«شرق» میآید، «سبزپرس» میرود
محمّد درویش* / <a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class="__cf_email__" data-cfemail="3a7e5b484c5349520b0a0a7a5d575b535614595557">[email protected]</a>
از آخرین یادداشتی که برای ستون نگاه سبز «شرق» نوشتم، دقیقا 98 روز میگذرد. در آن یادداشت که در سومین روز مهر به چاپ رسید، پرسیده بودم: از «لسآنجلس» تا «اشتوتگارت» چقدر راه است؟ و در انتهای آن با خوشبینی کودکانهای نتیجه گرفته بودم: انگار این فاصله از مسافت بین تهران تا اشتوتگارت هم گاه بیشتر مینماید! اما به فاصله فقط 48ساعت دانستم که این خوشبینی افراطی برای یک مرد 48ساله تا چهاندازه سخرهبرانگیز است! چرا که خبر رسید: آفتاب مطبوعات ایران دیگر از شرق طلوع نمیکند و در نتیجه مستمرترین ستون ثابت محیط زیستی روزنامههای ایران که با عنوان نگاه سبز در 53 قسمت تاکنون منتشر شده بود هم بیهیچ گناهی محکوم به خاموشی شد! ستونی که کوشیده بود با زبانی ساده و در عین حال اثرگذار برای مردم، مدیران و تصمیمگیران حکومتی یادآوری کند که چرا «هامون» مهم است؟ چرا «هورالعظیم» در آن سوی مرز سیاسی که از دست برود، سیاستمداران در این سوی مرز سیاسی، در قلب پایتخت مجبورند تا فرمان تعطیلی تهران را صادر کنند؟ چرا نباید و نمیتوان به آن نوع از خودکفایی در کشاورزی دلخوش داشت که به بهای افت سالانه دومتر در سفرههای آب زیرزمینی و نشست زمین از «آبیبیگلو» در اردبیل تا «خانمیرزا» در لردگان تمام میشود؟... و چرا تبدیل ارومیه از نگینی فیروزهای به پلاتینی نمکی، میتواند کابوس بزرگترین مهاجرت قرن را برای ایرانیان رقم زند؟
این سخنان و تحلیلها همه جملگی در راستای حمایت عملی از پنجاهمین اصل قانون اساسی ماست که صراحتا میگوید: حفظ محیط زیست لازمه حیات اجتماعی روبه رشد مردم ایران است و باید با هر حرکتی که منجر به تخریب یا آلودگی این سرمایه ملی شود، مقابله کرد. و این همان آموزهای است که عالیترین مقام در جمهوری اسلامی ایران، در مراسم آغاز به ساخت بوستان ولایت در بهار1390 آشکارا بر آن تاکید کرده و فرمودند: «من خواهش میکنم مسوولانی که در بخشهای مختلف هستند، به این نکته توجه کنند که نگاه به مساله غبار، نگاه به مساله هوای سالم، نگاه به مساله آب سالم، نگاه به محیط زیست سالم، نگاه به مساله جنگلها، نگاههای اصلی است؛ اینها را در متن برنامهها، در مجاری همه برنامههای زندگی بگنجانند.»
اما به راستی آیا دولتمردان ما چنین کرده و میکنند؟ نگاه کنید به همین ماجرای غمانگیز و شگفتآور فرمان مسدودیت مهمترین و پرمخاطبترین پایگاه اطلاعرسانی محیط زیست کشور، سبزپرس؛ آن هم در پی شکایت رسمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور! آیا اینگونه میخواهیم مطابق گفته عالیترین مقام جمهور کشور در اجلاس کپنهاک، بر حساسیتهای مردم نسبت به مسایل محیط زیستی بیفزاییم؟ وقتی آستانه تحمل سازمانی که باید بیشترین تعامل و حمایت را از فعالان رسانهای در حوزه محیط زیست داشته باشد، اینگونه اندک است، دیگر چه انتظاری از طبیعتستیزان مشهور و شناسنامهدار داریم؟
حرف من این است که وقتی سخن از فرسایش چهار تا پنج میلیارد تن در سال برای ایران میرانیم و هشدار میدهیم به عواقب بیتفاوتی نسبت به چنین روند مرگآوری؛ یعنی داریم به زبانی ساده میگوییم: سالانه زمینی حاصلخیز به مساحت حدود دومیلیون هکتار را در اثر فرسایش خاک از دست میدهیم که این مقدار، 10هزار برابر وسعت جزیره تنب کوچک است که همه ایرانیها به درستی و سزاوارانه برای حفظ تمامیت این جزیره کوچک 210هکتاری، حاضرند جانشان را بدهند تا شیخنشین زیادهخواه ساکن در جنوب خلیجفارس، متوجه هزینه گزاف لافها و عربدهکشیهای سیاسیاش باشد.
چگونه است که این 210هکتار را میبینیم و آن دومیلیون هکتار را نه؟
بیاییم اجازه دهیم تا «شرق» همچنان آفتاب مطبوعات ایران بماند و سبزپرس از تداوم سبزینگی در وطن دفاع کند تا بتوانیم بر شمار مردمی که دلشان برای آب خوردن یک کبوتر و سیراب شدن یک سپیدار و شور نشدن آب کارون میتپد، بیفزاییم و بدینترتیب، عملا نشان دهیم که پایبندی ما به اصل پنجاه قانون اساسی، یک پایبندی آرمانی و استراتژیک است و نه تاکتیکی و متاثر از مد روز.
در آن صورت ایمان دارم که دیگر امکان ندارد با مردم و مدیرانی مواجه باشیم که نسبت به روند نگرانکننده از دست رفتن خاک سطحی و مسدود شدن رسانههای سبزِ وطن، اینگونه بیتفاوت یا خاموش بمانند.
