|

سیاسی‌کاری با شورا

حامد طبیبی . روزنامه‌نگار

1- شورای شهر چهارم تهران، ترکیبی 50-50 به خود می‌بیند. اصلاح‌طلبان با وجود «کوتاهی دست»، 14کرسی را به خود اختصاص دادند و اصولگرایان نیز 14کرسی و سه‌چهره ورزشی که کمتر سیاسی بودند هم در این میانه ایستاده‌اند. ناظران بر این باورند که این شرایط خاص، صداوسیما را ناچار ساخته تا پیه «عملکرد یکسویه» را به تن خود بمالد و در دعوت از اعضای شورای شهر چهارم دو نفر از یک جریان را تعریف کند. این روزها گویی تنها این اصولگرایان هستند که در شورا هستند و چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب که وزیر، نماینده مجلس، معاون رییس‌جمهور، معاون شهردار و شهردار منطقه بوده‌اند، در کره‌ای دیگر به شورای شهر پایتخت راه پیدا کرده‌اند! حتی «مناظره» هم از مفهوم خود تهی می‌شود و میان «دبیر» و «تقی‌پور» برگزار می‌شود که هر دو حامی شهردار کنونی تهران هستند. اگر در شورای سوم، از سه اصلاح‌طلب شاخص آن با عنوان «اقلیت» یاد می‌شد، این «بهانه» به تمامی، در شورای چهارم از میان رفته است و اصلاح‌طلبان می‌توانند با تکیه بر دو فاکتور «دولت همسو» و «چند چهره غیرسیاسی»، رویه «اکثریت» را اعمال کنند. با این حال اگر برای مسوولان سیما، شهرداری تهران تا این اندازه حایزاهمیت است که یک برنامه صبحگاهی در شبکه خبر را به آن اختصاص دهند، بدیهی است فردی را به‌عنوان «عضو شورای چهارم تهران» مقابل مجری خود بنشانند که از گزینه‌های «ریاست شورا» و «شهرداری تهران»، به‌گونه‌ای خاص پرده‌برداری کند. این در حالی است که چهره‌ای چون احمد مسجدجامعی به‌عنوان یکی از بزرگان فرهنگی کشور که سابقه حضور شش‌ساله در شورای سوم را داراست و حتی اصولگرایان نیز امکان رای‌آوری او برای ریاست شورا را دور از ذهن نمی‌دانند، طرف دعوت رسانه عمومی قرار نگرفته است. در سایر حوزه‌های رسانه‌ای نیز وضع به همین منوال است. اصلاح‌طلبان چند روزنامه در اختیار دارند و در سوی مقابل، چندین روزنامه، مجله و ده‌ها سایت، به‌طور اختصاصی در اختیار حامیان شهردار فعلی تهران است و باقی رسانه‌های اصولگرا نیز به این فضای نابرابر دامن‌می‌زنند.
به‌تازگی یک سایت نزدیک به اصلاح‌طلبان شورای شهر که تنها به پوشش اخبار رسمی و نظرخواهی می‌پرداخت، تنها پس از سه روز فعالیت از دسترس خارج شد.
2- این فقط رسانه‌های اصولگرا نیستند که فراموش کرده‌اند تا همین سه ماه پیش، روزگار شهردار فعلی تهران را در انتخابات ریاست‌جمهوری - به سبب داشتن نامزد اصولگرای اختصاصی! - تیره کرده بودند و امروز مانند بخش دوم هر قسمت سریال نوستالژیک «آینه»، زندگی به‌ناگاه «شیرین» شده است و حمایت از رقیب سابق، امری واجب! به یاد دارم شبی که ایستگاه‌های خط4 مترو تهران پس از بارندگی‌های شدید به زیر آب رفت، سایت ارگان دولت احمدی‌نژاد خطاب به قالیباف تیتر زد: «دکتر جان! تهران خلبان نمی‌خواهد، ملوان می‌خواهد!» با این حال اهمیت جلوگیری از یک ناکامی سیاسی، طرفین را به سوی همگرایی ناگزیر سوق داده است و اختلاف «تیم چمران» و «تیم قالیباف»، به توصیه برخی بزرگان اصولگرا، حداقل برای مدتی کوتاه به‌کنار نهاده شود. آیا بهتر نیست اصولگرایان و رسانه عمومی بپذیرند تهرانی‌ها در انتخابات اخیر ثابت کردند حواسشان به «رفتار سیاسی» دوستان هست؟!
