مذاكرات فشرده تلفني سران اروپا، روسيه و آمريكا
زنگهاي برجامي
شرق: مذاكرات برجامي ادامه دارد؛ البته فعلا تلفني. آنگلا مركل با ولادیمير پوتين تماس تلفني گرفته و فدريكا موگريني با محمدجواد ظريف؛ ترزا مي نيز با ترامپ تماس گرفته است. در جديدترين تماسها و اظهارنظرها، اعضاي اروپايي برجام علاوه بر حفظ برجام، نگران ازدستدادن منافع مالي و اقتصادي خودشان هستند؛ منافع قراردادهايي كه دو سال بعد از برجام با ايران به دست آوردهاند و حالا با خروج آمريكا از برجام، در معرض خطرند. در همين راستا، ترزا مي، نخستوزير انگليس، با دونالد ترامپ تماس گرفته تا از خطر تحريم شركتهاي انگليسي از سوی آمريكا بعد از برجام ابراز نگراني كند. وزير اقتصاد آلمان نيز با وزير خزانهداري آمريكا تماس گرفته و خواستار مستثناشدن شركتهاي آلماني از تحريمهاي آمريكايي شده است. رئیسجمهوری روسیه و صدراعظم آلمان نيز روز جمعه در گفتوگویی تلفنی، بر اهمیت حفظ برجام تأکید کردند. دو طرف بر اهمیت اصولی حفظ برجام از نقطهنظر امنیت بینالمللی و منطقهای تأکید کردهاند. رئيسجمهوري تركيه نيز با پوتين تماس گرفته و درباره حفظ برجام صحبت كرده است. سهشنبهشب ترامپ از برجام خارج شد و اعلام كرد 90 تا 180 روز بعد از فرمان
اجرائي او، تحريمهاي هستهاي عليه ايران بازميگردد. رئيسجمهوري ايران بعد از خروج آمريكا از برجام اعلام كرد از توافق خارج نميشود و چند هفته به اروپا وقت داده ميشود تا ببينيم آيا اين توافق را ميتوان با اروپا ادامه داد يا نه؟ حالا شركتهاي اروپايي كه با ايران قراردادهاي همكاري بستهاند، نگران تحريمهايي هستند كه ممكن است تا چند ماه ديگر آنها را نشانه بگيرد. در ديگر سو، دولتهاي اروپايي دنبال گرفتن تضمين از آمريكا براي پيشگيري از تحريم شركتهايشان هستند؛ اما مشخص نيست چقدر اين تضمينها ميتواند به شركتهاي اروپايي اطمينان خاطر بدهد. علاوه بر اين، دولتهاي اروپايي نميتوانند شركتهاي فعالشان را از نظر حقوقي موظف يا مجبور به همكاري با كشوري كنند. اينها همه ناهمواريهايي است كه مقابل برجام، ايران و اروپا قرار دارد. محمدجواد ظريف شب گذشته براي آغاز رايزنيهاي ديپلماتيك در راستاي نجات برجام، به چين سفر كرده و فردا به مسكو ميرود. اين تور هستهاي روز سهشنبه به مقصد بروكسل ميرسد تا ظريف بار ديگر با E3 و موگريني بر سر ميز مذاكره بنشيند؛ حالا با متن توافقي كه روي ميز هست، اما مشخص نيست كه ميتوان آن را ادامه
داد يا نه؟
نشست مهم چهارشنبه
روز چهارشنبه اروپاييها نشستي داخلي دارند كه قرار است «ایران و تحریمهای آمریکا» را در آن بررسي کنند. روند كميسيون مشترك برجام و مذاكرات احتمالي اروپا و ايران بر سر حفظ برجام يا اعلام شكست از نجات برجام، در نشست چهارشنبه اعضاي اتحاديه اروپا مشخص ميشود. «ژرار آرو»، سفیر فرانسه در آمریکا، درهمينباره در توييتي نوشته: «اتحادیه اروپا هفته جاری سیاست خود را در قبال ایران پس از خروج واشنگتن از برجام تعیین خواهد کرد». «فدریکا موگرینی»، هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در تماسی تلفنی كه شب جمعه با ظریف داشته، درباره لزوم تداوم برجام گفتوگو و رایزنی کرد. ظریف در این گفتوگو بر ضرورت ارائه تضمینهای لازم برای دستیابی ملت ایران به منافع برجام تأکید کرد. برنامهریزی و توافق درباره نشست روز سهشنبه با وزرای خارجه E3 در بروکسل از دیگر محورهای گفتوگوی ظریف و موگرینی بود.
