حملات آمريکا، بريتانيا و فرانسه به سوريه پايان يافت
تهدید آتشین؛ حمله محدود
«کوتاه، دقيق و محدود»؛ اين مشخصات حملات هوايي آمريکا، بريتانيا و فرانسه به سوريه بود. حملاتي که اگرچه با استقبال کشورهاي غربي روبهرو شد، انتقاد تند کارشناسان حوزه سياست خارجي آمريکا، گروههاي حقوق بشري و فعالان ضد جنگ را بهدنبال داشت. جمعهشب به وقت ايالاتمتحده و فقط دقايقي بعد از سخنراني هفتدقيقهاي دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا، که در آن اعلام کرد دستور حمله را به پايگاههاي سلاحهاي شيميايي دولت سوريه صادر کرده، خبرهايي درباره انفجار در دمشق از راه رسيد. اندکي بعد بيانيه وزارت دفاع آمريکا حمله به سه موضع در سوريه را تأييد کرد؛ يک مرکز تحقيقاتي در دمشق براي توليد و آزمايش تسليحات شيميايي و ميکروبي، انبار ذخيره و توليد تسليحات شيميايي در غرب حمص از جمله گاز سارين و انبار ذخيره تسليحات شيميايي ديگري در نزديکي حمص. آنطور که جيمز متيس، وزير دفاع آمريکا مدعي شده: «حملات هوايي به سوريه فقط يک بار صورت ميگيرد و هدف آن ارسال پيامي محکم به رئيسجمهوري سوريه است».
اما اين فقط آمريکا نبود که اهدافي را در سوريه هدف قرار داد. جنگندههاي فرانسه و بريتانيا نيز در اين حملات مشارکت داشتهاند و آنطور که خبرگزاريها گزارش دادهاند، سه کشور مجموعا بيش از صد موشک هدايتشونده به تأسيسات سلاح هستهاي سوريه پرتاب کردند. در اين ميان وزارت دفاع روسيه گفته است سامانه دفاع موشکي سوريه از ۱۰۳ موشک کروز شليکشده، ۷۱ موشک را رهگيري کرده است.پس از سخنراني دونالد ترامپ، ترزا مي، نخستوزير بريتانيا و امانوئل مکرون، رئيسجمهوري فرانسه هم در بيانيههايي جداگانه درباره مشارکت لندن و پاريس، اين حملات را محدود به تأسيسات هستهاي دولت سوريه عنوان کردند و اعلام کردند که اين حملات هدف بيشتري نداشته است. سه کشور مدعياند که حملات اخير در پاسخ به حملات شيميايي هفتم آوريل در شهر دوما است که بيش از 70 کشته بر جاي گذاشت.
فرانسه همچنين گفته پس از بررسي اطلاعات بهدستآمده از منابع در دسترس عمومي و منابع اطلاعاتي قابل اعتماد به اين نتيجه رسيده که حمله شيميايي هفته گذشته به شهر دوما توسط نيروهاي دولت سوريه انجام شده است. اين کشور گفته که يک گزارش محرمانه در اين زمینه را از وضعيت طبقهبندي شده، خارج کرده است.
با وجود گزارشها درباره هدف قرارگرفتن سه موضع در سوريه، يکي از فرماندهان شبهنظاميان هوادار بشار اسد در گفتوگو با رويترز از حملات بيشتري خبر داده است. به گفته اين فرمانده فرودگاهي نظامي در ديماس و پايگاهي نظامي در کوههاي قلمون در نزديکي مرز با لبنان نيز هدف حمله قرار گرفتهاند. در ادامه اين گزارش رويترز به نقل از اين فرمانده شبهنظاميان گزارش داده که مرکزي در تپههاي قاسيون در حومه دمشق مورد حمله قرار گرفته و همچنين يک مرکز در مصياف در استان حما که طبق گزارشها وابسته به مرکز تحقيقاتي بوده که به گفته سازمانهاي اطلاعاتي غربي سال پيش محل توليد مهمات شيميايي بوده است.
از زمان حمله شيميايي به دوما، جنگ لفظي ميان مقامات عاليرتبه آمريکا و روسيه بالا گرفت و برخي ناظران از نشانههاي حملاتي خبر دادند که به گفته آنها ميتوانست به جنگ جهاني سوم منجر شود. بااينحال حالا و پس از حمله روز گذشته به سوريه مشخص شده که اين حملات محدود بوده و نميتواند چنين خطري را به دنبال داشته باشد. مقامات سوريه هم گفتند که اين حملات تلفاتي به دنبال نداشته؛ چراکه دولت سوريه با هشدارهاي چند روز اخير روسيه اين پايگاهها را تخيله کرده بود. برخي کارشناسان بر اين باورند که اين حملات اگرچه پيامي روشن به بشار اسد بوده است اما تا حد ممکن از مواضع روسيه و ايران فاصله گرفته تا خطر رويارويي با روسيه و ايران را به دنبال نداشته باشد.