3- از همان روزی که رقیب «ناکام» رییس دولت نهم به جای او به «بهشت» رفت، هر گاه برای افتتاح یک پروژه یا حضور در یک همایش اقدام کرد یا بر روی جلد چند روزنامه و ده‌ها مجله و خروجی ده‌ها سایت حامی خود، «دیده» شد، در مظان اتهام قرار داشت: «او می‌خواهد در انتخابات بعدی باز هم کاندیدای ریاست‌جمهوری شود». نگارنده این سخن را فقط در مجالس اهالی سیاست نشنید. از قضا به‌سبب استفاده روزانه از مترو و اتوبوس، جمله فوق را بارها و بارها از زبان تهرانی‌هایی که در «وسایل نقلیه عمومی» در «فشار» قرار دارند، شنیده‌ام. آنان هم می‌دانستند نرسیدن اعتبارات مصوب‌شده قانونی برای توسعه ناوگان عمومی تهران و سایر کلانشهرها، ریشه در همان «رفتار سیاسی» دارد که اصولگرایان خود را بری از آن تبلیغ کرده و می‌کنند. همه می‌دانستند دود «رقابت» رییس دولت و شهردار به چشم تهرانی‌ها می‌رود. مردم می‌دانستند حتی اگر محسن هاشمی‌رفسنجانی، کرسی مدیرعاملی مترو را به امید بازشدن گره اعتبارات مترو تهران رها کند -تا برخی زیر لب نگویند که «به‌خاطر منفی‌بودن نظر احمدی‌نژاد نسبت به خاندان هاشمی، پول مترو را نمی‌دهند»- مشکل جای دیگری است. مشکل این است که مدیریت شهری در کلانشهر پایتخت، چه بخواهیم و چه نخواهیم، سیاسی شده و به چشم سکویی برای «مناصب بالاتر» به آن نگریسته شده است و رییس دولت اصولگرا، رقیب اصولگرای خود در شهرداری را تحمل نخواهد کرد.
4- مشی اکثریت شورای شهر سوم نیز بر «سیاسی بودن» مهر تایید زد و اندک تردید باقی‌مانده را از میان برد. سه اصلاح‌طلب راه‌یافته به شورا که هم سابقه وزارت داشتند هم معاونت رییس‌جمهور، نه‌تنها در هیات‌رییسه جایی نیافتند بلکه ریاست کمیسیون‌های تخصصی شورا هم نصیب آنان نشد تا «استفاده از تخصص» و «همدلی برای خدمت» و مضامینی از این دست، خیلی زود رنگ ببازد. در شش‌سال عمر این شورا نیز سایه مسایل سیاسی همواره مستدام بود و به‌ویژه در یک سال اخیر که همه در گوش هم نجوا می‌کردند: «شهردار تهران، دو سال است برای انتخابات مشغول برنامه‌ریزی است»، افتتاح‌ها هم رنگ‌وبوی سیاسی می‌گرفت حتی اگر نیت افتتاح‌کنندگان، چیز دیگری بود. وقتی «پروژه باغ پرندگان» تکمیل نشده و تحت عنوان «فاز اول» رونمایی شد و تنها تعدادی کبوتر و پرندگان معمولی در آن رها شدند و از تجهیزات مشابه در سایر نقاط کشور و گونه‌های زینتی خبری نبود، باز هم سخن از «انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم» بود و پروژه‌هایی دیگر از این دست که به باور کارشناسان شهری، تعداد آن کم نیست. هرچه اصلاح‌طلبان شورا و کارشناسان شهری ندا سر می‌دهند: «یک دوره هشت‌ساله برای نشان دادن هر چه در «چنته» بوده کافی است، پارلمان شهری جای فعالیت اجتماعی، عمرانی و فرهنگی است نه سیاسی‌کاری و تهرانی‌های خسته از پروژه‌های کم‌تاثیر، هوای تازه می‌خواهند»، کمتر شنیده می‌شود. آنچه در بالا گفته شد و صد‌ها «نگفته» دیگر از مدیریت شهری در 10سال گذشته، یک خروجی بیشتر ندارد؛ سیاست همچنان در متن مدیریت شهری تهران، مشغول ایفای نقش است.