اروپاييهاي نگران
اروپاييها همزمان با نگراني سياسي از وضعيت برجام و تبعات ازدسترفتن آن در منطقه و احتمال درگيريهاي هستهاي، نگران وضعيت اقتصادي شركتهايي هستند كه با ايران تعامل اقتصادي داشتهاند و حالا خطر تحريم آمريكا آنها را تهديد ميكند. وزراي امور اقتصادي فرانسه، آلمان و انگليس دراينباره با وزير خزانهداري آمريكا رايزني تلفني كردهاند. ترزا مي، نخستوزیر انگلیس، نيز با ترامپ دراينخصوص صحبت كرده است. «می» در اين گفتوگوی تلفنی درباره پیامدهای ناشی از بازگشت تحریمهای واشنگتن بر شرکتهایی که با ایران تجارت میکنند، رایزنی کرد. به گزارش ایرنا، به نقل از دفتر نخستوزیری، دو طرف توافق کردند تیمهای کارشناسی دو کشور دراینباره با یکدیگر گفتوگو کنند. در این تماس تلفنی، «می» همچنین بر موضع لندن را در قبال برجام تأکید و اعلام کرد این کشور در کنار سایر شرکای اروپایی خود، به برجام بهعنوان بهترین گزینه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای پایبند میماند. هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان، نيز به خبرگزاری اسپوتنیک، گفته: «تصمیم رئیسجمهور ترامپ برای کنارگذاشتن توافق هستهای با ایران آسیب بسیار جدی به روابط میان
آلمان و آمریکا در درازمدت وارد کرده است. برلین زمانی که پای منافعش در میان باشد، سیاستی سختتر را در قبال آمریکا اتخاذ خواهد کرد. ما آماده گفتوگو، مذاکره و جنگ بر سر منافعمان در صورت نیاز هستیم و این متوجه تمام سطوح و نهفقط کاخ سفید است». به گزارش ایسنا به نقل از رویترز، برونو لومر، وزیر دارایی فرانسه، نيز خواستار اعمال معیارهای اروپایی برای بهبود حکمرانی اقتصادی اتحادیه اروپا در بلندمدت شد و گفت این کشور به دنبال مستثناشدن یا دوره گذار طولانیتری از تحریمهای آمریکا برای شرکتهایی مانند توتال و رنو است که در ایران فعالیت میکنند. وی که با شبکه رادیویی «یوروپ وان» مصاحبه میکرد، گفت: اکنون زمان آن رسیده است که اروپاییها چشمان خود را باز کنند. لومر گفت اروپا برای مستقلشدن از آمریکا نیازمند ابزارهای مالی جدیدی است. از سوی دیگر پیتر آلتمایر، وزیر اقتصاد آلمان، نیز اعلام کرد این کشور در نظر دارد مشاوره حقوقی به شرکتهای این کشور برای حفظ تجارت خود با ایران بدهد. آلمان و فرانسه در بین کشورهایی از اتحادیه اروپا هستند که برنامههای تأمین مالی صادراتی به ایران با تخصیص خط اعتباری یورو به این کشور برای مقاومت
در برابر تحریمهای آمریکا را در نظر دارند، اما سرسختی موضع واشنگتن باعث افزایش تردیدها نسبت به امکان چنین امری شده است.
لومر گفت از استیون منوچین، وزیر خزانهداری آمریکا، خواسته است شرکتهای فرانسوی نظیر «پژو- سیتروئن»، شرکت دارویی «سانوفی» و مواد غذایی «دنون»، خودروسازی «رنو» و شرکت نفتی توتال را به طور موقت یا دائمی از تحریمهای آمریکا معاف کند. ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، نیز در مصاحبه با «لو پاریزین» گفت: به آمریکاییها گفتهایم این به خودشان مربوط است که چه تحریمهایی وضع کنند، اما ما خارج از حدوحدودبودن تحریمها را غیرقابلقبول میدانیم. وی افزود: اروپايیها نباید تاوان خروج آمریکا از توافق را بدهند.