بر اساس بيانيه وزارت دفاع روسيه، هيچيک از موشکها به محدوده هوايي تحت حفاظت روسيه وارد نشدهاند و سيستم دفاع ضدموشکي روسيه عليه آنها عمل نکرده است. مقامهاي وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) هم تأييد کردند که حملات نظامي به سوريه تنها تأسيسات مربوط به سلاحهاي شيميايي را هدف گرفته؛ بيآنکه به نظاميان خارجي حاضر در اين کشور، بهويژه نظاميان روس تلفات وارد آورد. به گفته جوزف دانفورد، رئيس ستاد کل نيروهاي مسلح آمريکا، واشنگتن حريم هوايي مورد استفاده در حملات جمعهشب را به روسيه اطلاع داده بود اما زمان دقيق حمله و اهداف مشخص آن را نه.
با وجود اينکه برخي تحليلگران ميگويند احتمالا هماهنگيهاي لازم ميان روسيه و آمريکا و همپيمانانش صورت گرفته بوده، ساعاتي پس از حملات آمريکا، بريتانيا و فرانسه به سوريه، ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه اين حملات را محکوم کرد و با گفتن اينکه اين حملات به فاجعه انساني در سوريه دامن ميزند، از درخواست مسکو براي نشست اضطراري شوراي امنيت سازمان ملل خبر داد. آناتولي آنتونوف، سفير روسيه در آمريکا هم پيش از واکنش پوتين، در بيانيهاي گفته بود: «هشدارهاي ما ناشنيده ماند. بار ديگر ما داريم تهديد ميشويم. هشدار داده بوديم چنين اقدامهايي بدون تبعات نخواهد ماند. همه مسئوليت اين تبعات با واشنگتن، لندن و پاريس است».
حملات هوايي به اهدافي در سوريه در آستانه ديدار برنامهريزيشده بازرسان سازمان منع سلاحهاي شيميايي از دوما صورت گرفت. روز گذشته اين بازرسان وارد سوريه شدند تا درباره حمله شيميايي اخير به دوما تحقيق کنند. نتيجه تحقيقات سازمان ملل درباره حملات شيميايي پيشين در سوريه حاکي از اين بود که هم دولت سوريه و هم گروه داعش از سلاحهاي شيميايي استفاده کردهاند. بااينحال فارغ از اينکه کدام طرف مسئول حمله شيميايي به شهر دوما بوده است، فعالان ضد جنگ و منتقدان حمله نظامي به سوريه اين سؤال را مطرح ميکنند که چطور حمله روز گذشته به سوريه ميتواند به صورت واقعي موجب پايان جنگي شود که از سال 2011 به راه افتاده و جان هزاران نفر را گرفته و ميليونها نفر را آواره کرده است.
آمريكا و متحدانش چه اهدافي را نشانه گرفتند
مرکز تحقیقاتی برزه: اين مركز که از مراکز علمیپژوهشی ارتش سوریه محسوب میشود، از مناطقی است که هدف حمله قرار گرفته و تلویزیون سوریه نیز آن را تأیید کرده است.
انبارهای مهمات ارتش سوریه: اين انبارها در 15مایلی مرکز استان حمص قرار دارند كه چهار فروند جنگنده انگلیسی آنها را بمباران کردهاند.
پایگاههای گارد ریاستجمهوری و لشکر چهارم ارتش سوریه: اين دو مركز مسئولیت حمایت از پایتخت سوریه را بر عهده دارند. پایگاههای گارد ریاستجمهوری و لشکر چهارم در داخل و اطراف شهر دمشق مستقر هستند.
پایگاهها و مراکز تحتاختیار حزبالله لبنان: اين پايگاهها كه عمدتا در اطرف دمشق قرار دارند و وظیفه اصلی آنها حمايت از نيروهاي ارتش سوريه است، به گفته منابع داخلي صبح روز جمعه هدف حملات قرار گرفتهاند.