1- شورای شهر چهارم تهران، ترکیبی 50-50 به خود می‌بیند. اصلاح‌طلبان با وجود «کوتاهی دست»، 14کرسی را به خود اختصاص دادند و اصولگرایان نیز 14کرسی و سه‌چهره ورزشی که کمتر سیاسی بودند هم در این میانه ایستاده‌اند. ناظران بر این باورند که این شرایط خاص، صداوسیما را ناچار ساخته تا پیه «عملکرد یکسویه» را به تن خود بمالد و در دعوت از اعضای شورای شهر چهارم دو نفر از یک جریان را تعریف کند. این روزها گویی تنها این اصولگرایان هستند که در شورا هستند و چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب که وزیر، نماینده مجلس، معاون رییس‌جمهور، معاون شهردار و شهردار منطقه بوده‌اند، در کره‌ای دیگر به شورای شهر پایتخت راه پیدا کرده‌اند! حتی «مناظره» هم از مفهوم خود تهی می‌شود و میان «دبیر» و «تقی‌پور» برگزار می‌شود که هر دو حامی شهردار کنونی تهران هستند. اگر در شورای سوم، از سه اصلاح‌طلب شاخص آن با عنوان «اقلیت» یاد می‌شد، این «بهانه» به تمامی، در شورای چهارم از میان رفته است و اصلاح‌طلبان می‌توانند با تکیه بر دو فاکتور «دولت همسو» و «چند چهره غیرسیاسی»، رویه «اکثریت» را اعمال کنند. با این حال اگر برای مسوولان سیما، شهرداری تهران تا این اندازه حایزاهمیت است که یک برنامه صبحگاهی در شبکه خبر را به آن اختصاص دهند، بدیهی است فردی را به‌عنوان «عضو شورای چهارم تهران» مقابل مجری خود بنشانند که از گزینه‌های «ریاست شورا» و «شهرداری تهران»، به‌گونه‌ای خاص پرده‌برداری کند. این در حالی است که چهره‌ای چون احمد مسجدجامعی به‌عنوان یکی از بزرگان فرهنگی کشور که سابقه حضور شش‌ساله در شورای سوم را داراست و حتی اصولگرایان نیز امکان رای‌آوری او برای ریاست شورا را دور از ذهن نمی‌دانند، طرف دعوت رسانه عمومی قرار نگرفته است. در سایر حوزه‌های رسانه‌ای نیز وضع به همین منوال است. اصلاح‌طلبان چند روزنامه در اختیار دارند و در سوی مقابل، چندین روزنامه، مجله و ده‌ها سایت، به‌طور اختصاصی در اختیار حامیان شهردار فعلی تهران است و باقی رسانه‌های اصولگرا نیز به این فضای نابرابر دامن‌می‌زنند.
به‌تازگی یک سایت نزدیک به اصلاح‌طلبان شورای شهر که تنها به پوشش اخبار رسمی و نظرخواهی می‌پرداخت، تنها پس از سه روز فعالیت از دسترس خارج شد.
2- این فقط رسانه‌های اصولگرا نیستند که فراموش کرده‌اند تا همین سه ماه پیش، روزگار شهردار فعلی تهران را در انتخابات ریاست‌جمهوری - به سبب داشتن نامزد اصولگرای اختصاصی! - تیره کرده بودند و امروز مانند بخش دوم هر قسمت سریال نوستالژیک «آینه»، زندگی به‌ناگاه «شیرین» شده است و حمایت از رقیب سابق، امری واجب! به یاد دارم شبی که ایستگاه‌های خط4 مترو تهران پس از بارندگی‌های شدید به زیر آب رفت، سایت ارگان دولت احمدی‌نژاد خطاب به قالیباف تیتر زد: «دکتر جان! تهران خلبان نمی‌خواهد، ملوان می‌خواهد!» با این حال اهمیت جلوگیری از یک ناکامی سیاسی، طرفین را به سوی همگرایی ناگزیر سوق داده است و اختلاف «تیم چمران» و «تیم قالیباف»، به توصیه برخی بزرگان اصولگرا، حداقل برای مدتی کوتاه به‌کنار نهاده شود. آیا بهتر نیست اصولگرایان و رسانه عمومی بپذیرند تهرانی‌ها در انتخابات اخیر ثابت کردند حواسشان به «رفتار سیاسی» دوستان هست؟!
