|

مقتدی صدر و العبادی برای تشکیل دولت جدید عراق دیدار کردند

توافق با منتقد قدیمی

هادی آذری: حال همه نگاه‌ها در عراق به انتخاب نخست‌وزیر آتی این کشور و روند تشکیل دولت جدید دوخته شده است؛ روندی که با توجه به انشقاق ایجادشده در میان احزاب شیعه و سنی، انتظار می‌رود به روندی پیچیده و زمان‌بر بدل شود. از نظر هاشم رکابی، پژوهشگر مؤسسه البیان، فقدان یک ائتلاف بزرگ به معنای آن است که نخست‌وزیر باید تأیید لیست‌های مختلف را به دست آورد که همین مسئله بر پیچیدگی اوضاع در عراق می‌افزاید. درهرصورت، آن‌طور که شواهد و قرائن نشان می‌دهد، رایزنی‌ها برای تعیین‌تکلیف آینده سیاسی عراق در چندین جبهه آغاز شده است. روز گذشته و یک روز بعد از آنکه ائتلاف سائرون پیروز انتخابات پارلمانی عراق لقب گرفت، حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق، با مقتدی صدر، رهبر ائتلاف سائرون، دیدار کرد؛ مسئله‌ای که می‌توان از آن به‌عنوان اولین گام در جهت تشکیل دولت بعدی عراق نام برد. البته این ائتلاف به‌واسطه برخی اختلاف‌دیدگاه‌ها میان عبادی و صدر می‌تواند با چالش‌هایی همراه باشد.
البته نباید فراموش کرد که پیروزی در انتخابات به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که مقتدی صدر قادر به تعیین نخست‌وزیر آتی عراق باشد؛ به‌عنوان‌مثال، در انتخابات سال 2010 میلادی، ایاد علاوی با وجود به‌دست‌آوردن بیشترین کرسی در پارلمان، نتوانست نامزد نخست‌وزیری شود. بر اساس قوانین عراق، احزاب باید با ائتلاف با یکدیگر، اکثریت پارلمانی لازم برای تعیین نامزد موردنظر خود را به دست آورند. البته در این میان نباید نقش کشورهایی مانند آمریکا و عربستان را در شکل‌دادن به دولت آتی عراق نادیده گرفت. هرچند جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، در مصاحبه‌ای اعلام کرده که به تصمیم و انتخاب مردم عراق احترام می‌گذارد، اما ایالات متحده امیدوار بود که حیدرالعبادی بتواند برای چهار سال دیگر به کرسی نخست‌وزیری عراق تکیه بزند، اما نتایج انتخابات این مسئله را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. در چنین شرایطی دیدار صدر و عبادی می‌تواند خبر خوبی برای ایالات متحده باشد.
حیدرالعبادی در نشست خبری مشترک با صدر از توافق برای همکاری با یکدیگر و دیگر احزاب برای پیشبرد روند تشکیل دولت جدید عراق خبر داد؛ دولتی قوی که بتواند امنیت و رفاه اقتصادی را برای شهروندان به ارمغان بیاورد. صدر نیز در این کنفرانس خبری، با تأکید بر موضع پیشینش مبنی‌بر عدم فرقه‌گرایی، گفت: «آغوش ما روی هرکسی که به فکر ساختن کشور باشد و این مسئله را مبتنی‌بر تصمیم عراقی‌ها بداند، باز است». به نظر این مسئله هرگونه تعامل میان صدر و ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری‌المالکی و فتح به رهبری هادی‌العامری را منتفی می‌کند که گفته می‌شود از سوی تهران حمایت می‌شوند. مقتدی صدر که بیشتر به‌واسطه رهبری ارتش المهدی و مقابله با حمله نظامی آمریکا در سال 2003 به چهره‌ای تأثیرگذار در عراق بدل شد، در مدت اخیر بر لزوم تشکیل یک دولت تکنوکرات برای حل مشکلات این کشور تأکید داشته است. به نظر عملکرد موفق العبادی در مبارزه با داعش و مشی میانه‌رو و عمل‌گرایانه او که مانع تشدید تنش‌ها در عراق در چهار سال گذشته شده، می‌تواند او را به یکی از گزینه‌های جدی نخست‌وزیری بدل کند. به گزارش اسکای‌نیوز و به ‌نقل از برخی منابع آگاه، صدر به العبادی پیشنهاد داده تا در ازای خروج از حزب‌الدعوه، در ائتلاف با فهرست او نخست‌وزیر عراق باقی بماند.
