|

دو رمان پلیسی در مجموعه نقاب

قتل در خانه دوست قدیمی
«در آن روز یکشنبه، مگره فقط چند کلمه‌ای با همسرش صحبت کرد. در صندلی‌اش فرورفت، پیپش را روشن کرد و مصرانه چشم به جاده دوخت. اما فکرش در کوچه نتردام-دو-لورت بود و شکل‌های مختلف صحنه آپارتمان ژوزفین پاپه را مرور می‌کرد. بازیگران این ماجرا را همچون مهره‌هایی در جاهای مختلف قرار می‌داد و همه راه‌حل‌ها را در نظر می‌گرفت. هرکدام از این راه‌حل‌ها، برای مدتی، به نظرش موجه می‌آمدند و آنگاه وارد جزئیات می‌شد و حتی گفت‌وشنودی را که ردوبدل شده بود مجسم می‌کرد. سپس وقتی تصور می‌کرد که همه‌چیز درست از کار درآمده، ایرادی به ذهنش خطور می‌کرد و همه‌چیز فرو می‌ریخت. آن‌وقت با مهره‌های دیگری شروع می‌کرد. یا این‌که دوباره همان‌ها را در مواضع تازه‌ای می‌چید.» این بخشی از رمان «دوست کودکی مگره» ژرژ سیمنون است که مدتی پیش با ترجمه عباس آگاهی در نشر جهان کتاب به‌چاپ رسید. این کتاب در قالب مجموعه نقاب نشر جهان کتاب منتشر شده، مجموعه‌ای که به آثار پلیسی و غالبا آثار فرانسوی اختصاص دارد در طول چند سالی که از عمر این مجموعه می‌گذرد، آثار سیمنون بخش مهمی از آن بوده است. تاکنون تعداد زیادی از رمان‌های سیمنون و مشخصا آن‌هایی که قهرمانشان سربازرس مگره مشهور است با ترجمه آگاهی به‌چاپ رسیده است. مگره یکی از مشهورترین پرسوناژهای ادبیات پلیسی و جنایی به‌شمار می‌رود و سیمنون در رمان‌های متعددی قهرمان داستانی‌اش را در موقعیت‌های مختلفی قرار داده و داستان‌های گوناگونی با محوریت او نوشته است. در رمان «دوست کودکی مگره»،‌ آن‌طور که از عنوان کتاب هم برمی‌آید، یکی از دوستان قدیمی مگره وارد ماجراهای او شده است. لئون فلورانتن، از دوست زمان مدرسه مگره است که قصد ملاقات با او را دارد. لئون فلورانتن پسر شیرینی‌فروش شهر مولن است و حالا به کار عتیقه‌فروشی مشغول شده است. ملاقات او با مگره به دلیل دردسری است که به‌تازگی برایش پیش آمده و به این خاطر او به سراغ دوست قدیمی‌اش آمده است. لئون فلورانتن در دوران کودکی و در مدرسه شیطنت‌های زیادی می‌کرده و با دورغ‌ها و رفتار مضحکش همکلاسی‌هایش را به خنده می‌انداخته است. اما ماجرایی که اینک او دچارش شده، به قتلی برمی‌گردد که در خانه‌ محل زندگی او به وقوع پیوسته است. مقتول زنی است به نام ژوزفین پاپه که به ضرب یک گلوله به قتل رسیده است. شروع رمان با توصیف موقعیتی طنزآمیز همراه است،‌ موقعیتی که در حکم مقدمه‌ای است برای ورود دوستی قدیمی که در گذشته همه را به خنده وامی‌داشته است:‌ «مگس سه‌بار به دور سرش چرخید و درست در گوشه سمت چپ صفحه گزارشی که داشت مطالعه می‌کرد نشست. مگره مداد به دست بی‌حرکت ماند با کنجکاوی به آن نگاه کرد. این بازی از نیم‌ساعت پیش، با همان مگس شروع شده بود؛ به‌نحوی که مگره می‌توانست قسم بخورد که آن را می‌شناسد. وانگهی به‌جز این مگس، در دفتر کارش، مگس دیگری یافت نمی‌شد. مگس، به‌خصوص در قسمت آفتابی دفتر چند دایره را طی می‌کرد و دور سر سربازرس می‌چرخید و روی متنی که او مطالعه می‌کرد می‌نشست. آن‌جا، بی‌عجله دست‌هایش را به هم می‌مالید؛ انگار داشت سربازرس را مسخره می‌کرد.» در این وضعیت است که فلورانتن وارد دفتر کار مگره می‌شود و در حین یادآوری خاطرات گذشته ماجرای قتلی که در خانه‌اش رخ داده را برای سربازرس تعریف می‌کند. در همین حین است که مگره به یاد می‌آورد که فلورانتن در کودکی آدم دروغ‌گویی بوده و این نکته به ذهنش خطور می‌کند که نکند دوستش این‌بار هم دروغ‌ و راست را به هم می‌بافد و از کجا معلوم که خود او قاتل نباشد. این مسئله معمای جدیدی است که مگره در طول داستان با آن مواجه می‌شود.

