاد و با نيکانش محشور گرداناد که در جهاد و علم و تقوي دستي تمام داشت و هر سه را نيز از قرآن برگرفته بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.