يك راهحل اروپايي
همچنين وزير اقتصاد فرانسه در نشريه ووكس از احتمال بازگشت قانون مسدودکننده
(blocking regulations) که برای نخستینبار در سال 1996 در راستای حفاظت از تجارت شرکتهای اروپایی با لیبی و کوبا از تحریمهای آمریکا ایجاد شد، خبر داد. او گفته ممکن است از آنجایی که آمریکا اعلام کرده باید در مدت مشخصی اتحادیه اروپا از تجارت با ایران صرفنظر کند، چراکه در صورت ادامه این روند تحت تحریمهای آمریکا قرار خواهد گرفت، این قانون از سوی اتحادیه با هدف دفاع از منافع شرکتهای اروپایی بار دیگر اعمال شود. به گزارش ایسنا، استفاده از این تاکتیک تجاری در آن زمان مؤثر واقع شد و واشنگتن از موضع خود برای تحریم این شرکتها عقبنشینی کرد. پس از بهکارگیری قانون مسدودکننده در سال 1996، این قانون به شرکتهای اروپایی اجازه میداد تا تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرند و همچنین در دادگاههای خارجی علیه آمریکا که تحریمهایی را به دلیل تجارت با لیبی و کوبا برای این شرکتها در نظر میگرفت، شکایت کنند. به نظر میرسد فرانسه به دنبال بازگرداندن این شرایط برای مقابله با تهدیدهای آمریکا در اعمال تحریمها علیه شرکتها و بانکهای اروپایی است که با ایران تجارت میکنند. وزیر اقتصاد فرانسه همچنین گفت که اواخر ماه می با همتایان
انگلیسی و آلمانی خود دراینباره دیدار میکند تا سناریوهای موجود را بررسی کنند. لمایر همچنین تأکید کرد که اروپا به دنبال دستیابی به استقلال مالی خود از آمریکا در واکنش به تحریمهای احتمالی است. وزیر دارایی آلمان نيز در تماس با همتای آمریکاییاش موضوع مستثناشدن شرکتهای آلمانی از تحریمهای آمریکا را مورد بحث قرار داد.
شرق: مذاكرات برجامي ادامه دارد؛ البته فعلا تلفني. آنگلا مركل با ولادیمير پوتين تماس تلفني گرفته و فدريكا موگريني با محمدجواد ظريف؛ ترزا مي نيز با ترامپ تماس گرفته است. در جديدترين تماسها و اظهارنظرها، اعضاي اروپايي برجام علاوه بر حفظ برجام، نگران ازدستدادن منافع مالي و اقتصادي خودشان هستند؛ منافع قراردادهايي كه دو سال بعد از برجام با ايران به دست آوردهاند و حالا با خروج آمريكا از برجام، در معرض خطرند. در همين راستا، ترزا مي، نخستوزير انگليس، با دونالد ترامپ تماس گرفته تا از خطر تحريم شركتهاي انگليسي از سوی آمريكا بعد از برجام ابراز نگراني كند. وزير اقتصاد آلمان نيز با وزير خزانهداري آمريكا تماس گرفته و خواستار مستثناشدن شركتهاي آلماني از تحريمهاي آمريكايي شده است. رئیسجمهوری روسیه و صدراعظم آلمان نيز روز جمعه در گفتوگویی تلفنی، بر اهمیت حفظ برجام تأکید کردند. دو طرف بر اهمیت اصولی حفظ برجام از نقطهنظر امنیت بینالمللی و منطقهای تأکید کردهاند. رئيسجمهوري تركيه نيز با پوتين تماس گرفته و درباره حفظ برجام صحبت كرده است. سهشنبهشب ترامپ از برجام خارج شد و اعلام كرد 90 تا 180 روز بعد از فرمان