مقرهای نظامی نزدیک الرحیبه در قلمونشرق در ریف دمشق و تیپ ۴۱ نیروهای ویژه در ریف دمشق
ادوات جنگی استفاده شده در حمله به سوریه
آمریکا:
جنگندهها و بمبافکنهای نوع 1 B
ناو هواپیمابر «یواساس هری اس ترومن» به همراه پنج ناوشکن و کشتی جنگی
دو زیردریایی هستهای «جورجیا» و«جان وارنر»
چهار ناوشکن «دونالد کوک»، «پورتر»، «کارنی» و «لابون»
بريتانيا و فرانسه:
چهار جنگنده تورنادو
چهار ناوچه
یک ناوچه دفاع هوایی
سه ناوچه چندمنظوره
جنگندههای میراژ ۲۰۰۰ و رافال
«کوتاه، دقيق و محدود»؛ اين مشخصات حملات هوايي آمريکا، بريتانيا و فرانسه به سوريه بود. حملاتي که اگرچه با استقبال کشورهاي غربي روبهرو شد، انتقاد تند کارشناسان حوزه سياست خارجي آمريکا، گروههاي حقوق بشري و فعالان ضد جنگ را بهدنبال داشت. جمعهشب به وقت ايالاتمتحده و فقط دقايقي بعد از سخنراني هفتدقيقهاي دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا، که در آن اعلام کرد دستور حمله را به پايگاههاي سلاحهاي شيميايي دولت سوريه صادر کرده، خبرهايي درباره انفجار در دمشق از راه رسيد. اندکي بعد بيانيه وزارت دفاع آمريکا حمله به سه موضع در سوريه را تأييد کرد؛ يک مرکز تحقيقاتي در دمشق براي توليد و آزمايش تسليحات شيميايي و ميکروبي، انبار ذخيره و توليد تسليحات شيميايي در غرب حمص از جمله گاز سارين و انبار ذخيره تسليحات شيميايي ديگري در نزديکي حمص. آنطور که جيمز متيس، وزير دفاع آمريکا مدعي شده: «حملات هوايي به سوريه فقط يک بار صورت ميگيرد و هدف آن ارسال پيامي محکم به رئيسجمهوري سوريه است».
اما اين فقط آمريکا نبود که اهدافي را در سوريه هدف قرار داد. جنگندههاي فرانسه و بريتانيا نيز در اين حملات مشارکت داشتهاند و آنطور که خبرگزاريها گزارش دادهاند، سه کشور مجموعا بيش از صد موشک هدايتشونده به تأسيسات سلاح هستهاي سوريه پرتاب کردند. در اين ميان وزارت دفاع روسيه گفته است سامانه دفاع موشکي سوريه از ۱۰۳ موشک کروز شليکشده، ۷۱ موشک را رهگيري کرده است.پس از سخنراني دونالد ترامپ، ترزا مي، نخستوزير بريتانيا و امانوئل مکرون، رئيسجمهوري فرانسه هم در بيانيههايي جداگانه درباره مشارکت لندن و پاريس، اين حملات را محدود به تأسيسات هستهاي دولت سوريه عنوان کردند و اعلام کردند که اين حملات هدف بيشتري نداشته است. سه کشور مدعياند که حملات اخير در پاسخ به حملات شيميايي هفتم آوريل در شهر دوما است که بيش از 70 کشته بر جاي گذاشت.
فرانسه همچنين گفته پس از بررسي اطلاعات بهدستآمده از منابع در دسترس عمومي و منابع اطلاعاتي قابل اعتماد به اين نتيجه رسيده که حمله شيميايي هفته گذشته به شهر دوما توسط نيروهاي دولت سوريه انجام شده است. اين کشور گفته که يک گزارش محرمانه در اين زمینه را از وضعيت طبقهبندي شده، خارج کرده است.
با وجود گزارشها درباره هدف قرارگرفتن سه موضع در سوريه، يکي از فرماندهان شبهنظاميان هوادار بشار اسد در گفتوگو با رويترز از حملات بيشتري خبر داده است. به گفته اين فرمانده فرودگاهي نظامي در ديماس و پايگاهي نظامي در کوههاي قلمون در نزديکي مرز با لبنان نيز هدف حمله قرار گرفتهاند. در ادامه اين گزارش رويترز به نقل از اين فرمانده شبهنظاميان گزارش داده که مرکزي در تپههاي قاسيون در حومه دمشق مورد حمله قرار گرفته و همچنين يک مرکز در مصياف در استان حما که طبق گزارشها وابسته به مرکز تحقيقاتي بوده که به گفته سازمانهاي اطلاعاتي غربي سال پيش محل توليد مهمات شيميايي بوده است.
از زمان حمله شيميايي به دوما، جنگ لفظي ميان مقامات عاليرتبه آمريکا و روسيه بالا گرفت و برخي ناظران از نشانههاي حملاتي خبر دادند که به گفته آنها ميتوانست به جنگ جهاني سوم منجر شود. بااينحال حالا و پس از حمله روز گذشته به سوريه مشخص شده که اين حملات محدود بوده و نميتواند چنين خطري را به دنبال داشته باشد. مقامات سوريه هم گفتند که اين حملات تلفاتي به دنبال نداشته؛ چراکه دولت سوريه با هشدارهاي چند روز اخير روسيه اين پايگاهها را تخيله کرده بود. برخي کارشناسان بر اين باورند که اين حملات اگرچه پيامي روشن به بشار اسد بوده است اما تا حد ممکن از مواضع روسيه و ايران فاصله گرفته تا خطر رويارويي با روسيه و ايران را به دنبال نداشته باشد.
