|

نرفت دجله که آبش بدین روانی نیست

سیما یاری

نجف دریابندری را صاحب زبان فارسی می‌دانند. به همان مفهومی که سعدی را صاحب زبان می‌دانیم. یعنی ایجاد‌کننده و سازنده زبان. نثر فارسی معاصر را می‌توان به دوران پیش از نجف و بعد از نجف تقسیم‌بندی کرد. کافی است که به ترجمه تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل توجه کنیم و کافی است این زبان را با زبان «سیر حکمت در اروپا» مقایسه کنیم تا دریابیم با کار نجف دریابندری چه تحول بزرگی در زمینه زبان فلسفی فارسی پدید آمد.
این کیفیت یکتا در تمام آثار دیگری که به قلم او درآمده‌اند موج می‌زند. دریابندری آغاز‌گر و ادامه‌دهنده این تحول بزرگ است. تحولی که بذر آگاهی و تفکر آزاد فلسفی و ادبی عصر جدید را با زبان روشنش در متن جامعه افشاند. بیش از 35 اثر بزرگ ترجمه‌شده و کتاب‌ها و مقالات بسیار تالیف‌شده ایشان، همه و همه در همین مسیر بوده‌اند. دقت در محتوای تک‌تک آثاری که نجف برای ترجمه و تالیف برگزیده ما را با جهان ذهن او آشنا می‌کند. اگر معیار «مهم‌بودن» در تمام احوالات، نتیجه تجربی باشد و اگر معیار این باشد که بدانیم یک اثر آیا درواقع بینش تازه‌ای به ما می‌دهد و به دانش ما می‌افزاید یا نه؟ آن‌وقت می‌توانیم بگوییم که دریابندری مهم‌ترین کارهای نویسندگان عصر تازه را به جامعه فارسی‌زبان هدیه کرده است. آن‌هم با نثر روان و روشنی که به‌نام او می‌توان «سبک نجف» خواندش. سبکی شاخص و اثرگذار. امیدواریم ترجمه‌های متن کامل داستان‌های کوتاه همینگوی و مجموعه نمایشنامه‌های بکت و کتاب نقاشان قرن 20 - به‌قلم ایشان- و بیش از 10هزارصفحه دستنوشته‌های فلسفی دریابندری به‌زودی به‌دست جامعه مشتاق فرهنگی‌مان برسد. امیدواریم کلیات آثار نجف دریابندری یکجا با چاپی درخور، توسط نشر فرهیخته‌ای گردآوری شود. به‌راستی درباره اندیشمندی که بیش از 60سال - تحت دشوارترین شرایط قلم را از دست نداد و همیشه احترام و ارزش «زبان روشن» را به ما یادآوری کرده است، چه می‌توان جز این گفت که: از شما سپاسگزاریم. به شما مدیونیم. تولدتان مبارک است، استاد نجف عزیز.
نجف دریابندری را صاحب زبان فارسی می‌دانند. به همان مفهومی که سعدی را صاحب زبان می‌دانیم. یعنی ایجاد‌کننده و سازنده زبان. نثر فارسی معاصر را می‌توان به دوران پیش از نجف و بعد از نجف تقسیم‌بندی کرد. کافی است که به ترجمه تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل توجه کنیم و کافی است این زبان را با زبان «سیر حکمت در اروپا» مقایسه کنیم تا دریابیم با کار نجف دریابندری چه تحول بزرگی در زمینه زبان فلسفی فارسی پدید آمد.
این کیفیت یکتا در تمام آثار دیگری که به قلم او درآمده‌اند موج می‌زند. دریابندری آغاز‌گر و ادامه‌دهنده این تحول بزرگ است. تحولی که بذر آگاهی و تفکر آزاد فلسفی و ادبی عصر جدید را با زبان روشنش در متن جامعه افشاند. بیش از 35 اثر بزرگ ترجمه‌شده و کتاب‌ها و مقالات بسیار تالیف‌شده ایشان، همه و همه در همین مسیر بوده‌اند. دقت در محتوای تک‌تک آثاری که نجف برای ترجمه و تالیف برگزیده ما را با جهان ذهن او آشنا می‌کند. اگر معیار «مهم‌بودن» در تمام احوالات، نتیجه تجربی باشد و اگر معیار این باشد که بدانیم یک اثر آیا درواقع بینش تازه‌ای به ما می‌دهد و به دانش ما می‌افزاید یا نه؟ آن‌وقت می‌توانیم بگوییم که دریابندری مهم‌ترین کارهای نویسندگان عصر تازه را به جامعه فارسی‌زبان هدیه کرده است. آن‌هم با نثر روان و روشنی که به‌نام او می‌توان «سبک نجف» خواندش. سبکی شاخص و اثرگذار. امیدواریم ترجمه‌های متن کامل داستان‌های کوتاه همینگوی و مجموعه نمایشنامه‌های بکت و کتاب نقاشان قرن 20 - به‌قلم ایشان- و بیش از 10هزارصفحه دستنوشته‌های فلسفی دریابندری به‌زودی به‌دست جامعه مشتاق فرهنگی‌مان برسد. امیدواریم کلیات آثار نجف دریابندری یکجا با چاپی درخور، توسط نشر فرهیخته‌ای گردآوری شود. به‌راستی درباره اندیشمندی که بیش از 60سال - تحت دشوارترین شرایط قلم را از دست نداد و همیشه احترام و ارزش «زبان روشن» را به ما یادآوری کرده است، چه می‌توان جز این گفت که: از شما سپاسگزاریم. به شما مدیونیم. تولدتان مبارک است، استاد نجف عزیز.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.