|

نگاهی به فیلم «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند»

دست و جیغ و هورا

حامد محمدی‌کنگرانی . روانپزشک

سینمای خانم «پوران درخشنده» هرگز سینمای موردعلاقه‌ام نبوده است. سینمایی برمبنای احساسات اغراق‌شده، شعار، پیام، آموزش، وظیفه و تعهد و آسیب‌شناسی اجتماعی که البته قابل احترام است ولی این سینما را از وظیفه اصلی‌اش دور کرده است. برای شرکت در جلسه نقد و بررسی فیلم با حضور کارگردان در هفته‌نامه سلامت، فیلم را روی پرده دیدم و دقیقا همان چیزی بود که فکر می‌کردم. فقط در اواخر فیلم با چرخشی اعصاب‌خردکن تبدیل به تریلری بی‌منطق می‌شود.
گذشته از نگاه سینمایی، اگر از دید روانپزشکی و بدون سختگیری زیاد به فیلم نگاه کنیم، خطای فاحشی ندارد که در سینمای ایران چیزی کمیاب است البته نقش مشاور فیلم. خانم دکتر دولت‌آبادی (مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان) را نباید نادیده بگیریم. روند شکل‌گیری داستان، آسیب دیدن کودک و سوءاستفاده از او (سن رشد و بلوغ و تبعات منفی آن در آینده و بازی خانم طناز طباطبایی گاهی بیش از اندازه اغراق‌آمیز است) به‌درستی به تصویر کشیده می‌شود. یکی از نکات مثبت فیلم که نمی‌دانم آگاهانه بوده است یا نه، نپرداختن به گذشته و انگیزه شخصیت متجاوز (مراد با بازی زیبا و کنترل‌شده بابک حمیدیان) است که قطعا در زمان محدود فیلم نمی‌گنجید و باعث سوءبرداشت و تفسیرهای شتابزده از چنین افرادی می‌شد. می‌ماند نکته آخر و دست و جیغ و هورایی که برای به تصویر کشیدن چنین موضوع ملتهبی ایجاد شده است. یعنی به‌قدری فضای سینمایی و اجتماعی کشور سوءتفاهم‌برانگیز است که از دید خیلی‌ها، صرف پرداختن به چنین موضوعی فعلا کافی است در حالی که سریال «نظم و قانون» در بخش «واحد جرایم خاص» بیش از 300 قسمت است که از زوایای مختلف، این موضوع را مورد بررسی قرار می‌دهد. البته خانم درخشنده برای ساخت همین فیلم هم سختی‌های بسیاری را متحمل شده و حتی پایان فیلم را تغییر داده است. آموزش مسایل جنسی به کودکان از نگاه بسیاری از خانواده‌ها غیرضروری و حتی مضر است و حتی مطرح کردن نام آن در رسانه‌ها، خط قرمز محسوب می‌شود ولی وقتی فاجعه‌ای رخ داد که ناآگاهی والدین و کودکان یکی از دلایل اصلی آن بوده است، تبعات ناگوار آن دامن تمام جامعه را می‌گیرد. فکر می‌کنم کبک بودن کافی است و باید اتفاقی را که هر لحظه ممکن است برای هر کودکی بیفتد، به اندازه کافی و معقول، جدی بگیریم. آموزش مسایل جنسی به کودکان به معنی منحرف کردن آنها نیست و علاوه بر تاکید علوم روانشناختی بر این آموزش‌ها، در آموزه‌های دینی نیز توصیه‌های بسیاری به این آموزش‌ها به کودکان متناسب با سن آنها شده است.
آگاه کردن کودکان از جزییات بدن خود و حفاظت از آن و حتی نوع لباس‌پوشیدن بچه‌ها و والدین، حمام رفتن و محل خواب آنها جزیی از این آموزش‌هاست. دیدن این فیلم به‌عنوان اولین قدم برای همه افرادی که به‌نحوی با کودکان سروکار دارند و برای کودکانی که آموزش صحیح را قبلا از بزرگ‌ترها گرفته‌اند، واجب است.
