جايگاه کليدواژه بحران نزد آقاي سخنگو
حميدرضا پورسليمي . کارشناس اقتصادي
آقاي نوبخت در واکنش به تحريم مراسم افطاري رياست محترم جمهور از سوی هنرمندان، اين سؤال را مطرح کردند که «به ما بگويند چه کاري را بايد انجام ميداديم که انجام نداديم؟ آيا سفرههاي مردم در ارديبهشتماه سال گذشته رنگينتر بود و امسال خاليتر شده است؟».
از بيانات ايشان ميتوان اينطور برداشت کرد که آقاي نوبخت در ارزيابي شرايط کشور هنوز مشغول محاسبه تفاوت نرخ رشد دستمزد و نرخ تورم اعلامي از سوی مرکز آمار هستند و در پايان اينطور نتيجه ميگيرند که امسال نيز سفره مردم چنددرصدي هم رنگينتر شده و اصلا اين همه اعتراض براي چيست؟ از همينجا بهسادگي ميتوان درک کرد که چرا نه از اعلام نظرات ايشان در قامت سخنگوي دولت و نه از برنامه ششم و نه از برنامه بودجه سالهاي اخير، انتظارات عمومي برآورده نميشود. درواقع اگر که توافق بيناذهاني همه معترضان امروز (اعم از زنان، هنرمندان، دانشجويان، معلمان، کارگران و...)، بحران ناکارآمدي در مديريت کشور (اعم از همه نهادهاي دموکراتيک و غيردموکراتيک حاکميتي) است، نگاه امثال آقاي نوبخت به اين بحران چگونه است و آيا اصل وجود اين بحران از سوی ايشان تأييد ميشود؟ با توجه به همين اظهارنظر اخير آقاي سخنگو، ميتوان به طور قطع گفت که خير. به عبارت بهتر، چون آقاي نوبخت درکي از وجود بحران عميق ناکارآمدي در مديريت کشور ندارند، اين سؤال را از هنرمندان معترض انجام ميدهند چراکه اگر ميدانستند که ابعاد بحران کشور بسيار فراتر از مقايسه سفره امسال و
سال گذشته مردم است، ديگر اين پرسش به اين صورت مطرح نميشد.
اما پاسخ سؤال آقاي نوبخت: در پاسخ اين سؤال که دولت بايد چه کاري انجام ميداد، بايد اين سؤال را مطرح کرد که وقتي عملکرد دولت در تداوم عدم شفافيت و عدم درميانگذاشتن صريح مشکلات با مردم است، چطور ميتوان از کوتاهي يا عدم کوتاهي دولت اطلاع داشت. حتما آقاي سخنگو اين طنز رايج در شبکههاي اجتماعي را شنيدهاند که هر زمان که آقاي رئيسجمهور يا وزیران ايشان درباره مسئلهاي مانند تحريمها، اعلام ميکنند که مردم نگران نباشند و همهچيز تحت کنترل است، مردم بايد بيشتر نگران باشند. درواقع وقتي همه تلاش دولت براي فاصلهگرفتن از ماهيت رخداد انتخاباتي سالهای 92 و 96 است و حاضر نيست نقش نيروهاي اجتماعي حامي خود را در ابتدا به عنوان مخاطب پذيرفته و مسائل کشور را به طور شفاف با آنها در ميان بگذارد و بعد، از اين نيروي اجتماعي براي گذار از اين شرايط سخت استفاده کند، چگونه ميتوان از آنها خواست تا بر عمل متعهدانه دولت شهادت دهند؟
اما باز به همان سؤال محوري آقاي نوبخت بازگرديم؛ سادهترين کوتاهي را بايد در عملکرد خود آقاي سخنگو دنبال کرد. درواقع اگر فرض وجود بحران عميق در ابعاد مختلف نظير محيط زيست، آب، نظام بانکي، اشتغال، فقر و... صحت دارد، بايد از آقاي نوبخت در قامت سخنگوي دولت پرسيد که جايگاه اين بحرانها در نظام اطلاعرساني و بيان دولت با مردم کجاست؟ همچنين ايشان را در قامت رئيس سازمان برنامه و بودجه به همه برنامههاي بودجه اين پنج سال اخير و برنامه پنجساله ششم توسعه ارجاع داد و اين پرسش را مطرح کرد که تعريف بحرانهاي کشور و نحوه مواجهه با آنها در کجاي اين برنامهها قرار دارد؟