البته این پیشنهاد به معنای نبود اختلاف‌نظر میان صدر و عبادی نیست؛ به‌عنوان‌نمونه، درحالی‌که عبادی از رابطه خوبی با ایالات متحده و ایران برخوردار است، صدر منتقد مداخله کشورهای خارجی در امور داخلی عراق است. گذشته از اختلاف‌نظر درباره نحوه تعامل با بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی، صدر و عبادی در گذشته اختلاف‌نظرهای دیگری نیز داشته‌اند؛ به‌عنوان‌مثال، بعد از پایان کار داعش در عراق، پیشنهاد صدر برای منحل‌شدن حشدالشعبی با مخالفت عبادی مواجه شد. پیش از آن نیز در سال 2016 میلادی، عبادی با پیشنهاد صدر برای ایجاد تغییراتی در کابینه مخالفت کرده بود. با وجود این اختلاف‌نظرها، به نظر هم عبادی و هم صدر در یک موضوع اشتراک‌نظر دارند و آن اجتناب از ایجاد تنش و درگیری در کشور است که اساسی‌ترین عنصر در راه پیشرفت و توسعه عراق به‌شمار می‌رود.
در روزهایی که رایزنی‌های سیاسی برای تعیین دولت آتی عراق بسیار داغ است، ایاد علاوی، رهبر ائتلاف الوطنیه، نیز برای دیدار با مسعود بارزانی به کردستان عراق سفر کرد. این دیدار در حالی صورت می‌گیرد که صدر پیش‌تر از ائتلاف الوطنیه و برخی احزاب کُردی نیز به‌عنوان احزابی نام برده بود که می‌توانند در تشکیل دولت آتی عراق نقش داشته باشند. در روزهای اخیر، صدر با عمار الحکیم، رهبر جنبش حکمت ملی و همچنین سفیر عربستان در عراق نیز دیدارهایی داشته است؛ دیدارهایی که باعث شده حالا او به یکی از بانفوذترین چهره‌های عراق بدل شود.

هادی آذری: حال همه نگاه‌ها در عراق به انتخاب نخست‌وزیر آتی این کشور و روند تشکیل دولت جدید دوخته شده است؛ روندی که با توجه به انشقاق ایجادشده در میان احزاب شیعه و سنی، انتظار می‌رود به روندی پیچیده و زمان‌بر بدل شود. از نظر هاشم رکابی، پژوهشگر مؤسسه البیان، فقدان یک ائتلاف بزرگ به معنای آن است که نخست‌وزیر باید تأیید لیست‌های مختلف را به دست آورد که همین مسئله بر پیچیدگی اوضاع در عراق می‌افزاید. درهرصورت، آن‌طور که شواهد و قرائن نشان می‌دهد، رایزنی‌ها برای تعیین‌تکلیف آینده سیاسی عراق در چندین جبهه آغاز شده است. روز گذشته و یک روز بعد از آنکه ائتلاف سائرون پیروز انتخابات پارلمانی عراق لقب گرفت، حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق، با مقتدی صدر، رهبر ائتلاف سائرون، دیدار کرد؛ مسئله‌ای که می‌توان از آن به‌عنوان اولین گام در جهت تشکیل دولت بعدی عراق نام برد. البته این ائتلاف به‌واسطه برخی اختلاف‌دیدگاه‌ها میان عبادی و صدر می‌تواند با چالش‌هایی همراه باشد.
البته نباید فراموش کرد که پیروزی در انتخابات به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که مقتدی صدر قادر به تعیین نخست‌وزیر آتی عراق باشد؛ به‌عنوان‌مثال، در انتخابات سال 2010 میلادی، ایاد علاوی با وجود به‌دست‌آوردن بیشترین کرسی در پارلمان، نتوانست نامزد نخست‌وزیری شود. بر اساس قوانین عراق، احزاب باید با ائتلاف با یکدیگر، اکثریت پارلمانی لازم برای تعیین نامزد موردنظر خود را به دست آورند. البته در این میان نباید نقش کشورهایی مانند آمریکا و عربستان را در شکل‌دادن به دولت آتی عراق نادیده گرفت. هرچند جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، در مصاحبه‌ای اعلام کرده که به تصمیم و انتخاب مردم عراق احترام می‌گذارد، اما ایالات متحده امیدوار بود که حیدرالعبادی بتواند برای چهار سال دیگر به کرسی نخست‌وزیری عراق تکیه بزند، اما نتایج انتخابات این مسئله را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. در چنین شرایطی دیدار صدر و عبادی می‌تواند خبر خوبی برای ایالات متحده باشد.