در جستجوی هویت دو قربانی
یاکوب آرژونی از جمله نویسندگان پلیسی‌نویس آلمانی است که به‌واسطه انتشار برخی از رمان‌هایش در مجموعه نقاب نشر جهان کتاب نویسنده‌ای شناخته‌شده در ایران به‌شمار می‌رود. آرژونی با نام اصلی یاکوب بوته، در سال 1964 در فرانکفورت متولد شد و بعدها با خلق شخصیت کمال کایانکایا در داستان‌های پلیسی‌اش بدل به چهره‌ای مهم در ادبیات معاصر آلمان خاصه در ژانر رمان‌های پلیسی شد. آرژونی خیلی زود و در بیست‌ودوسالگی پرسوناژ کمال کایانکایا را آفرید و بعد آثار قابل‌توجهی با محوریت او نوشت. جز این، او داستان‌های دیگری جدا از مجموعه کمال کایانکایا منتشر ساخت و همچنین به نوشتن نمایشنامه هم پرداخت. داستان‌های پلیسی غالبا در پیوند با مسائل درون اجتماع نوشته شده‌اند و آرژونی نیز در آثارش سعی کرده به این نکته بپردازد که مسائلی که ظاهرا شخصی هستند درواقع برآمده از معضلاتی اجتماعی‌اند. «قسمت آقاکمال» یکی از رمان‌های آرژونی است که مدتی‌ پیش با ترجمه ناصر زاهدی در نشر جهان کتاب منتشر شد. در این رمان، ماجرا با لطف و خدمتی به یک دوست شروع می‌شود و در ادامه به یکی از بزرگ‌ترین کشمکش‌های باندهای تبهکاری در فرانکفورت می‌انجامد که تاکنون نظیر در آن در شهرهای آلمان سابقه نداشته است. در این رمان، کمال کایانکایا درگیر پرونده‌ای شده که در آن نه به دنبال یک قاتل بلکه به دنبال یافتن هویت و مشخصات دو قربانی است. «قسمت آقاکمال»، روایت برنده‌های جنگی بی‌بدیل و باندهای سازمان‌یافته جنایتکار است و در طول داستان به مسئله ملی‌گرایی افراطی هم پرداخته شده و به این واسطه مفهوم ملی‌گرایی مورد توجه قرار گرفته است. در بخشی از این رمان می‌خوانیم: «درون ماشین که اریب مقابل گریل آدریا پارک بود، نشستم و صبر کردم- سیگار کشیدم، رادیو گوش دادم، چرت زدم. صورتم در غلیان بود، شانه‌هایم می‌سوختند و اگر زانوانم را حرکت می‌دادم، به نظر می‌رسید که چیزی درون آنها در حال جر خوردن بود. گه‌گاه خوابم می‌برد اما بلافاصله از ترس کابوس از خواب می‌پریدم؛ کابوس دعوا و جنگ. یک‌بار نیروهای مخصوص پلیس مزین با پرهای رنگارنگ و کلاه‌خودهایی همچون فیلم‌های مخصوص پلیس با پرهای رنگارنگ و کلاه‌خودهایی همچون فیلم‌های تاریخی به سمت هم می‌دویدند و با نیزه و شمشیر یکدیگر را لت‌وپار می‌کردند. همه‌جا خون بود و سرهای بی‌تن، و از جنگل پیرامون موزیک تکنون شنیده می‌شد. در میان این حمام خون یک جفت چشم آتشبار از نگاه‌کردن من دست برنمی‌‌داشت، اگرچه بدن متعلق به آن خیلی وقت بود که مرده بود.»