3- از همان روزی که رقیب «ناکام» رییس دولت نهم به جای او به «بهشت» رفت، هر گاه برای افتتاح یک پروژه یا حضور در یک همایش اقدام کرد یا بر روی جلد چند روزنامه و ده‌ها مجله و خروجی ده‌ها سایت حامی خود، «دیده» شد، در مظان اتهام قرار داشت: «او می‌خواهد در انتخابات بعدی باز هم کاندیدای ریاست‌جمهوری شود». نگارنده این سخن را فقط در مجالس اهالی سیاست نشنید. از قضا به‌سبب استفاده روزانه از مترو و اتوبوس، جمله فوق را بارها و بارها از زبان تهرانی‌هایی که در «وسایل نقلیه عمومی» در «فشار» قرار دارند، شنیده‌ام. آنان هم می‌دانستند نرسیدن اعتبارات مصوب‌شده قانونی برای توسعه ناوگان عمومی تهران و سایر کلانشهرها، ریشه در همان «رفتار سیاسی» دارد که اصولگرایان خود را بری از آن تبلیغ کرده و می‌کنند. همه می‌دانستند دود «رقابت» رییس دولت و شهردار به چشم تهرانی‌ها می‌رود. مردم می‌دانستند حتی اگر محسن هاشمی‌رفسنجانی، کرسی مدیرعاملی مترو را به امید بازشدن گره اعتبارات مترو تهران رها کند -تا برخی زیر لب نگویند که «به‌خاطر منفی‌بودن نظر احمدی‌نژاد نسبت به خاندان هاشمی، پول مترو را نمی‌دهند»- مشکل جای دیگری است. مشکل این است که مدیریت شهری در کلانشهر پایتخت، چه بخواهیم و چه نخواهیم، سیاسی شده و به چشم سکویی برای «مناصب بالاتر» به آن نگریسته شده است و رییس دولت اصولگرا، رقیب اصولگرای خود در شهرداری را تحمل نخواهد کرد.
4- مشی اکثریت شورای شهر سوم نیز بر «سیاسی بودن» مهر تایید زد و اندک تردید باقی‌مانده را از میان برد. سه اصلاح‌طلب راه‌یافته به شورا که هم سابقه وزارت داشتند هم معاونت رییس‌جمهور، نه‌تنها در هیات‌رییسه جایی نیافتند بلکه ریاست کمیسیون‌های تخصصی شورا هم نصیب آنان نشد تا «استفاده از تخصص» و «همدلی برای خدمت» و مضامینی از این دست، خیلی زود رنگ ببازد. در شش‌سال عمر این شورا نیز سایه مسایل سیاسی همواره مستدام بود و به‌ویژه در یک سال اخیر که همه در گوش هم نجوا می‌کردند: «شهردار تهران، دو سال است برای انتخابات مشغول برنامه‌ریزی است»، افتتاح‌ها هم رنگ‌وبوی سیاسی می‌گرفت حتی اگر نیت افتتاح‌کنندگان، چیز دیگری بود. وقتی «پروژه باغ پرندگان» تکمیل نشده و تحت عنوان «فاز اول» رونمایی شد و تنها تعدادی کبوتر و پرندگان معمولی در آن رها شدند و از تجهیزات مشابه در سایر نقاط کشور و گونه‌های زینتی خبری نبود، باز هم سخن از «انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم» بود و پروژه‌هایی دیگر از این دست که به باور کارشناسان شهری، تعداد آن کم نیست. هرچه اصلاح‌طلبان شورا و کارشناسان شهری ندا سر می‌دهند: «یک دوره هشت‌ساله برای نشان دادن هر چه در «چنته» بوده کافی است، پارلمان شهری جای فعالیت اجتماعی، عمرانی و فرهنگی است نه سیاسی‌کاری و تهرانی‌های خسته از پروژه‌های کم‌تاثیر، هوای تازه می‌خواهند»، کمتر شنیده می‌شود. آنچه در بالا گفته شد و صد‌ها «نگفته» دیگر از مدیریت شهری در 10سال گذشته، یک خروجی بیشتر ندارد؛ سیاست همچنان در متن مدیریت شهری تهران، مشغول ایفای نقش است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.