محمدرضا خاتمی خطاب به دبیر کل «موتلفه»:
یا سند بدهید یا عذرخواهی کنید
«الکساندر گراهامبل» که تلفن را اختراع کرد شاید پیش خودش فکر میکرد که با توسعه آن دیگر جایی برای نامه و نامهنگاری نخواهد ماند اما اینطور نشد، حتی اینترنت و ایمیل (نامه الکترونیکی) هم با تمام دبدبه و کبکبهای که به راه انداخته، نتوانست از جذابیت نامهنویسی بکاهد. مصداق بارز آن هم نامههایی که سیاسیون گاه (البته نه از سر دلتنگی) برای هم مینویسند و شاید مهمترین حسن آن هم این باشد که طرفین میتوانند در فرصت مناسب دیدگاههای هم را به دور از احساسات دریابند و به دور از هیجانات پاسخ دهند. نامهای که محمدرضا خاتمی در پاسخ به اظهارات اخیر دبیرکل حزب موتلفه نوشته هم از این دست نامههاست. محمدنبی حبیبی دبیرکل حزب موتلفه در یک برنامه تلویزیونی که روز جمعه پخش شد، ادعا کرد: «حزب مشارکت در بیانیهای اعلام کرد که جمهوری اسلامی یک پارادوکس است که ما جمهوری آن را انتخاب کردیم.» محمدرضا خاتمی دبیرکل پیشین حزب مشارکت هم در پاسخ به حبیبی در نامهای از او خواسته تا مستند ادعای خود را منتشر کند و اگر چنین چیزی وجود ندارد صریحا عذرخواهی کند. خاتمی در نامه خود گفته است: «گمان من این بود که عمر دروغ و شانتاژ و فریب با اتمام
کار دولت معجزه هزاره سوم به پایان رسیده است اما اینک به این نتیجه رسیدهام که آن بداخلاقیها و انحرافات ریشه در جایی دارد که هنوز در اسلامیت و انقلابیگری خود بسیار ادعا دارد و همچنان خود را داعیهدار و پیشتاز اصولگرایی میداند. جنابعالی در مناظره جمعه اول شهریور 92 در یک فرصتطلبی آشکار مدعی شدید که در یک بیانیه جبهه مشارکت آمده است که جمهوری اسلامی یک پارادوکس است و این حزب برای حل این پارادوکس جمهوری را انتخاب کرده است.» او ادامه داده است «خواهشمندم جهت اثبات این ادعا مستند خود را منتشر کنید و معلوم دارید در کدام یک از بیانیهها یا انتشارات جبهه مشارکت چنین مطلبی آمده است؟ و اگر چنین چیزی وجود نداشت صریحا از این افترا به حزب و اشخاصی که هیچ امکانی برای دفاع از خود ندارند عذرخواهی کنید تا عیار مسلمانی و مروت شما مشخص شود.» این اولین تجربه محمدرضا خاتمی در نامهنگاری با شخصی از جناح رقیبش نیست. سال 81 بود که در گرماگرم همین ماههای تابستانی حبیبالله عسگراولادی دبیرکل وقت حزب موتلفه اسلامی دست به نامهنگاری زدند و با محمدرضا خاتمی بر روی مبانی و دیدگاههای دو حزب با یکدیگر به بحث و گفتوگو پرداختند،
نامههایی که البته ناتمام رها شد. عسگراولادی در اینباره گفته بود: «ما باب گفتوگو با منتقدان را هیچوقت بسته نمیبینیم. نامهنگاریهایی که انجام شد برای شفافسازی و نقد مبانی تئوریک گردانندگان حزب مشارکت بود و قطع گفتوگو هم از اینجانب نبود. آنها آخرین نامه بنده را بیپاسخ گذاشتند. اگر دیدگاههای ما را از روی انصاف و عدالت مطالعه میکردند ما شاهد حوادث تلخ خروج برخی از حاکمیت یا خروج برخی دیگر بر حاکمیت آنها در دوران اصلاحات و نیز حوادث تلخ سال 88 نبودیم. این نامهها حجت ما برای روز قیامت است.» محمدرضا خاتمی هم درباره دلیل پاسخ ندادن به آخرین نامه و ادامهنیافتن این نامهنگاریها گفته است: «ما مشکلی عمده در سیاستورزی در داخل کشورمان داریم که گفتوگو را بلد نیستیم، این باید تجربه و نهادینه شود که گفتوگو را یاد بگیریم. گفتوگوهای ما عمدتا با هدف مچگیری، تخفیف طرف مقابل، بر اساس مواضع نابرابر و پر از بداخلاقیهاست. آن گفتوگویی که با آقای عسگراولادی داشتم بهطور مکتوب بود، اما احساسم این بود که کمکم در حال رفتن به سمت تفتیش عقاید و مچگیری هستیم، در حقیقت در حال تبدیلشدن به یک دادگاه بود یا مثلا