اجرائي او، تحريمهاي هستهاي عليه ايران بازميگردد. رئيسجمهوري ايران بعد از خروج آمريكا از برجام اعلام كرد از توافق خارج نميشود و چند هفته به اروپا وقت داده ميشود تا ببينيم آيا اين توافق را ميتوان با اروپا ادامه داد يا نه؟ حالا شركتهاي اروپايي كه با ايران قراردادهاي همكاري بستهاند، نگران تحريمهايي هستند كه ممكن است تا چند ماه ديگر آنها را نشانه بگيرد. در ديگر سو، دولتهاي اروپايي دنبال گرفتن تضمين از آمريكا براي پيشگيري از تحريم شركتهايشان هستند؛ اما مشخص نيست چقدر اين تضمينها ميتواند به شركتهاي اروپايي اطمينان خاطر بدهد. علاوه بر اين، دولتهاي اروپايي نميتوانند شركتهاي فعالشان را از نظر حقوقي موظف يا مجبور به همكاري با كشوري كنند. اينها همه ناهمواريهايي است كه مقابل برجام، ايران و اروپا قرار دارد. محمدجواد ظريف شب گذشته براي آغاز رايزنيهاي ديپلماتيك در راستاي نجات برجام، به چين سفر كرده و فردا به مسكو ميرود. اين تور هستهاي روز سهشنبه به مقصد بروكسل ميرسد تا ظريف بار ديگر با E3 و موگريني بر سر ميز مذاكره بنشيند؛ حالا با متن توافقي كه روي ميز هست، اما مشخص نيست كه ميتوان آن را ادامه
داد يا نه؟
نشست مهم چهارشنبه
روز چهارشنبه اروپاييها نشستي داخلي دارند كه قرار است «ایران و تحریمهای آمریکا» را در آن بررسي کنند. روند كميسيون مشترك برجام و مذاكرات احتمالي اروپا و ايران بر سر حفظ برجام يا اعلام شكست از نجات برجام، در نشست چهارشنبه اعضاي اتحاديه اروپا مشخص ميشود. «ژرار آرو»، سفیر فرانسه در آمریکا، درهمينباره در توييتي نوشته: «اتحادیه اروپا هفته جاری سیاست خود را در قبال ایران پس از خروج واشنگتن از برجام تعیین خواهد کرد». «فدریکا موگرینی»، هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در تماسی تلفنی كه شب جمعه با ظریف داشته، درباره لزوم تداوم برجام گفتوگو و رایزنی کرد. ظریف در این گفتوگو بر ضرورت ارائه تضمینهای لازم برای دستیابی ملت ایران به منافع برجام تأکید کرد. برنامهریزی و توافق درباره نشست روز سهشنبه با وزرای خارجه E3 در بروکسل از دیگر محورهای گفتوگوی ظریف و موگرینی بود.
اروپاييهاي نگران
اروپاييها همزمان با نگراني سياسي از وضعيت برجام و تبعات ازدسترفتن آن در منطقه و احتمال درگيريهاي هستهاي، نگران وضعيت اقتصادي شركتهايي هستند كه با ايران تعامل اقتصادي داشتهاند و حالا خطر تحريم آمريكا آنها را تهديد ميكند. وزراي امور اقتصادي فرانسه، آلمان و انگليس دراينباره با وزير خزانهداري آمريكا رايزني تلفني كردهاند. ترزا مي، نخستوزیر انگلیس، نيز با ترامپ دراينخصوص صحبت كرده است. «می» در اين گفتوگوی تلفنی درباره پیامدهای ناشی از بازگشت تحریمهای واشنگتن بر شرکتهایی که با ایران تجارت میکنند، رایزنی کرد. به گزارش ایرنا، به نقل از دفتر نخستوزیری، دو طرف توافق کردند تیمهای کارشناسی دو کشور دراینباره با یکدیگر گفتوگو کنند. در این تماس تلفنی، «می» همچنین بر موضع لندن را در قبال برجام تأکید و اعلام کرد این کشور در کنار سایر شرکای اروپایی خود، به برجام بهعنوان بهترین گزینه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای پایبند میماند. هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان، نيز به خبرگزاری اسپوتنیک، گفته: «تصمیم رئیسجمهور ترامپ برای کنارگذاشتن توافق هستهای با ایران آسیب بسیار جدی به روابط میان