سینمای خانم «پوران درخشنده» هرگز سینمای موردعلاقه‌ام نبوده است. سینمایی برمبنای احساسات اغراق‌شده، شعار، پیام، آموزش، وظیفه و تعهد و آسیب‌شناسی اجتماعی که البته قابل احترام است ولی این سینما را از وظیفه اصلی‌اش دور کرده است. برای شرکت در جلسه نقد و بررسی فیلم با حضور کارگردان در هفته‌نامه سلامت، فیلم را روی پرده دیدم و دقیقا همان چیزی بود که فکر می‌کردم. فقط در اواخر فیلم با چرخشی اعصاب‌خردکن تبدیل به تریلری بی‌منطق می‌شود.
گذشته از نگاه سینمایی، اگر از دید روانپزشکی و بدون سختگیری زیاد به فیلم نگاه کنیم، خطای فاحشی ندارد که در سینمای ایران چیزی کمیاب است البته نقش مشاور فیلم. خانم دکتر دولت‌آبادی (مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان) را نباید نادیده بگیریم. روند شکل‌گیری داستان، آسیب دیدن کودک و سوءاستفاده از او (سن رشد و بلوغ و تبعات منفی آن در آینده و بازی خانم طناز طباطبایی گاهی بیش از اندازه اغراق‌آمیز است) به‌درستی به تصویر کشیده می‌شود. یکی از نکات مثبت فیلم که نمی‌دانم آگاهانه بوده است یا نه، نپرداختن به گذشته و انگیزه شخصیت متجاوز (مراد با بازی زیبا و کنترل‌شده بابک حمیدیان) است که قطعا در زمان محدود فیلم نمی‌گنجید و باعث سوءبرداشت و تفسیرهای شتابزده از چنین افرادی می‌شد. می‌ماند نکته آخر و دست و جیغ و هورایی که برای به تصویر کشیدن چنین موضوع ملتهبی ایجاد شده است. یعنی به‌قدری فضای سینمایی و اجتماعی کشور سوءتفاهم‌برانگیز است که از دید خیلی‌ها، صرف پرداختن به چنین موضوعی فعلا کافی است در حالی که سریال «نظم و قانون» در بخش «واحد جرایم خاص» بیش از 300 قسمت است که از زوایای مختلف، این موضوع را مورد بررسی قرار می‌دهد. البته خانم درخشنده برای ساخت همین فیلم هم سختی‌های بسیاری را متحمل شده و حتی پایان فیلم را تغییر داده است. آموزش مسایل جنسی به کودکان از نگاه بسیاری از خانواده‌ها غیرضروری و حتی مضر است و حتی مطرح کردن نام آن در رسانه‌ها، خط قرمز محسوب می‌شود ولی وقتی فاجعه‌ای رخ داد که ناآگاهی والدین و کودکان یکی از دلایل اصلی آن بوده است، تبعات ناگوار آن دامن تمام جامعه را می‌گیرد. فکر می‌کنم کبک بودن کافی است و باید اتفاقی را که هر لحظه ممکن است برای هر کودکی بیفتد، به اندازه کافی و معقول، جدی بگیریم. آموزش مسایل جنسی به کودکان به معنی منحرف کردن آنها نیست و علاوه بر تاکید علوم روانشناختی بر این آموزش‌ها، در آموزه‌های دینی نیز توصیه‌های بسیاری به این آموزش‌ها به کودکان متناسب با سن آنها شده است.
آگاه کردن کودکان از جزییات بدن خود و حفاظت از آن و حتی نوع لباس‌پوشیدن بچه‌ها و والدین، حمام رفتن و محل خواب آنها جزیی از این آموزش‌هاست. دیدن این فیلم به‌عنوان اولین قدم برای همه افرادی که به‌نحوی با کودکان سروکار دارند و برای کودکانی که آموزش صحیح را قبلا از بزرگ‌ترها گرفته‌اند، واجب است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.