شرطگذاری آمرانه که بیایید این کار را بکنید یا فلان کار را نکنید. با تمام احترامی که برای آقای عسگراولادی قایلم، احساس میکردم که این موضع یک دبیرکل در برابر یک دبیرکل دیگر نیست.» دبیرکل حزب موتلفه همچنین در اظهارات دیگری درباره خانه احزاب گفته «در زمان اصلاحطلبان خانه احزاب خانه اصلاحطلبان بود» و البته رییس خانه احزاب آن را بهشدت رد میکند. حبیبی با تاکید بر اهمیت خانه احزاب به «مهر» گفته: «زمانی خصوصا در زمان اصلاحطلبان خانه احزاب به خانه اصلاحطلبان تبدیل شد و از آن زمان بود که خانه احزاب کارایی خود را از دست داده بودند. خانه احزاب جای همه سلایق مختلف است و باید بهگونهای باشد که هر سلیقهای نظرش را بیان کند، خانه احزاب فینفسه مفید است به شرطی که از جناحی شدن آن جلوگیری شود.» اما حسین کاشفی در این رابطه به «شرق» میگوید: «اینکه خانه احزاب در اختیار اصلاحطلبان بود واقعیت ندارد بلکه برخی میخواهند رفتار غیردموکراتیک خود را توجیه کنند.» او افزود: همه کسانی که عضو خانه احزاب هستند میدانند که در سال تاسیس خانه احزاب کارگروهی تشکیل شد که از همه سلایق و جناحها در آن حضور داشتند. در دور اول انتخابات
مجمع در شورای مرکزی 9نفر از اصلاحطلبان بودند و شش نفر از اصولگرایان و در دور دوم کاملا برعکس شد یعنی ششنفر اصلاحطلب و 9نفر اصولگرا بودند، در همان دور اول تصمیم گرفتیم که هیاترییسه ترکیبی از دو جریان باشد اما در دور سوم که اکثریت با اصلاحطلبان شد نتیجه را نپذیرفتند. بهتر است آقایانی که از این حرفها میزنند تاریخچه خانه احزاب را مرور کنند که برخی از دوستان در اردیبهشت سال 84 نتیجه انتخابات را نپذیرفتند و با اینهمه ما تایید نتیجه انتخابات را به نظر مجمع عمومی گذاشتیم و آنها رای مثبت دادند. ما حتی اساسنامه را تغییر دادیم تا دوستان بیشتری از اصولگرا در شورا حضور داشته باشند و آن را از 15 نفر به 21نفر رساندیم اما برخی همهچیز را رد میکردند چون رای نمیآوردند.» کاشفی همچنین گفت: «در دور چهارم نیز با بهانه قرار دادن پروانه خانه احزاب، آن را زیر سوال بردند که البته پاسخ دادیم و حتی بعدها برای پروانه اقدام کردیم درحالی که نیاز هم نداشت اما دیدم که متاسفانه این دولت با احزاب میانهای نداشت و محل خانه احزاب را بدون اطلاع قفل کردند و حتی مدارک و اسنادی که آنجا بود ضبط شد.» رییس خانه احزاب همچنین گفت: «برخوردهای
یکطرفه راه به جایی نمیبرد و بهتر است یاد بگیریم که تحملها را بالا ببریم، متاسفانه برخی به آرای دیگران احترام نمیگذارند، این درست نیست که به جامعه القا کنیم که گروهی میخواهند آنها را حذف کنند چرا که صحت ندارد ما حتی برای حضور اصولگرایان اساسنامه را هم تغییر دادیم.» محمدنبی حبیبی در بخش دیگری از اظهاراتش نیز بیآنکه حرفی از اینکه در هشتسال گذشته قدرت در دست اصولگرایان همطیف او بوده به میان آورد راهحل جلوگیری از جناحی شدن خانه احزاب را «ایجاد فضای باز سیاسی» دانسته و گفته که «در خانه احزاب قبلی این فضا خیلی محدود و تنگ شد که این اولین آسیب بود در حالی که در خانه احزاب سلیقههای مختلف باید بتوانند نظرهای خود را بیان کنند.» حالا باید منتظر ماند و دید که محمدنبی حبیبی واکنشهای رقیبان سیاسیاش را با نامه پاسخ خواهد داد یا از تریبونها سخن خواهد گفت.
