هراس از روسیه
پیتر بیکر. تحلیلگر خاورمیانه
هرچند دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نسبت به حمله سال گذشته به فرودگاه شعیرات، از موشکها و بمبهای بیشتری برای هدفقراردادن سوریه استفاده کرد، اما در نهایت امر به یک حمله محدود رضایت داد. طبق اعلام مقامات آمریکایی، هدف از این حملات محدود، هدفقراردادن سلاحهای شیمیایی بوده است. به نظر دلیل اصلی محدودبودن این حمله، آن بوده که روسیه و ایران، بهعنوان متحدان اصلی سوریه، به انجام اقدام تلافیجویانه تحریک نشوند. جالب اینکه بشار اسد نیز با علم به این موضوع، تعدادی از جنگندههای این کشور را به پایگاهی روسی منتقل کرد. بنا بر نظر تحلیلگران نیز ماهیت محدود این حمله، احتمالا مانع از آن میشود که ایران یا روسیه بخواهند درصدد پاسخگویی برآیند. دنیس راس، کارشناس مسائل خاورمیانه، نیز با تأیید این امر، بر این باور است که واکنش ایران و روسیه از محکومیت کلامی فراتر نخواهد رفت. بااینحال، برخی تحلیلگران بر این باورند مسکو میتواند از طرق دیگری ازجمله حملات سایبری به زیرساختهای آمریکا، درصدد تلافی برآید و این چیزی است که واشنگتن باید خود را برای آن آماده کند. چند هفته پیش بود که اداره امنیت داخلی آمریکا از روسیه بهعنوان منبع بدافزارهای کارگذاشتهشده در شبکه برقرسانی آمریکا نام برد؛ البته مشخص نیست روسیه تا چه حد حاضر به پذیرش ریسک تشدید تنش با غرب و ایالات متحده است. روسیه همین حالا نیز بر سر ماجرای مسمومیت سرگئی اسکریپال و اتهام مداخله در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، دوران پرتنشی را با غرب تجربه میکند و تحریمهای آمریکا و اروپا اقتصاد این کشور را با مشکلاتی همراه کرده است. از دیگر سو، مقامات آمریکایی این احتمال را میدهند که روسیه و متحدانش با مسدودکردن ارتباطات سربازان آمریکایی در مناطق جنگی، به این حمله آمریکا واکنش دهند. بسیاری از کارشناسان درباره تشدید درگیری میان این دو رقیب دوران جنگ سرد، هشدار دادهاند. در روزهای منتهی به حمله، جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، نیز درباره حمله سریع، بدون استراتژی سنجیده و حسابشده و در نتیجه افزایش تنش به واسطه تقابل جدیتر با روسیه و ایران هشدار داده بود. جالب اینکه متیس روز جمعه در جمع خبرنگاران اعلام کرد این حمله طوری طراحی شده بود که احتمال کشتهشدن سربازان روس را به حداقل برساند. این در حالی است که برخی از سیاستمداران آمریکایی ازجمله لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، محدودکردن این حمله بهواسطه ترس از اقدام تلافیجویانه روسیه را برای آمریکا فاجعهآمیز توصیف کردهاند. او بر این باور است که نباید چهرههای اقتدارگرایی مانند پوتین برای آمریکا تعیینتکلیف کنند. در هر صورت و با وجود تهدیدهای کلامی تندوتیز ترامپ، حمله آمریکا توان نظامی و فرماندهی دولت اسد را هدف قرار نداد و به نظر نمیرسد این حمله یکشبه بتواند توازن نیروها را در کشوری که هفت سال درگیر جنگ است، برهم بزند. واشنگتن امیدوار است این حمله باعث شود بشار اسد دیگر به سلاحهای شیمیایی متوسل نشود؛ اتهامی که دمشق بارها آن را رد کرده است. جالب اینکه سفیر روسیه در سازمان ملل نیز روز جمعه بهصراحت اعلام کرد هیچ مدرکی دال بر استفاده از سلاحهای شیمیایی در دوما وجود ندارد.