اما فقط سخن از هزار کار نکرده دولت نيست و از کارهاي ناصوابکرده دولت نيز ميتوان مواردي را برشمرد که از قضا درباره حوزه کاري آقاي نوبخت نيز مطرح ميشود. براي مثال، مسئله ارز و تلاشي که با پشتوانه نظري (يا به عبارتي کوتهنظري) شخص آقاي سخنگو، براي روانهکردن منابع ارزي کشور به بازار در يکساله اخير صورت گرفت و منابع ارزي کشور هزاران هزار بار با قيمت ارزان راهي بازار شد تا به ثبات آن بينجامد ولي در اختيار سوداگران بازار قرار گرفت و دستهدسته از کشور خارج شد و تب بيثباتي اقتصادي کشور را بالا برد؛ اقدامي که بارها و بارها ازسوي صاحبنظران اقتصادي مورد نقد قرار گرفت و گوش شنوايي که براي آن نبود هيچ که آقاي سخنگو در اصرار بر اين عمل نابخردانه در اواخر آذرماه سال 96، از تکدر خاطر رئيسجمهور از وضعيت ارز گفتند و با حسرت از عدم کفاف منابع ارزي براي عرضه بيشتر آن سخن به ميان آوردند.
باز بايد به سؤال آقاي نوبخت بازگشت. دولت چه بايد ميکرده که نکرده است. پاسخ حداقل درباره شخص ايشان روشن است. عمق بحران، از سفرههاي مردم عبور کرده و سفرهاي باقي نگذاشته که بشود حسابوکتاب آن را پس داد. عمق بحران در ميانه زندگي همه ماست و دير نخواهد بود که درِ اتاق خواب آقاي سخنگو را نيز خواهد زد. براي اينکه چه بايد کرد، از خودتان شروع کنيد آقاي نوبخت. شرايط بحران، سخنگوي خود و هوشمندي خود براي برنامهريزي در جهت خروج از بحران را ميخواهد.
آقاي نوبخت در واکنش به تحريم مراسم افطاري رياست محترم جمهور از سوی هنرمندان، اين سؤال را مطرح کردند که «به ما بگويند چه کاري را بايد انجام ميداديم که انجام نداديم؟ آيا سفرههاي مردم در ارديبهشتماه سال گذشته رنگينتر بود و امسال خاليتر شده است؟».
از بيانات ايشان ميتوان اينطور برداشت کرد که آقاي نوبخت در ارزيابي شرايط کشور هنوز مشغول محاسبه تفاوت نرخ رشد دستمزد و نرخ تورم اعلامي از سوی مرکز آمار هستند و در پايان اينطور نتيجه ميگيرند که امسال نيز سفره مردم چنددرصدي هم رنگينتر شده و اصلا اين همه اعتراض براي چيست؟ از همينجا بهسادگي ميتوان درک کرد که چرا نه از اعلام نظرات ايشان در قامت سخنگوي دولت و نه از برنامه ششم و نه از برنامه بودجه سالهاي اخير، انتظارات عمومي برآورده نميشود. درواقع اگر که توافق بيناذهاني همه معترضان امروز (اعم از زنان، هنرمندان، دانشجويان، معلمان، کارگران و...)، بحران ناکارآمدي در مديريت کشور (اعم از همه نهادهاي دموکراتيک و غيردموکراتيک حاکميتي) است، نگاه امثال آقاي نوبخت به اين بحران چگونه است و آيا اصل وجود اين بحران از سوی ايشان تأييد ميشود؟ با توجه به همين اظهارنظر اخير آقاي سخنگو، ميتوان به طور قطع گفت که خير. به عبارت بهتر، چون آقاي نوبخت درکي از وجود بحران عميق ناکارآمدي در مديريت کشور ندارند، اين سؤال را از هنرمندان معترض انجام ميدهند چراکه اگر ميدانستند که ابعاد بحران کشور بسيار فراتر از مقايسه سفره امسال و
سال گذشته مردم است، ديگر اين پرسش به اين صورت مطرح نميشد.