«الکساندر گراهامبل» که تلفن را اختراع کرد شاید پیش خودش فکر میکرد که با توسعه آن دیگر جایی برای نامه و نامهنگاری نخواهد ماند اما اینطور نشد، حتی اینترنت و ایمیل (نامه الکترونیکی) هم با تمام دبدبه و کبکبهای که به راه انداخته، نتوانست از جذابیت نامهنویسی بکاهد. مصداق بارز آن هم نامههایی که سیاسیون گاه (البته نه از سر دلتنگی) برای هم مینویسند و شاید مهمترین حسن آن هم این باشد که طرفین میتوانند در فرصت مناسب دیدگاههای هم را به دور از احساسات دریابند و به دور از هیجانات پاسخ دهند. نامهای که محمدرضا خاتمی در پاسخ به اظهارات اخیر دبیرکل حزب موتلفه نوشته هم از این دست نامههاست. محمدنبی حبیبی دبیرکل حزب موتلفه در یک برنامه تلویزیونی که روز جمعه پخش شد، ادعا کرد: «حزب مشارکت در بیانیهای اعلام کرد که جمهوری اسلامی یک پارادوکس است که ما جمهوری آن را انتخاب کردیم.» محمدرضا خاتمی دبیرکل پیشین حزب مشارکت هم در پاسخ به حبیبی در نامهای از او خواسته تا مستند ادعای خود را منتشر کند و اگر چنین چیزی وجود ندارد صریحا عذرخواهی کند. خاتمی در نامه خود گفته است: «گمان من این بود که عمر دروغ و شانتاژ و فریب با اتمام
کار دولت معجزه هزاره سوم به پایان رسیده است اما اینک به این نتیجه رسیدهام که آن بداخلاقیها و انحرافات ریشه در جایی دارد که هنوز در اسلامیت و انقلابیگری خود بسیار ادعا دارد و همچنان خود را داعیهدار و پیشتاز اصولگرایی میداند. جنابعالی در مناظره جمعه اول شهریور 92 در یک فرصتطلبی آشکار مدعی شدید که در یک بیانیه جبهه مشارکت آمده است که جمهوری اسلامی یک پارادوکس است و این حزب برای حل این پارادوکس جمهوری را انتخاب کرده است.» او ادامه داده است «خواهشمندم جهت اثبات این ادعا مستند خود را منتشر کنید و معلوم دارید در کدام یک از بیانیهها یا انتشارات جبهه مشارکت چنین مطلبی آمده است؟ و اگر چنین چیزی وجود نداشت صریحا از این افترا به حزب و اشخاصی که هیچ امکانی برای دفاع از خود ندارند عذرخواهی کنید تا عیار مسلمانی و مروت شما مشخص شود.» این اولین تجربه محمدرضا خاتمی در نامهنگاری با شخصی از جناح رقیبش نیست. سال 81 بود که در گرماگرم همین ماههای تابستانی حبیبالله عسگراولادی دبیرکل وقت حزب موتلفه اسلامی دست به نامهنگاری زدند و با محمدرضا خاتمی بر روی مبانی و دیدگاههای دو حزب با یکدیگر به بحث و گفتوگو پرداختند،
نامههایی که البته ناتمام رها شد. عسگراولادی در اینباره گفته بود: «ما باب گفتوگو با منتقدان را هیچوقت بسته نمیبینیم. نامهنگاریهایی که انجام شد برای شفافسازی و نقد مبانی تئوریک گردانندگان حزب مشارکت بود و قطع گفتوگو هم از اینجانب نبود. آنها آخرین نامه بنده را بیپاسخ گذاشتند. اگر دیدگاههای ما را از روی انصاف و عدالت مطالعه میکردند ما شاهد حوادث تلخ خروج برخی از حاکمیت یا خروج برخی دیگر بر حاکمیت آنها در دوران اصلاحات و نیز حوادث تلخ سال 88 نبودیم. این نامهها حجت ما برای روز قیامت است.» محمدرضا خاتمی هم درباره دلیل پاسخ ندادن به آخرین نامه و ادامهنیافتن این نامهنگاریها گفته است: «ما مشکلی عمده در سیاستورزی در داخل کشورمان داریم که گفتوگو را بلد نیستیم، این باید تجربه و نهادینه شود که گفتوگو را یاد بگیریم. گفتوگوهای ما عمدتا با هدف مچگیری، تخفیف طرف مقابل، بر اساس مواضع نابرابر و پر از بداخلاقیهاست. آن گفتوگویی که با آقای عسگراولادی داشتم بهطور مکتوب بود، اما احساسم این بود که کمکم در حال رفتن به سمت تفتیش عقاید و مچگیری هستیم، در حقیقت در حال تبدیلشدن به یک دادگاه بود یا مثلا