هرچند دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نسبت به حمله سال گذشته به فرودگاه شعیرات، از موشکها و بمبهای بیشتری برای هدفقراردادن سوریه استفاده کرد، اما در نهایت امر به یک حمله محدود رضایت داد. طبق اعلام مقامات آمریکایی، هدف از این حملات محدود، هدفقراردادن سلاحهای شیمیایی بوده است. به نظر دلیل اصلی محدودبودن این حمله، آن بوده که روسیه و ایران، بهعنوان متحدان اصلی سوریه، به انجام اقدام تلافیجویانه تحریک نشوند. جالب اینکه بشار اسد نیز با علم به این موضوع، تعدادی از جنگندههای این کشور را به پایگاهی روسی منتقل کرد. بنا بر نظر تحلیلگران نیز ماهیت محدود این حمله، احتمالا مانع از آن میشود که ایران یا روسیه بخواهند درصدد پاسخگویی برآیند. دنیس راس، کارشناس مسائل خاورمیانه، نیز با تأیید این امر، بر این باور است که واکنش ایران و روسیه از محکومیت کلامی فراتر نخواهد رفت. بااینحال، برخی تحلیلگران بر این باورند مسکو میتواند از طرق دیگری ازجمله حملات سایبری به زیرساختهای آمریکا، درصدد تلافی برآید و این چیزی است که واشنگتن باید خود را برای آن آماده کند. چند هفته پیش بود که اداره امنیت داخلی آمریکا از روسیه بهعنوان منبع بدافزارهای کارگذاشتهشده در شبکه برقرسانی آمریکا نام برد؛ البته مشخص نیست روسیه تا چه حد حاضر به پذیرش ریسک تشدید تنش با غرب و ایالات متحده است. روسیه همین حالا نیز بر سر ماجرای مسمومیت سرگئی اسکریپال و اتهام مداخله در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، دوران پرتنشی را با غرب تجربه میکند و تحریمهای آمریکا و اروپا اقتصاد این کشور را با مشکلاتی همراه کرده است. از دیگر سو، مقامات آمریکایی این احتمال را میدهند که روسیه و متحدانش با مسدودکردن ارتباطات سربازان آمریکایی در مناطق جنگی، به این حمله آمریکا واکنش دهند. بسیاری از کارشناسان درباره تشدید درگیری میان این دو رقیب دوران جنگ سرد، هشدار دادهاند. در روزهای منتهی به حمله، جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، نیز درباره حمله سریع، بدون استراتژی سنجیده و حسابشده و در نتیجه افزایش تنش به واسطه تقابل جدیتر با روسیه و ایران هشدار داده بود. جالب اینکه متیس روز جمعه در جمع خبرنگاران اعلام کرد این حمله طوری طراحی شده بود که احتمال کشتهشدن سربازان روس را به حداقل برساند. این در حالی است که برخی از سیاستمداران آمریکایی ازجمله لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، محدودکردن این حمله بهواسطه ترس از اقدام تلافیجویانه روسیه را برای آمریکا فاجعهآمیز توصیف کردهاند. او بر این باور است که نباید چهرههای اقتدارگرایی مانند پوتین برای آمریکا تعیینتکلیف کنند. در هر صورت و با وجود تهدیدهای کلامی تندوتیز ترامپ، حمله آمریکا توان نظامی و فرماندهی دولت اسد را هدف قرار نداد و به نظر نمیرسد این حمله یکشبه بتواند توازن نیروها را در کشوری که هفت سال درگیر جنگ است، برهم بزند. واشنگتن امیدوار است این حمله باعث شود بشار اسد دیگر به سلاحهای شیمیایی متوسل نشود؛ اتهامی که دمشق بارها آن را رد کرده است. جالب اینکه سفیر روسیه در سازمان ملل نیز روز جمعه بهصراحت اعلام کرد هیچ مدرکی دال بر استفاده از سلاحهای شیمیایی در دوما وجود ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.