*عضو هيات علمي موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور
از آخرین یادداشتی که برای ستون نگاه سبز «شرق» نوشتم، دقیقا 98 روز میگذرد. در آن یادداشت که در سومین روز مهر به چاپ رسید، پرسیده بودم: از «لسآنجلس» تا «اشتوتگارت» چقدر راه است؟ و در انتهای آن با خوشبینی کودکانهای نتیجه گرفته بودم: انگار این فاصله از مسافت بین تهران تا اشتوتگارت هم گاه بیشتر مینماید! اما به فاصله فقط 48ساعت دانستم که این خوشبینی افراطی برای یک مرد 48ساله تا چهاندازه سخرهبرانگیز است! چرا که خبر رسید: آفتاب مطبوعات ایران دیگر از شرق طلوع نمیکند و در نتیجه مستمرترین ستون ثابت محیط زیستی روزنامههای ایران که با عنوان نگاه سبز در 53 قسمت تاکنون منتشر شده بود هم بیهیچ گناهی محکوم به خاموشی شد! ستونی که کوشیده بود با زبانی ساده و در عین حال اثرگذار برای مردم، مدیران و تصمیمگیران حکومتی یادآوری کند که چرا «هامون» مهم است؟ چرا «هورالعظیم» در آن سوی مرز سیاسی که از دست برود، سیاستمداران در این سوی مرز سیاسی، در قلب پایتخت مجبورند تا فرمان تعطیلی تهران را صادر کنند؟ چرا نباید و نمیتوان به آن نوع از خودکفایی در کشاورزی دلخوش داشت که به بهای افت سالانه دومتر در سفرههای آب زیرزمینی و نشست زمین از «آبیبیگلو» در اردبیل تا «خانمیرزا» در لردگان تمام میشود؟... و چرا تبدیل ارومیه از نگینی فیروزهای به پلاتینی نمکی، میتواند کابوس بزرگترین مهاجرت قرن را برای ایرانیان رقم زند؟
این سخنان و تحلیلها همه جملگی در راستای حمایت عملی از پنجاهمین اصل قانون اساسی ماست که صراحتا میگوید: حفظ محیط زیست لازمه حیات اجتماعی روبه رشد مردم ایران است و باید با هر حرکتی که منجر به تخریب یا آلودگی این سرمایه ملی شود، مقابله کرد. و این همان آموزهای است که عالیترین مقام در جمهوری اسلامی ایران، در مراسم آغاز به ساخت بوستان ولایت در بهار1390 آشکارا بر آن تاکید کرده و فرمودند: «من خواهش میکنم مسوولانی که در بخشهای مختلف هستند، به این نکته توجه کنند که نگاه به مساله غبار، نگاه به مساله هوای سالم، نگاه به مساله آب سالم، نگاه به محیط زیست سالم، نگاه به مساله جنگلها، نگاههای اصلی است؛ اینها را در متن برنامهها، در مجاری همه برنامههای زندگی بگنجانند.»
اما به راستی آیا دولتمردان ما چنین کرده و میکنند؟ نگاه کنید به همین ماجرای غمانگیز و شگفتآور فرمان مسدودیت مهمترین و پرمخاطبترین پایگاه اطلاعرسانی محیط زیست کشور، سبزپرس؛ آن هم در پی شکایت رسمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور! آیا اینگونه میخواهیم مطابق گفته عالیترین مقام جمهور کشور در اجلاس کپنهاک، بر حساسیتهای مردم نسبت به مسایل محیط زیستی بیفزاییم؟ وقتی آستانه تحمل سازمانی که باید بیشترین تعامل و حمایت را از فعالان رسانهای در حوزه محیط زیست داشته باشد، اینگونه اندک است، دیگر چه انتظاری از طبیعتستیزان مشهور و شناسنامهدار داریم؟
حرف من این است که وقتی سخن از فرسایش چهار تا پنج میلیارد تن در سال برای ایران میرانیم و هشدار میدهیم به عواقب بیتفاوتی نسبت به چنین روند مرگآوری؛ یعنی داریم به زبانی ساده میگوییم: سالانه زمینی حاصلخیز به مساحت حدود دومیلیون هکتار را در اثر فرسایش خاک از دست میدهیم که این مقدار، 10هزار برابر وسعت جزیره تنب کوچک است که همه ایرانیها به درستی و سزاوارانه برای حفظ تمامیت این جزیره کوچک 210هکتاری، حاضرند جانشان را بدهند تا شیخنشین زیادهخواه ساکن در جنوب خلیجفارس، متوجه هزینه گزاف لافها و عربدهکشیهای سیاسیاش باشد.
چگونه است که این 210هکتار را میبینیم و آن دومیلیون هکتار را نه؟
بیاییم اجازه دهیم تا «شرق» همچنان آفتاب مطبوعات ایران بماند و سبزپرس از تداوم سبزینگی در وطن دفاع کند تا بتوانیم بر شمار مردمی که دلشان برای آب خوردن یک کبوتر و سیراب شدن یک سپیدار و شور نشدن آب کارون میتپد، بیفزاییم و بدینترتیب، عملا نشان دهیم که پایبندی ما به اصل پنجاه قانون اساسی، یک پایبندی آرمانی و استراتژیک است و نه تاکتیکی و متاثر از مد روز.
در آن صورت ایمان دارم که دیگر امکان ندارد با مردم و مدیرانی مواجه باشیم که نسبت به روند نگرانکننده از دست رفتن خاک سطحی و مسدود شدن رسانههای سبزِ وطن، اینگونه بیتفاوت یا خاموش بمانند.
*عضو هيات علمي موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.