شرطگذاری آمرانه که بیایید این کار را بکنید یا فلان کار را نکنید. با تمام احترامی که برای آقای عسگراولادی قایلم، احساس میکردم که این موضع یک دبیرکل در برابر یک دبیرکل دیگر نیست.» دبیرکل حزب موتلفه همچنین در اظهارات دیگری درباره خانه احزاب گفته «در زمان اصلاحطلبان خانه احزاب خانه اصلاحطلبان بود» و البته رییس خانه احزاب آن را بهشدت رد میکند. حبیبی با تاکید بر اهمیت خانه احزاب به «مهر» گفته: «زمانی خصوصا در زمان اصلاحطلبان خانه احزاب به خانه اصلاحطلبان تبدیل شد و از آن زمان بود که خانه احزاب کارایی خود را از دست داده بودند. خانه احزاب جای همه سلایق مختلف است و باید بهگونهای باشد که هر سلیقهای نظرش را بیان کند، خانه احزاب فینفسه مفید است به شرطی که از جناحی شدن آن جلوگیری شود.» اما حسین کاشفی در این رابطه به «شرق» میگوید: «اینکه خانه احزاب در اختیار اصلاحطلبان بود واقعیت ندارد بلکه برخی میخواهند رفتار غیردموکراتیک خود را توجیه کنند.» او افزود: همه کسانی که عضو خانه احزاب هستند میدانند که در سال تاسیس خانه احزاب کارگروهی تشکیل شد که از همه سلایق و جناحها در آن حضور داشتند. در دور اول انتخابات
مجمع در شورای مرکزی 9نفر از اصلاحطلبان بودند و شش نفر از اصولگرایان و در دور دوم کاملا برعکس شد یعنی ششنفر اصلاحطلب و 9نفر اصولگرا بودند، در همان دور اول تصمیم گرفتیم که هیاترییسه ترکیبی از دو جریان باشد اما در دور سوم که اکثریت با اصلاحطلبان شد نتیجه را نپذیرفتند. بهتر است آقایانی که از این حرفها میزنند تاریخچه خانه احزاب را مرور کنند که برخی از دوستان در اردیبهشت سال 84 نتیجه انتخابات را نپذیرفتند و با اینهمه ما تایید نتیجه انتخابات را به نظر مجمع عمومی گذاشتیم و آنها رای مثبت دادند. ما حتی اساسنامه را تغییر دادیم تا دوستان بیشتری از اصولگرا در شورا حضور داشته باشند و آن را از 15 نفر به 21نفر رساندیم اما برخی همهچیز را رد میکردند چون رای نمیآوردند.» کاشفی همچنین گفت: «در دور چهارم نیز با بهانه قرار دادن پروانه خانه احزاب، آن را زیر سوال بردند که البته پاسخ دادیم و حتی بعدها برای پروانه اقدام کردیم درحالی که نیاز هم نداشت اما دیدم که متاسفانه این دولت با احزاب میانهای نداشت و محل خانه احزاب را بدون اطلاع قفل کردند و حتی مدارک و اسنادی که آنجا بود ضبط شد.» رییس خانه احزاب همچنین گفت: «برخوردهای
یکطرفه راه به جایی نمیبرد و بهتر است یاد بگیریم که تحملها را بالا ببریم، متاسفانه برخی به آرای دیگران احترام نمیگذارند، این درست نیست که به جامعه القا کنیم که گروهی میخواهند آنها را حذف کنند چرا که صحت ندارد ما حتی برای حضور اصولگرایان اساسنامه را هم تغییر دادیم.» محمدنبی حبیبی در بخش دیگری از اظهاراتش نیز بیآنکه حرفی از اینکه در هشتسال گذشته قدرت در دست اصولگرایان همطیف او بوده به میان آورد راهحل جلوگیری از جناحی شدن خانه احزاب را «ایجاد فضای باز سیاسی» دانسته و گفته که «در خانه احزاب قبلی این فضا خیلی محدود و تنگ شد که این اولین آسیب بود در حالی که در خانه احزاب سلیقههای مختلف باید بتوانند نظرهای خود را بیان کنند.» حالا باید منتظر ماند و دید که محمدنبی حبیبی واکنشهای رقیبان سیاسیاش را با نامه پاسخ خواهد داد یا از تریبونها سخن خواهد گفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.