|

2 کتاب تازه از محمدرضا شفیعی‌کدکنی

درسگفتارهای استاد

«زبان شعر در نثر صوفیه» از آثار تازه منتشر شده «محمدرضا شفیعی‌کدکنی» است که پس از سال‌ها سرانجام از سوی نشر «سخن» چاپ شده است. این کتاب که شامل بیش از 40‌مقاله در سبک‌شناسی نگاه عرفانی است، حاصل پژوهش‌های شفیعی‌کدکنی در حوزه دستور زبان عرفان، رمزگرایی عارفان، زبان علم و زبان معرفت، کاربرد صوفیه از زبان، زبان هنری عارف و تلقی قدما از جمال‌شناسی است. او در مقالات این کتاب با نگاهی به سبک‌شناسی، نگاه عرفانی درباره شعر و شطح، موسیقی نثر عین‌القضات، شعر و نثر، رفتار عارف با زبان را مورد بررسی قرار داده است. شفیعی‌کدکنی، بخش اعظم فصول کتاب را در سال‌های 1978 - 1975 در دانشگاه پرینستون نوشت و اواخر سال 1356 به چاپخانه فرستاد. او در پایان یکی از مجموعه اشعارش نیز وعده انتشار «زبان شعر در نثر صوفیه» را داده و حتی در مقدمه «تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا» به انتشار آن اشاره کرده بود، تا اینکه سرانجام این اثر در روزهای اخیر وارد بازار کتاب شد. شفیعی‌کدکنی که پیش از این نیز منابع پژوهشی متعددی در خصوص نثر و آثار عارفانه داشته است، در مقدمه‌ این کتاب می‌نویسد: «هر کس با تاریخ عرفان و مطالعات عرفانی آشنایی داشته باشد، می‌داند که این نوع نگاه به عرفان اسلامی، احتمالا بی‌سابقه است، ولی از بس که در طول این 30، 40سال این حرف‌ها را در کلاس‌های درس و بعضی مقالاتم تکرار کرده‌ام و دانشجویان من آنها را در کتاب‌ها و مقالات‌شان نقل کرده‌اند، بعضی از خوانندگان ممکن است تصور کنند که این حرف‌ها از روزگار قشیری و هجویری وجود داشته است. از میان هزار خواننده، اگر یک تن به این نکته وقوف داشته باشد، برای من بسنده است.» «رستاخیز کلمات؛ درسگفتارهایی درباره‌ نظریه‌ ادبی صورت‌گرایان روس»، « نیز دیگر کتاب تازه شفیعی‌کدکنی است که در آن درسگفتارهای او در کلاس ادبیات دانشکده ادبیات دانشگاه تهران تدوین و منتشر شده است. این اثر نیز همانند دیگر آثار شفیعی از سوی انتشارات سخن منتشر شده است. شفیعی در مقدمه این کتاب به ویژگی‌های نظریات ادبی صورت‌گرایان روس اشاره می‌کند و می‌نویسد: «نویسنده در این کتاب که درسگفتارهایش در دانشگاه تهران است - مخاطب را با جریان صورت‌گرایی روسی و تاثیرات جهانی آن آشنا می‌کند؛ از منظری که بخش اعظم شواهد آن از ادبیات فارسی و تاریخ اجتماعی ایران مایه گرفته است؛ به همین دلیل خواننده به هنگام مطالعه‌ این کتاب درباره سعدی و حافظ و دیگر بزرگان ایران‌زمین به گونه‌ای دیگر می‌اندیشد و هنر ایشان را از دریچه‌ای دیگر می‌نگرد.» کتاب «رستاخیز کلمات» علاوه از اینکه به دلیل گردآوری درسگفتارهای استاد شفیعی‌کدکنی اهمیت دارد، تالیفی در باب نظریه ادبی است که در فضای این روزهای ادبیات و شعر ما کمتر به صورت «تالیف» اتفاق می‌افتد و اگر مطلب یا کتاب درخوری هم منتشر می‌شود، در حوزه «ترجمه» است.