قتل در خانه دوست قدیمی
«در آن روز یکشنبه، مگره فقط چند کلمه‌ای با همسرش صحبت کرد. در صندلی‌اش فرورفت، پیپش را روشن کرد و مصرانه چشم به جاده دوخت. اما فکرش در کوچه نتردام-دو-لورت بود و شکل‌های مختلف صحنه آپارتمان ژوزفین پاپه را مرور می‌کرد. بازیگران این ماجرا را همچون مهره‌هایی در جاهای مختلف قرار می‌داد و همه راه‌حل‌ها را در نظر می‌گرفت. هرکدام از این راه‌حل‌ها، برای مدتی، به نظرش موجه می‌آمدند و آنگاه وارد جزئیات می‌شد و حتی گفت‌وشنودی را که ردوبدل شده بود مجسم می‌کرد. سپس وقتی تصور می‌کرد که همه‌چیز درست از کار درآمده، ایرادی به ذهنش خطور می‌کرد و همه‌چیز فرو می‌ریخت. آن‌وقت با مهره‌های دیگری شروع می‌کرد. یا این‌که دوباره همان‌ها را در مواضع تازه‌ای می‌چید.» این بخشی از رمان «دوست کودکی مگره» ژرژ سیمنون است که مدتی پیش با ترجمه عباس آگاهی در نشر جهان کتاب به‌چاپ رسید. این کتاب در قالب مجموعه نقاب نشر جهان کتاب منتشر شده، مجموعه‌ای که به آثار پلیسی و غالبا آثار فرانسوی اختصاص دارد در طول چند سالی که از عمر این مجموعه می‌گذرد، آثار سیمنون بخش مهمی از آن بوده است. تاکنون تعداد زیادی از رمان‌های سیمنون و مشخصا آن‌هایی که قهرمانشان سربازرس مگره مشهور است با ترجمه آگاهی به‌چاپ رسیده است. مگره یکی از مشهورترین پرسوناژهای ادبیات پلیسی و جنایی به‌شمار می‌رود و سیمنون در رمان‌های متعددی قهرمان داستانی‌اش را در موقعیت‌های مختلفی قرار داده و داستان‌های گوناگونی با محوریت او نوشته است. در رمان «دوست کودکی مگره»،‌ آن‌طور که از عنوان کتاب هم برمی‌آید، یکی از دوستان قدیمی مگره وارد ماجراهای او شده است. لئون فلورانتن، از دوست زمان مدرسه مگره است که قصد ملاقات با او را دارد. لئون فلورانتن پسر شیرینی‌فروش شهر مولن است و حالا به کار عتیقه‌فروشی مشغول شده است. ملاقات او با مگره به دلیل دردسری است که به‌تازگی برایش پیش آمده و به این خاطر او به سراغ دوست قدیمی‌اش آمده است. لئون فلورانتن در دوران کودکی و در مدرسه شیطنت‌های زیادی می‌کرده و با دورغ‌ها و رفتار مضحکش همکلاسی‌هایش را به خنده می‌انداخته است. اما ماجرایی که اینک او دچارش شده، به قتلی برمی‌گردد که در خانه‌ محل زندگی او به وقوع پیوسته است. مقتول زنی است به نام ژوزفین پاپه که به ضرب یک گلوله به قتل رسیده است. شروع رمان با توصیف موقعیتی طنزآمیز همراه است،‌ موقعیتی که در حکم مقدمه‌ای است برای ورود دوستی قدیمی که در گذشته همه را به خنده وامی‌داشته است:‌ «مگس سه‌بار به دور سرش چرخید و درست در گوشه سمت چپ صفحه گزارشی که داشت مطالعه می‌کرد نشست. مگره مداد به دست بی‌حرکت ماند با کنجکاوی به آن نگاه کرد. این بازی از نیم‌ساعت پیش، با همان مگس شروع شده بود؛ به‌نحوی که مگره می‌توانست قسم بخورد که آن را می‌شناسد. وانگهی به‌جز این مگس، در دفتر کارش، مگس دیگری یافت نمی‌شد. مگس، به‌خصوص در قسمت آفتابی دفتر چند دایره را طی می‌کرد و دور سر سربازرس می‌چرخید و روی متنی که او مطالعه می‌کرد می‌نشست. آن‌جا، بی‌عجله دست‌هایش را به هم می‌مالید؛ انگار داشت سربازرس را مسخره می‌کرد.» در این وضعیت است که فلورانتن وارد دفتر کار مگره می‌شود و در حین یادآوری خاطرات گذشته ماجرای قتلی که در خانه‌اش رخ داده را برای سربازرس تعریف می‌کند. در همین حین است که مگره به یاد می‌آورد که فلورانتن در کودکی آدم دروغ‌گویی بوده و این نکته به ذهنش خطور می‌کند که نکند دوستش این‌بار هم دروغ‌ و راست را به هم می‌بافد و از کجا معلوم که خود او قاتل نباشد. این مسئله معمای جدیدی است که مگره در طول داستان با آن مواجه می‌شود.

