|

میهمانی جلال و سیمین

محمد‌جواد حق‌شناس- عضو شورای شهر تهران

- اینکه در شهری خانه‌های افرادِ شاخصِ شهر به نشانه‌های آشنا در شهر تبدیل می‌شوند، یعنی شهر صاحبِ‌ خبر شده است؛ چنان‌که حافظ فرمود: ‌ای ‌بی‌خبر بکوش که صاحب‌خبر شوی.

- حضور این خانه‌ها خبر از تجربه‌ زندگی شهری می‌دهد، وقتی شهری کرور‌کرور خانه‌ با‌ ارزش‌ و‌ اهمیت، چه به خاطر معماری‌اش، چه به ‌واسطه زندگی کسان آن شهر دارد؛ یعنی این شهر زندگی را تجربه کرده است و تبدیل‌شدن این خانه‌ها به شهر، امکان هویت‌داشتن و امکان زیستن با حالِ خوب را می‌دهد.
- خانه جای زندگی‌کردن است. خانه عرصه‌ ‌خصوصی زندگی‌کردن است. خانه، ظرف زندگی خانواده است. حالا چه نیما، چه سایه، چه عبدالله مستوفی و چه سیمین و جلال. صاحبان هر‌ خانه شهروندان شهر‌ هستند که خاطراتشان در عرصه‌ زندگیِ خصوصی در خانه شکل می‌گیرد، وقتی خانه‌های اینان به مکان عمومی شهری بدل می‌شود، برای شهر این امکان را فراهم می‌کند تا با این کسان احساس هم‌خانواد‌گی کند و این همان است که شهروندی‌اش می‌خوانیم.

جلال ‌آل‌احمد و سیمین‌خانم دانشور در تاریخ فرهنگیِ معاصرِ ایران هستند با همه‌ نقدها و حرف‌ها، تا مدیر مدرسه، تا دُرّ ِیتیمِ خلیج ‌فارس، تا نقد‌های گوناگونِ جلال، تا سووَشون، تا جزیره‌ سرگردانی و تا غروبِ جلال بارها‌و‌بارها تجدید چاپ می‌شود و خوانده می‌شود؛ یعنی آنها در لابه‌لای همه خانه‌های این سرزمین زندگی می‌کنند و نقطه ‌عظیمت خوبی است که خانه‌ اینها به موزه تبدیل می‌شود؛ چرا‌که موزه خبر از اثری می‌دهد و مؤثری و زمینه‌ای.
اما موزه کجاست؟ ‌موزه جایی نیست که آثاری را فریز می‌کند‌. خانه‌موزه‌ جلال و سیمین جایی نباید باشد که فقط به ما بگوید جلال و سیمین بودند. موزه‌شدنِ خانه جلال و سیمین یعنی پنجره‌ای به شهر، پنجره‌ای برای دیدن همه آنهایی که با داستان، با قصه و با فرهنگ ایرانی سر‌و‌کار دارند. خانه موزه جلال و سیمین یعنی هر‌که دلش بخواهد، درباره جهان داستانِ ایرانی و به‌ویژه جهان داستانیِ شهر تهران حرفی بگوید، مأمن و خانه‌ای دارد.
جلال و سیمین سرمایه‌های یک شهر هستند. وقتی خانه آنها به موزه تبدیل می‌شود؛ یعنی شهر و سرمایه‌های فرهنگی‌اش به ارزش افزوده زندگیِ شهری تبدیل شده‌اند؛ چرا‌که امکان باز و باز‌زیستن را دارند و از حالا خاطرات جمعیِ شهری که با این خانه‌موزه شکل می‌گیرد، بر داشته‌های شهر می‌افزاید و این می‌تواند موجبِ حالِ خوبِ شهر باشد. پس مبارکِ همه‌ شهروندان تهرانی باد.

- اینکه در شهری خانه‌های افرادِ شاخصِ شهر به نشانه‌های آشنا در شهر تبدیل می‌شوند، یعنی شهر صاحبِ‌ خبر شده است؛ چنان‌که حافظ فرمود: ‌ای ‌بی‌خبر بکوش که صاحب‌خبر شوی.

- حضور این خانه‌ها خبر از تجربه‌ زندگی شهری می‌دهد، وقتی شهری کرور‌کرور خانه‌ با‌ ارزش‌ و‌ اهمیت، چه به خاطر معماری‌اش، چه به ‌واسطه زندگی کسان آن شهر دارد؛ یعنی این شهر زندگی را تجربه کرده است و تبدیل‌شدن این خانه‌ها به شهر، امکان هویت‌داشتن و امکان زیستن با حالِ خوب را می‌دهد.
- خانه جای زندگی‌کردن است. خانه عرصه‌ ‌خصوصی زندگی‌کردن است. خانه، ظرف زندگی خانواده است. حالا چه نیما، چه سایه، چه عبدالله مستوفی و چه سیمین و جلال. صاحبان هر‌ خانه شهروندان شهر‌ هستند که خاطراتشان در عرصه‌ زندگیِ خصوصی در خانه شکل می‌گیرد، وقتی خانه‌های اینان به مکان عمومی شهری بدل می‌شود، برای شهر این امکان را فراهم می‌کند تا با این کسان احساس هم‌خانواد‌گی کند و این همان است که شهروندی‌اش می‌خوانیم.

جلال ‌آل‌احمد و سیمین‌خانم دانشور در تاریخ فرهنگیِ معاصرِ ایران هستند با همه‌ نقدها و حرف‌ها، تا مدیر مدرسه، تا دُرّ ِیتیمِ خلیج ‌فارس، تا نقد‌های گوناگونِ جلال، تا سووَشون، تا جزیره‌ سرگردانی و تا غروبِ جلال بارها‌و‌بارها تجدید چاپ می‌شود و خوانده می‌شود؛ یعنی آنها در لابه‌لای همه خانه‌های این سرزمین زندگی می‌کنند و نقطه ‌عظیمت خوبی است که خانه‌ اینها به موزه تبدیل می‌شود؛ چرا‌که موزه خبر از اثری می‌دهد و مؤثری و زمینه‌ای.
اما موزه کجاست؟ ‌موزه جایی نیست که آثاری را فریز می‌کند‌. خانه‌موزه‌ جلال و سیمین جایی نباید باشد که فقط به ما بگوید جلال و سیمین بودند. موزه‌شدنِ خانه جلال و سیمین یعنی پنجره‌ای به شهر، پنجره‌ای برای دیدن همه آنهایی که با داستان، با قصه و با فرهنگ ایرانی سر‌و‌کار دارند. خانه موزه جلال و سیمین یعنی هر‌که دلش بخواهد، درباره جهان داستانِ ایرانی و به‌ویژه جهان داستانیِ شهر تهران حرفی بگوید، مأمن و خانه‌ای دارد.
جلال و سیمین سرمایه‌های یک شهر هستند. وقتی خانه آنها به موزه تبدیل می‌شود؛ یعنی شهر و سرمایه‌های فرهنگی‌اش به ارزش افزوده زندگیِ شهری تبدیل شده‌اند؛ چرا‌که امکان باز و باز‌زیستن را دارند و از حالا خاطرات جمعیِ شهری که با این خانه‌موزه شکل می‌گیرد، بر داشته‌های شهر می‌افزاید و این می‌تواند موجبِ حالِ خوبِ شهر باشد. پس مبارکِ همه‌ شهروندان تهرانی باد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.