دوراهی متولیان هدایت تحصیلی
اعظم پویان
سال 95 بود که در جریان انتخاب رشته و هدایت تحصیلی دانشآموزان چالش میان خانوادهها و وزارت آموزشوپرورش بهقدری بالا گرفت که بحث به هیئت دولت و رئیسجمهور هم رسید و نهایتا سازمان بازرسی کل کشور نیز به مسئله ورود کرد و سرانجام هم با پادرمیانی شخص رئیسجمهور غائله ختم شد، اما مسئله حل نشد و معضل هدایت تحصیلی دانشآموزان مانند آتش زیر خاکستر باقی ماند. ماجرا از آنجا شروع شد که مسئولان مربوطه با این توجیه که معدل تنها یکی از شاخصهای موردنظر برای هدایت تحصیلی است و عوامل تأثیرگذار بسیاری وجود دارد، تشخیص را به مشاوران و معلمهای مدارس واگذار کردند و آنها نیز طبق ضوابطی که برایشان تعریف شده بود، صرفا با دادن نمرههایی تعیین میکردند که چه دانشآموزی در چه رشتهای استعداد دارد. عجیب آنکه در این هدایت اجباری بخش عظیمی از دانشآموزان به سمت رشتههای فنی و حرفهای سوق داده شدند، درحالیکه بعضا در شهر و محل سکونت دانشآموز مدرسه فنی و حرفهای وجود نداشت تا دانشآموز در آن ثبتنام کند.
سال گذشته نیز تعیین استعداد تحصیلی دانشآموزان از طریق انجام تستهای استعدادیابی در حالی آغاز شد که وزارت آموزشوپرورش مدعی تدوین آمایش شغلی کشور و تأمین استانداردهای لازم برای رشته فنی و مهارتی، برای رضایت و رغبت دانشآموزان برای ورود به این رشتهها بود، اما بسیاری از کارشناسان معتقد بودند هیچ چیزی نسبت به سال گذشته تغییر نکرده است. در نهایت سرنوشت دانشآموزان در گرو سه ساعت سرنوشتساز برای تستزدن در سایتی گذشت که حتی زیرساختهای لازم برای مناطق دوردست فراهم نشده بود. دانشآموزی که فرصت دسترسی به اینترنت را نداشت و ناگزیر بود برای انجام تست رغبت و استعداد در سایتی که آموزشوپرورش مشخص کرده، فرسنگها طی کند و اگر در آن ساعت با وجود حجم زیاد مراجعهکننده، میتوانست تعداد ۵۰۰ تست را سه ساعت در فضای محدود کافینت بزند و شانس هم بیاورد و تستها نپرند، تازه بخشی از امتیاز هدایت تحصیلی را کسب میکرد.
این آزمونها ۳۰ امتیاز و حدود یکسوم امتیاز مشاورهای را داشت و بسیار تأثیرگذار بود، اما به گفته اغلب مشاوران، این آزمون عملا تأثیری در هدایت تحصیلی دانشآموزان نداشت، زیرا سال گذشته امتیازات مشاورهای را از ملاکهای هدایت تحصیلی کنار گذاشتند و فقط روی نمرات و سوابق تحصیلی متمرکز شدند. این آزمونها بهخاطر نوع و تعداد سؤالات، اشکالات فنی سامانه و سایر مسائل، فاقد وجاهت لازم برای یک آزمون بود تا بتواند چیزی را اندازهگیری کند، اما وقت زیادی از مشاوران مدارس گرفت.
از یکسو واحد مشاوره وزارت آموزشوپرورش در چانهزنی روی ثأثیرگذاری در هدایت تحصیلی بسیار ضعیف عمل میکند و از سوی دیگر سازمان متوسطه آموزشوپرورش بهعنوان رهبر اصلی هدایت تحصیلی هنوز به برگزاری هفته آشنایی با مشاغل خود افتخار میکند، درحالیکه طبق سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، 20 درصد محتوای کتب درسی تا قبل از سال دهم باید به معرفی مشاغل اختصاص یابد، اما هیچ برنامه عملیاتی تعریفشدهای برای آشنایی تدریجی دانشآموزان با مشاغل مختلف وجود ندارد.
