|

اینترنت فرصت یا تهدید

مهرنوش محمدی. کارشناس ارشد روان‌شناسی

در عصر حاضر که عصر تکنولوژی نام دارد، فضای مجازی عمده‌ترین آن اینترنت است که در بین خانه و خانواده جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده و تأثیر بسیار مهمی در شکل‌دهی فرهنگ افراد و هویت خانواده دارد. اینترنت مانند سایر پدیده‌های نوظهور اطراف ما هم می‌تواند فرصت باشد و هم گاهی تهدید به شمار می‌آید از این حیث فرصت است که اغلب مشکلات و سختی‌های پیشین زندگی افراد جامعه را رفع کرده و تهدید به این دلیل که اینترنت به‌خودی خود، ابزار بی‌ضرری است، اما استفاده بیش از حد از آن خطر اعتیاد به اینترنت را به‌دنبال دارد که این پدیده مشکل عمده‌ای برای بهداشت روانی جامعه ایجاد کرده و در ضمن اغلب باعث افت تحصیلی در دانش‌آموزان هم می‌شود. افراد نه اشیای ناتوانی هستند که بتوانند به وسیله نیروهای محیطی کنترل شوند و نه عوامل آزادی هستند که بتوانند به هر آنچه می‌خواهند تبدیل شوند هم افراد و هم محیط عوامل دوسویه یکدیگرند. پس عوامل و پدیده‌های نوظهور پیرامون ما در موفقیت و حتی عدم موفقیت نقش دارد. شاید اغراق‌آمیز نباشد که اگر گفته شود اعتیاد به شبکه‌های مجازی یکی از بلاهای قرن جدید برای نوجوانان است که باعث مشکلات جسمی و روحی و افت تحصیلی آنان می‌شود. استفاده صحیح از اینترنت، باید از خانواده آغاز شود و به صورت الگوی رفتاری در بیاید. بهتر است کودکان و نوجوانان خود را مسئولیت‌پذیر بار آوریم؛ یعنی اگر به فرزندان خود از سنین طفولیت یاد بدهیم که هر فردی در خانواده مسئولیتی دارد و از دوران کودکی وظیفه‌ای که در حد توانش است، به او واگذار شود و مطمئن شویم که تا آخر آن کار را انجام دهد، در این صورت ارزش زمان را درک می‌کند و بالطبع او سرگرم انجام کار مفید می‌شود. اگر این موارد را به اینترنت ربط دهیم؛ خروجی این است که هر فردی در خانواده می‌داند که وظیفه‌ای دارد و متوجه می‌شود که فقط انتفاع‌گیرنده نباشد؛ به‌جای اتلاف وقت و انرژی ضمن گشت‌زنی در شبکه‌های مجازی می‌داند که باید به وظیفه اصلی خود بپردازد. به کمک اینترنت است که دسترسی به اطلاعات روز دنیا را آسان‌تر کرده، حتی می‌تواند در بهبود روند تحصیلی و پیشرفت افراد تأثیر بسزایی بگذارد، اما چون دارای جذابیت‌های بسیاری است، بیشتر باعث هدررفت وقت افراد می‌شود. پس استفاده بهینه از آن به معنی هرگز استفاده‌نکردن نیست به معنی درست بهره‌بردن از آن است. تکنولوژی باید در خدمت بشر باشد؛ نه اینکه بشر در خدمت تکنولوژی باشد. استفاده صحیح از یک پدیده ابتدا از خانواده‌ها و از پدرومادر شروع می‌شود، یک الگوی رفتاری خوب برای نوجوانان باشیم و ساعات خاصی از روز را برای استفاده از اینترنت برای خود قرار دهیم. یکی دیگر از عللی که نوجوانان به شبکه‌های مجازی روی می‌آورند، شکوه‌ای‌ است که آنها می‌گویند احساس تنهایی خود را با شبکه‌های مجازی پر می‌کنند. گاهی باید از عینکی که نوجوان به دنیا نگاه می‌کند از همان دریچه به اطراف نگاه کرد؛ اینکه به‌راستی علت تنهایی‌اش چیست و از او سؤال شود چرا ناراحتی و چرا احساس تنهایی می‌کنی. همدلی‌کردن بهتر از هم‌زبانی‌کردن است یعنی او را درک کنیم و به جای دستوردادن و نصیحت‌کردن آنان شنونده خوبی برایشان باشیم.