بر اساس بيانيه وزارت دفاع روسيه، هيچيک از موشکها به محدوده هوايي تحت حفاظت روسيه وارد نشدهاند و سيستم دفاع ضدموشکي روسيه عليه آنها عمل نکرده است. مقامهاي وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) هم تأييد کردند که حملات نظامي به سوريه تنها تأسيسات مربوط به سلاحهاي شيميايي را هدف گرفته؛ بيآنکه به نظاميان خارجي حاضر در اين کشور، بهويژه نظاميان روس تلفات وارد آورد. به گفته جوزف دانفورد، رئيس ستاد کل نيروهاي مسلح آمريکا، واشنگتن حريم هوايي مورد استفاده در حملات جمعهشب را به روسيه اطلاع داده بود اما زمان دقيق حمله و اهداف مشخص آن را نه.
با وجود اينکه برخي تحليلگران ميگويند احتمالا هماهنگيهاي لازم ميان روسيه و آمريکا و همپيمانانش صورت گرفته بوده، ساعاتي پس از حملات آمريکا، بريتانيا و فرانسه به سوريه، ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه اين حملات را محکوم کرد و با گفتن اينکه اين حملات به فاجعه انساني در سوريه دامن ميزند، از درخواست مسکو براي نشست اضطراري شوراي امنيت سازمان ملل خبر داد. آناتولي آنتونوف، سفير روسيه در آمريکا هم پيش از واکنش پوتين، در بيانيهاي گفته بود: «هشدارهاي ما ناشنيده ماند. بار ديگر ما داريم تهديد ميشويم. هشدار داده بوديم چنين اقدامهايي بدون تبعات نخواهد ماند. همه مسئوليت اين تبعات با واشنگتن، لندن و پاريس است».
حملات هوايي به اهدافي در سوريه در آستانه ديدار برنامهريزيشده بازرسان سازمان منع سلاحهاي شيميايي از دوما صورت گرفت. روز گذشته اين بازرسان وارد سوريه شدند تا درباره حمله شيميايي اخير به دوما تحقيق کنند. نتيجه تحقيقات سازمان ملل درباره حملات شيميايي پيشين در سوريه حاکي از اين بود که هم دولت سوريه و هم گروه داعش از سلاحهاي شيميايي استفاده کردهاند. بااينحال فارغ از اينکه کدام طرف مسئول حمله شيميايي به شهر دوما بوده است، فعالان ضد جنگ و منتقدان حمله نظامي به سوريه اين سؤال را مطرح ميکنند که چطور حمله روز گذشته به سوريه ميتواند به صورت واقعي موجب پايان جنگي شود که از سال 2011 به راه افتاده و جان هزاران نفر را گرفته و ميليونها نفر را آواره کرده است.
آمريكا و متحدانش چه اهدافي را نشانه گرفتند
مرکز تحقیقاتی برزه: اين مركز که از مراکز علمیپژوهشی ارتش سوریه محسوب میشود، از مناطقی است که هدف حمله قرار گرفته و تلویزیون سوریه نیز آن را تأیید کرده است.
انبارهای مهمات ارتش سوریه: اين انبارها در 15مایلی مرکز استان حمص قرار دارند كه چهار فروند جنگنده انگلیسی آنها را بمباران کردهاند.
پایگاههای گارد ریاستجمهوری و لشکر چهارم ارتش سوریه: اين دو مركز مسئولیت حمایت از پایتخت سوریه را بر عهده دارند. پایگاههای گارد ریاستجمهوری و لشکر چهارم در داخل و اطراف شهر دمشق مستقر هستند.
پایگاهها و مراکز تحتاختیار حزبالله لبنان: اين پايگاهها كه عمدتا در اطرف دمشق قرار دارند و وظیفه اصلی آنها حمايت از نيروهاي ارتش سوريه است، به گفته منابع داخلي صبح روز جمعه هدف حملات قرار گرفتهاند.
مقرهای نظامی نزدیک الرحیبه در قلمونشرق در ریف دمشق و تیپ ۴۱ نیروهای ویژه در ریف دمشق
ادوات جنگی استفاده شده در حمله به سوریه
آمریکا:
جنگندهها و بمبافکنهای نوع 1 B
ناو هواپیمابر «یواساس هری اس ترومن» به همراه پنج ناوشکن و کشتی جنگی
دو زیردریایی هستهای «جورجیا» و«جان وارنر»
چهار ناوشکن «دونالد کوک»، «پورتر»، «کارنی» و «لابون»
بريتانيا و فرانسه:
چهار جنگنده تورنادو
چهار ناوچه
یک ناوچه دفاع هوایی
سه ناوچه چندمنظوره
جنگندههای میراژ ۲۰۰۰ و رافال
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.