سال 95 بود که در جریان انتخاب رشته و هدایت تحصیلی دانشآموزان چالش میان خانوادهها و وزارت آموزشوپرورش بهقدری بالا گرفت که بحث به هیئت دولت و رئیسجمهور هم رسید و نهایتا سازمان بازرسی کل کشور نیز به مسئله ورود کرد و سرانجام هم با پادرمیانی شخص رئیسجمهور غائله ختم شد، اما مسئله حل نشد و معضل هدایت تحصیلی دانشآموزان مانند آتش زیر خاکستر باقی ماند. ماجرا از آنجا شروع شد که مسئولان مربوطه با این توجیه که معدل تنها یکی از شاخصهای موردنظر برای هدایت تحصیلی است و عوامل تأثیرگذار بسیاری وجود دارد، تشخیص را به مشاوران و معلمهای مدارس واگذار کردند و آنها نیز طبق ضوابطی که برایشان تعریف شده بود، صرفا با دادن نمرههایی تعیین میکردند که چه دانشآموزی در چه رشتهای استعداد دارد. عجیب آنکه در این هدایت اجباری بخش عظیمی از دانشآموزان به سمت رشتههای فنی و حرفهای سوق داده شدند، درحالیکه بعضا در شهر و محل سکونت دانشآموز مدرسه فنی و حرفهای وجود نداشت تا دانشآموز در آن ثبتنام کند.
سال گذشته نیز تعیین استعداد تحصیلی دانشآموزان از طریق انجام تستهای استعدادیابی در حالی آغاز شد که وزارت آموزشوپرورش مدعی تدوین آمایش شغلی کشور و تأمین استانداردهای لازم برای رشته فنی و مهارتی، برای رضایت و رغبت دانشآموزان برای ورود به این رشتهها بود، اما بسیاری از کارشناسان معتقد بودند هیچ چیزی نسبت به سال گذشته تغییر نکرده است. در نهایت سرنوشت دانشآموزان در گرو سه ساعت سرنوشتساز برای تستزدن در سایتی گذشت که حتی زیرساختهای لازم برای مناطق دوردست فراهم نشده بود. دانشآموزی که فرصت دسترسی به اینترنت را نداشت و ناگزیر بود برای انجام تست رغبت و استعداد در سایتی که آموزشوپرورش مشخص کرده، فرسنگها طی کند و اگر در آن ساعت با وجود حجم زیاد مراجعهکننده، میتوانست تعداد ۵۰۰ تست را سه ساعت در فضای محدود کافینت بزند و شانس هم بیاورد و تستها نپرند، تازه بخشی از امتیاز هدایت تحصیلی را کسب میکرد.
این آزمونها ۳۰ امتیاز و حدود یکسوم امتیاز مشاورهای را داشت و بسیار تأثیرگذار بود، اما به گفته اغلب مشاوران، این آزمون عملا تأثیری در هدایت تحصیلی دانشآموزان نداشت، زیرا سال گذشته امتیازات مشاورهای را از ملاکهای هدایت تحصیلی کنار گذاشتند و فقط روی نمرات و سوابق تحصیلی متمرکز شدند. این آزمونها بهخاطر نوع و تعداد سؤالات، اشکالات فنی سامانه و سایر مسائل، فاقد وجاهت لازم برای یک آزمون بود تا بتواند چیزی را اندازهگیری کند، اما وقت زیادی از مشاوران مدارس گرفت.
از یکسو واحد مشاوره وزارت آموزشوپرورش در چانهزنی روی ثأثیرگذاری در هدایت تحصیلی بسیار ضعیف عمل میکند و از سوی دیگر سازمان متوسطه آموزشوپرورش بهعنوان رهبر اصلی هدایت تحصیلی هنوز به برگزاری هفته آشنایی با مشاغل خود افتخار میکند، درحالیکه طبق سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، 20 درصد محتوای کتب درسی تا قبل از سال دهم باید به معرفی مشاغل اختصاص یابد، اما هیچ برنامه عملیاتی تعریفشدهای برای آشنایی تدریجی دانشآموزان با مشاغل مختلف وجود ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.