در جستجوی هویت دو قربانی
یاکوب آرژونی از جمله نویسندگان پلیسی‌نویس آلمانی است که به‌واسطه انتشار برخی از رمان‌هایش در مجموعه نقاب نشر جهان کتاب نویسنده‌ای شناخته‌شده در ایران به‌شمار می‌رود. آرژونی با نام اصلی یاکوب بوته، در سال 1964 در فرانکفورت متولد شد و بعدها با خلق شخصیت کمال کایانکایا در داستان‌های پلیسی‌اش بدل به چهره‌ای مهم در ادبیات معاصر آلمان خاصه در ژانر رمان‌های پلیسی شد. آرژونی خیلی زود و در بیست‌ودوسالگی پرسوناژ کمال کایانکایا را آفرید و بعد آثار قابل‌توجهی با محوریت او نوشت. جز این، او داستان‌های دیگری جدا از مجموعه کمال کایانکایا منتشر ساخت و همچنین به نوشتن نمایشنامه هم پرداخت. داستان‌های پلیسی غالبا در پیوند با مسائل درون اجتماع نوشته شده‌اند و آرژونی نیز در آثارش سعی کرده به این نکته بپردازد که مسائلی که ظاهرا شخصی هستند درواقع برآمده از معضلاتی اجتماعی‌اند. «قسمت آقاکمال» یکی از رمان‌های آرژونی است که مدتی‌ پیش با ترجمه ناصر زاهدی در نشر جهان کتاب منتشر شد. در این رمان، ماجرا با لطف و خدمتی به یک دوست شروع می‌شود و در ادامه به یکی از بزرگ‌ترین کشمکش‌های باندهای تبهکاری در فرانکفورت می‌انجامد که تاکنون نظیر در آن در شهرهای آلمان سابقه نداشته است. در این رمان، کمال کایانکایا درگیر پرونده‌ای شده که در آن نه به دنبال یک قاتل بلکه به دنبال یافتن هویت و مشخصات دو قربانی است. «قسمت آقاکمال»، روایت برنده‌های جنگی بی‌بدیل و باندهای سازمان‌یافته جنایتکار است و در طول داستان به مسئله ملی‌گرایی افراطی هم پرداخته شده و به این واسطه مفهوم ملی‌گرایی مورد توجه قرار گرفته است. در بخشی از این رمان می‌خوانیم: «درون ماشین که اریب مقابل گریل آدریا پارک بود، نشستم و صبر کردم- سیگار کشیدم، رادیو گوش دادم، چرت زدم. صورتم در غلیان بود، شانه‌هایم می‌سوختند و اگر زانوانم را حرکت می‌دادم، به نظر می‌رسید که چیزی درون آنها در حال جر خوردن بود. گه‌گاه خوابم می‌برد اما بلافاصله از ترس کابوس از خواب می‌پریدم؛ کابوس دعوا و جنگ. یک‌بار نیروهای مخصوص پلیس مزین با پرهای رنگارنگ و کلاه‌خودهایی همچون فیلم‌های مخصوص پلیس با پرهای رنگارنگ و کلاه‌خودهایی همچون فیلم‌های تاریخی به سمت هم می‌دویدند و با نیزه و شمشیر یکدیگر را لت‌وپار می‌کردند. همه‌جا خون بود و سرهای بی‌تن، و از جنگل پیرامون موزیک تکنون شنیده می‌شد. در میان این حمام خون یک جفت چشم آتشبار از نگاه‌کردن من دست برنمی‌‌داشت، اگرچه بدن متعلق به آن خیلی وقت بود که مرده بود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.