«زبان شعر در نثر صوفیه» از آثار تازه منتشر شده «محمدرضا شفیعی‌کدکنی» است که پس از سال‌ها سرانجام از سوی نشر «سخن» چاپ شده است. این کتاب که شامل بیش از 40‌مقاله در سبک‌شناسی نگاه عرفانی است، حاصل پژوهش‌های شفیعی‌کدکنی در حوزه دستور زبان عرفان، رمزگرایی عارفان، زبان علم و زبان معرفت، کاربرد صوفیه از زبان، زبان هنری عارف و تلقی قدما از جمال‌شناسی است. او در مقالات این کتاب با نگاهی به سبک‌شناسی، نگاه عرفانی درباره شعر و شطح، موسیقی نثر عین‌القضات، شعر و نثر، رفتار عارف با زبان را مورد بررسی قرار داده است. شفیعی‌کدکنی، بخش اعظم فصول کتاب را در سال‌های 1978 - 1975 در دانشگاه پرینستون نوشت و اواخر سال 1356 به چاپخانه فرستاد. او در پایان یکی از مجموعه اشعارش نیز وعده انتشار «زبان شعر در نثر صوفیه» را داده و حتی در مقدمه «تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا» به انتشار آن اشاره کرده بود، تا اینکه سرانجام این اثر در روزهای اخیر وارد بازار کتاب شد. شفیعی‌کدکنی که پیش از این نیز منابع پژوهشی متعددی در خصوص نثر و آثار عارفانه داشته است، در مقدمه‌ این کتاب می‌نویسد: «هر کس با تاریخ عرفان و مطالعات عرفانی آشنایی داشته باشد، می‌داند که این نوع نگاه به عرفان اسلامی، احتمالا بی‌سابقه است، ولی از بس که در طول این 30، 40سال این حرف‌ها را در کلاس‌های درس و بعضی مقالاتم تکرار کرده‌ام و دانشجویان من آنها را در کتاب‌ها و مقالات‌شان نقل کرده‌اند، بعضی از خوانندگان ممکن است تصور کنند که این حرف‌ها از روزگار قشیری و هجویری وجود داشته است. از میان هزار خواننده، اگر یک تن به این نکته وقوف داشته باشد، برای من بسنده است.» «رستاخیز کلمات؛ درسگفتارهایی درباره‌ نظریه‌ ادبی صورت‌گرایان روس»، « نیز دیگر کتاب تازه شفیعی‌کدکنی است که در آن درسگفتارهای او در کلاس ادبیات دانشکده ادبیات دانشگاه تهران تدوین و منتشر شده است. این اثر نیز همانند دیگر آثار شفیعی از سوی انتشارات سخن منتشر شده است. شفیعی در مقدمه این کتاب به ویژگی‌های نظریات ادبی صورت‌گرایان روس اشاره می‌کند و می‌نویسد: «نویسنده در این کتاب که درسگفتارهایش در دانشگاه تهران است - مخاطب را با جریان صورت‌گرایی روسی و تاثیرات جهانی آن آشنا می‌کند؛ از منظری که بخش اعظم شواهد آن از ادبیات فارسی و تاریخ اجتماعی ایران مایه گرفته است؛ به همین دلیل خواننده به هنگام مطالعه‌ این کتاب درباره سعدی و حافظ و دیگر بزرگان ایران‌زمین به گونه‌ای دیگر می‌اندیشد و هنر ایشان را از دریچه‌ای دیگر می‌نگرد.» کتاب «رستاخیز کلمات» علاوه از اینکه به دلیل گردآوری درسگفتارهای استاد شفیعی‌کدکنی اهمیت دارد، تالیفی در باب نظریه ادبی است که در فضای این روزهای ادبیات و شعر ما کمتر به صورت «تالیف» اتفاق می‌افتد و اگر مطلب یا کتاب درخوری هم منتشر می‌شود، در حوزه «ترجمه» است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.