اما پاسخ سؤال آقاي نوبخت: در پاسخ اين سؤال که دولت بايد چه کاري انجام ميداد، بايد اين سؤال را مطرح کرد که وقتي عملکرد دولت در تداوم عدم شفافيت و عدم درميانگذاشتن صريح مشکلات با مردم است، چطور ميتوان از کوتاهي يا عدم کوتاهي دولت اطلاع داشت. حتما آقاي سخنگو اين طنز رايج در شبکههاي اجتماعي را شنيدهاند که هر زمان که آقاي رئيسجمهور يا وزیران ايشان درباره مسئلهاي مانند تحريمها، اعلام ميکنند که مردم نگران نباشند و همهچيز تحت کنترل است، مردم بايد بيشتر نگران باشند. درواقع وقتي همه تلاش دولت براي فاصلهگرفتن از ماهيت رخداد انتخاباتي سالهای 92 و 96 است و حاضر نيست نقش نيروهاي اجتماعي حامي خود را در ابتدا به عنوان مخاطب پذيرفته و مسائل کشور را به طور شفاف با آنها در ميان بگذارد و بعد، از اين نيروي اجتماعي براي گذار از اين شرايط سخت استفاده کند، چگونه ميتوان از آنها خواست تا بر عمل متعهدانه دولت شهادت دهند؟
اما باز به همان سؤال محوري آقاي نوبخت بازگرديم؛ سادهترين کوتاهي را بايد در عملکرد خود آقاي سخنگو دنبال کرد. درواقع اگر فرض وجود بحران عميق در ابعاد مختلف نظير محيط زيست، آب، نظام بانکي، اشتغال، فقر و... صحت دارد، بايد از آقاي نوبخت در قامت سخنگوي دولت پرسيد که جايگاه اين بحرانها در نظام اطلاعرساني و بيان دولت با مردم کجاست؟ همچنين ايشان را در قامت رئيس سازمان برنامه و بودجه به همه برنامههاي بودجه اين پنج سال اخير و برنامه پنجساله ششم توسعه ارجاع داد و اين پرسش را مطرح کرد که تعريف بحرانهاي کشور و نحوه مواجهه با آنها در کجاي اين برنامهها قرار دارد؟
اما فقط سخن از هزار کار نکرده دولت نيست و از کارهاي ناصوابکرده دولت نيز ميتوان مواردي را برشمرد که از قضا درباره حوزه کاري آقاي نوبخت نيز مطرح ميشود. براي مثال، مسئله ارز و تلاشي که با پشتوانه نظري (يا به عبارتي کوتهنظري) شخص آقاي سخنگو، براي روانهکردن منابع ارزي کشور به بازار در يکساله اخير صورت گرفت و منابع ارزي کشور هزاران هزار بار با قيمت ارزان راهي بازار شد تا به ثبات آن بينجامد ولي در اختيار سوداگران بازار قرار گرفت و دستهدسته از کشور خارج شد و تب بيثباتي اقتصادي کشور را بالا برد؛ اقدامي که بارها و بارها ازسوي صاحبنظران اقتصادي مورد نقد قرار گرفت و گوش شنوايي که براي آن نبود هيچ که آقاي سخنگو در اصرار بر اين عمل نابخردانه در اواخر آذرماه سال 96، از تکدر خاطر رئيسجمهور از وضعيت ارز گفتند و با حسرت از عدم کفاف منابع ارزي براي عرضه بيشتر آن سخن به ميان آوردند.
باز بايد به سؤال آقاي نوبخت بازگشت. دولت چه بايد ميکرده که نکرده است. پاسخ حداقل درباره شخص ايشان روشن است. عمق بحران، از سفرههاي مردم عبور کرده و سفرهاي باقي نگذاشته که بشود حسابوکتاب آن را پس داد. عمق بحران در ميانه زندگي همه ماست و دير نخواهد بود که درِ اتاق خواب آقاي سخنگو را نيز خواهد زد. براي اينکه چه بايد کرد، از خودتان شروع کنيد آقاي نوبخت. شرايط بحران، سخنگوي خود و هوشمندي خود براي برنامهريزي در جهت خروج از بحران را ميخواهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.