در عصر حاضر که عصر تکنولوژی نام دارد، فضای مجازی عمده‌ترین آن اینترنت است که در بین خانه و خانواده جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده و تأثیر بسیار مهمی در شکل‌دهی فرهنگ افراد و هویت خانواده دارد. اینترنت مانند سایر پدیده‌های نوظهور اطراف ما هم می‌تواند فرصت باشد و هم گاهی تهدید به شمار می‌آید از این حیث فرصت است که اغلب مشکلات و سختی‌های پیشین زندگی افراد جامعه را رفع کرده و تهدید به این دلیل که اینترنت به‌خودی خود، ابزار بی‌ضرری است، اما استفاده بیش از حد از آن خطر اعتیاد به اینترنت را به‌دنبال دارد که این پدیده مشکل عمده‌ای برای بهداشت روانی جامعه ایجاد کرده و در ضمن اغلب باعث افت تحصیلی در دانش‌آموزان هم می‌شود. افراد نه اشیای ناتوانی هستند که بتوانند به وسیله نیروهای محیطی کنترل شوند و نه عوامل آزادی هستند که بتوانند به هر آنچه می‌خواهند تبدیل شوند هم افراد و هم محیط عوامل دوسویه یکدیگرند. پس عوامل و پدیده‌های نوظهور پیرامون ما در موفقیت و حتی عدم موفقیت نقش دارد. شاید اغراق‌آمیز نباشد که اگر گفته شود اعتیاد به شبکه‌های مجازی یکی از بلاهای قرن جدید برای نوجوانان است که باعث مشکلات جسمی و روحی و افت تحصیلی آنان می‌شود. استفاده صحیح از اینترنت، باید از خانواده آغاز شود و به صورت الگوی رفتاری در بیاید. بهتر است کودکان و نوجوانان خود را مسئولیت‌پذیر بار آوریم؛ یعنی اگر به فرزندان خود از سنین طفولیت یاد بدهیم که هر فردی در خانواده مسئولیتی دارد و از دوران کودکی وظیفه‌ای که در حد توانش است، به او واگذار شود و مطمئن شویم که تا آخر آن کار را انجام دهد، در این صورت ارزش زمان را درک می‌کند و بالطبع او سرگرم انجام کار مفید می‌شود. اگر این موارد را به اینترنت ربط دهیم؛ خروجی این است که هر فردی در خانواده می‌داند که وظیفه‌ای دارد و متوجه می‌شود که فقط انتفاع‌گیرنده نباشد؛ به‌جای اتلاف وقت و انرژی ضمن گشت‌زنی در شبکه‌های مجازی می‌داند که باید به وظیفه اصلی خود بپردازد. به کمک اینترنت است که دسترسی به اطلاعات روز دنیا را آسان‌تر کرده، حتی می‌تواند در بهبود روند تحصیلی و پیشرفت افراد تأثیر بسزایی بگذارد، اما چون دارای جذابیت‌های بسیاری است، بیشتر باعث هدررفت وقت افراد می‌شود. پس استفاده بهینه از آن به معنی هرگز استفاده‌نکردن نیست به معنی درست بهره‌بردن از آن است. تکنولوژی باید در خدمت بشر باشد؛ نه اینکه بشر در خدمت تکنولوژی باشد. استفاده صحیح از یک پدیده ابتدا از خانواده‌ها و از پدرومادر شروع می‌شود، یک الگوی رفتاری خوب برای نوجوانان باشیم و ساعات خاصی از روز را برای استفاده از اینترنت برای خود قرار دهیم. یکی دیگر از عللی که نوجوانان به شبکه‌های مجازی روی می‌آورند، شکوه‌ای‌ است که آنها می‌گویند احساس تنهایی خود را با شبکه‌های مجازی پر می‌کنند. گاهی باید از عینکی که نوجوان به دنیا نگاه می‌کند از همان دریچه به اطراف نگاه کرد؛ اینکه به‌راستی علت تنهایی‌اش چیست و از او سؤال شود چرا ناراحتی و چرا احساس تنهایی می‌کنی. همدلی‌کردن بهتر از هم‌زبانی‌کردن است یعنی او را درک کنیم و به جای دستوردادن و نصیحت‌کردن آنان شنونده خوبی برایشان باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.