حیدرالعبادی در نشست خبری مشترک با صدر از توافق برای همکاری با یکدیگر و دیگر احزاب برای پیشبرد روند تشکیل دولت جدید عراق خبر داد؛ دولتی قوی که بتواند امنیت و رفاه اقتصادی را برای شهروندان به ارمغان بیاورد. صدر نیز در این کنفرانس خبری، با تأکید بر موضع پیشینش مبنی‌بر عدم فرقه‌گرایی، گفت: «آغوش ما روی هرکسی که به فکر ساختن کشور باشد و این مسئله را مبتنی‌بر تصمیم عراقی‌ها بداند، باز است». به نظر این مسئله هرگونه تعامل میان صدر و ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری‌المالکی و فتح به رهبری هادی‌العامری را منتفی می‌کند که گفته می‌شود از سوی تهران حمایت می‌شوند. مقتدی صدر که بیشتر به‌واسطه رهبری ارتش المهدی و مقابله با حمله نظامی آمریکا در سال 2003 به چهره‌ای تأثیرگذار در عراق بدل شد، در مدت اخیر بر لزوم تشکیل یک دولت تکنوکرات برای حل مشکلات این کشور تأکید داشته است. به نظر عملکرد موفق العبادی در مبارزه با داعش و مشی میانه‌رو و عمل‌گرایانه او که مانع تشدید تنش‌ها در عراق در چهار سال گذشته شده، می‌تواند او را به یکی از گزینه‌های جدی نخست‌وزیری بدل کند. به گزارش اسکای‌نیوز و به ‌نقل از برخی منابع آگاه، صدر به العبادی پیشنهاد داده تا در ازای خروج از حزب‌الدعوه، در ائتلاف با فهرست او نخست‌وزیر عراق باقی بماند.
البته این پیشنهاد به معنای نبود اختلاف‌نظر میان صدر و عبادی نیست؛ به‌عنوان‌نمونه، درحالی‌که عبادی از رابطه خوبی با ایالات متحده و ایران برخوردار است، صدر منتقد مداخله کشورهای خارجی در امور داخلی عراق است. گذشته از اختلاف‌نظر درباره نحوه تعامل با بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی، صدر و عبادی در گذشته اختلاف‌نظرهای دیگری نیز داشته‌اند؛ به‌عنوان‌مثال، بعد از پایان کار داعش در عراق، پیشنهاد صدر برای منحل‌شدن حشدالشعبی با مخالفت عبادی مواجه شد. پیش از آن نیز در سال 2016 میلادی، عبادی با پیشنهاد صدر برای ایجاد تغییراتی در کابینه مخالفت کرده بود. با وجود این اختلاف‌نظرها، به نظر هم عبادی و هم صدر در یک موضوع اشتراک‌نظر دارند و آن اجتناب از ایجاد تنش و درگیری در کشور است که اساسی‌ترین عنصر در راه پیشرفت و توسعه عراق به‌شمار می‌رود.
در روزهایی که رایزنی‌های سیاسی برای تعیین دولت آتی عراق بسیار داغ است، ایاد علاوی، رهبر ائتلاف الوطنیه، نیز برای دیدار با مسعود بارزانی به کردستان عراق سفر کرد. این دیدار در حالی صورت می‌گیرد که صدر پیش‌تر از ائتلاف الوطنیه و برخی احزاب کُردی نیز به‌عنوان احزابی نام برده بود که می‌توانند در تشکیل دولت آتی عراق نقش داشته باشند. در روزهای اخیر، صدر با عمار الحکیم، رهبر جنبش حکمت ملی و همچنین سفیر عربستان در عراق نیز دیدارهایی داشته است؛ دیدارهایی که باعث شده حالا او به یکی از بانفوذترین چهره‌های عراق بدل شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.