آلمان و آمریکا در درازمدت وارد کرده است. برلین زمانی که پای منافعش در میان باشد، سیاستی سختتر را در قبال آمریکا اتخاذ خواهد کرد. ما آماده گفتوگو، مذاکره و جنگ بر سر منافعمان در صورت نیاز هستیم و این متوجه تمام سطوح و نهفقط کاخ سفید است». به گزارش ایسنا به نقل از رویترز، برونو لومر، وزیر دارایی فرانسه، نيز خواستار اعمال معیارهای اروپایی برای بهبود حکمرانی اقتصادی اتحادیه اروپا در بلندمدت شد و گفت این کشور به دنبال مستثناشدن یا دوره گذار طولانیتری از تحریمهای آمریکا برای شرکتهایی مانند توتال و رنو است که در ایران فعالیت میکنند. وی که با شبکه رادیویی «یوروپ وان» مصاحبه میکرد، گفت: اکنون زمان آن رسیده است که اروپاییها چشمان خود را باز کنند. لومر گفت اروپا برای مستقلشدن از آمریکا نیازمند ابزارهای مالی جدیدی است. از سوی دیگر پیتر آلتمایر، وزیر اقتصاد آلمان، نیز اعلام کرد این کشور در نظر دارد مشاوره حقوقی به شرکتهای این کشور برای حفظ تجارت خود با ایران بدهد. آلمان و فرانسه در بین کشورهایی از اتحادیه اروپا هستند که برنامههای تأمین مالی صادراتی به ایران با تخصیص خط اعتباری یورو به این کشور برای مقاومت
در برابر تحریمهای آمریکا را در نظر دارند، اما سرسختی موضع واشنگتن باعث افزایش تردیدها نسبت به امکان چنین امری شده است.
لومر گفت از استیون منوچین، وزیر خزانهداری آمریکا، خواسته است شرکتهای فرانسوی نظیر «پژو- سیتروئن»، شرکت دارویی «سانوفی» و مواد غذایی «دنون»، خودروسازی «رنو» و شرکت نفتی توتال را به طور موقت یا دائمی از تحریمهای آمریکا معاف کند. ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، نیز در مصاحبه با «لو پاریزین» گفت: به آمریکاییها گفتهایم این به خودشان مربوط است که چه تحریمهایی وضع کنند، اما ما خارج از حدوحدودبودن تحریمها را غیرقابلقبول میدانیم. وی افزود: اروپايیها نباید تاوان خروج آمریکا از توافق را بدهند.
يك راهحل اروپايي
همچنين وزير اقتصاد فرانسه در نشريه ووكس از احتمال بازگشت قانون مسدودکننده
(blocking regulations) که برای نخستینبار در سال 1996 در راستای حفاظت از تجارت شرکتهای اروپایی با لیبی و کوبا از تحریمهای آمریکا ایجاد شد، خبر داد. او گفته ممکن است از آنجایی که آمریکا اعلام کرده باید در مدت مشخصی اتحادیه اروپا از تجارت با ایران صرفنظر کند، چراکه در صورت ادامه این روند تحت تحریمهای آمریکا قرار خواهد گرفت، این قانون از سوی اتحادیه با هدف دفاع از منافع شرکتهای اروپایی بار دیگر اعمال شود. به گزارش ایسنا، استفاده از این تاکتیک تجاری در آن زمان مؤثر واقع شد و واشنگتن از موضع خود برای تحریم این شرکتها عقبنشینی کرد. پس از بهکارگیری قانون مسدودکننده در سال 1996، این قانون به شرکتهای اروپایی اجازه میداد تا تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرند و همچنین در دادگاههای خارجی علیه آمریکا که تحریمهایی را به دلیل تجارت با لیبی و کوبا برای این شرکتها در نظر میگرفت، شکایت کنند. به نظر میرسد فرانسه به دنبال بازگرداندن این شرایط برای مقابله با تهدیدهای آمریکا در اعمال تحریمها علیه شرکتها و بانکهای اروپایی است که با ایران تجارت میکنند. وزیر اقتصاد فرانسه همچنین گفت که اواخر ماه می با همتایان
انگلیسی و آلمانی خود دراینباره دیدار میکند تا سناریوهای موجود را بررسی کنند. لمایر همچنین تأکید کرد که اروپا به دنبال دستیابی به استقلال مالی خود از آمریکا در واکنش به تحریمهای احتمالی است. وزیر دارایی آلمان نيز در تماس با همتای آمریکاییاش موضوع مستثناشدن شرکتهای آلمانی از تحریمهای آمریکا را مورد بحث قرار داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.