باز هم پزشکان؟
محمدرضا قینی-عضو هیئت علمی دانشگاه علومپزشکی تهران
سالهاست شهروندان تهران با كلمهاي به نام طرح ترافيك آشنا شدهاند. معمولا سياستگذاران ابتدا با مشكلي مواجه ميشوند و بعد براي آن راهحلي در نظر ميگيرند. سالها قبل، در زمان جنگ، چند مشكل مدنظر قرار گرفت؛ يكي صرفهجويي در مصرف بنزين در زمان جنگ تحميلي و ديگري مشكل ترافيك قسمتهاي مركزي تهران بود؛ بنابراین در آن سالها مديران طرحي را به نام طرح ترافيك درانداختند كه اساس آن ورود اتومبيلهاي كمتري به نقاط مركزي تهران بود. بر این اساس مجوزهايي براي گروههاي خاصي كه ضرورت حضور آنان در منطقه مركزي تهران بديهي به نظر ميرسيد، صادر شد. عمدهترين اين گروهها، پزشكاني بودند كه محل كار آنان در اين مناطق بود. در سالهاي اول، حتي مبلغ خاصي براي صدور اين مجوز وجود نداشت. بعد از آن كمكم مبلغي بهعنوان حقصدور اين مجوز در نظر گرفته شد و هر سال مقداري بر آن اضافه شد؛ به نحوي كه در سالهاي اخير، مبلغ درخور توجهي شده بود. با وجود اين، پزشكان و كادرهاي درماني كه محل كار آنان در منطقه طرح ترافيك بود، با پرداخت اين مبلغ و علاوه بر آن پرداخت بهموقع تمام عوارض و جريمههاي رانندگي و حق ثبتنام نظامپزشكي و گرفتن بهموقع معاينه فني اتومبيل، برای حضور در محل كار خود كه بیشتر در بيمارستانهاي دولتي و دانشگاهي مركز شهر بود، اصطلاحا آرم ترافيك ميگرفتند. سالهای متمادي گذشت و اين روالی معمول بود. پزشكان شاغل در محدوده، چند روز از آذر يا ديماه خود را به تكميل مدارك آرم ترافيك اختصاص میدادند. از چند سال قبل جوي در رسانهها شكل گرفت و در آن پزشكان با هجوم تبليغاتي شديد مواجه شدند. هر مشكلي كه پيش ميآمد، اول بايد بررسي ميشد كه آيا پزشكان مقصر هستند يا خير؟ ولي حتي در اين جو نیز كسي از اينكه به پزشكان شاغل در منطقه طرح، آرم ترافيك داده ميشود انتقاد نميكرد. اين امتياز نهچندان ارزان آنقدر بديهي به نظر میرسید كه دليلي براي انتقاد از آن نبود. از سال قبل و با آمدن شوراي شهر جديد و انتصاب شهردار جديد، زمزمه تغيير سياستهاي آرم ترافيك نيز شنيده شد. زماني كه سياستي عوض ميشود، دو دليل ميتواند داشته باشد؛ يا سياست قبلي در حل مشكلات ناتوان بوده يا مشكلات جديدي پيش آمده است كه سياست جديدي را ميطلبد. اينكه ترافيك مناطق مركزي تهران اكنون نيز وضع مناسبي ندارد، برای همه روشن است. علاوه بر اين، آلودگي هوا از مشكلاتي است كه چند سال است بهشدت تهران را آزار ميدهد. به نظر ميرسيد سياستگذاران برای حل اين دو مشكل نياز به تغيير سياست را لازم ديده باشند. زمزمه تغيير سياست ادامه داشت، ولي ابعاد آن روشن نبود. در اين ميان، دوره شهرداري شهردار جديد دولتي مستعجل بود كه با استعفای شهردار به پايان رسيد. اين مسئله به ابهامات افزود؛ به نحوي كه اكنون در نيمه دوم اولين ماه سال ٩٧ هنوز سياستهاي طرح ترافيك كاملا روشن نيست، ولي آنچه در افق هويدا شده، اين است كه بیشتر افراد ميتوانند با پرداخت مبالغي روزانه كه بنا بر ساعت ورود و خروج متفاوت است، وارد محدوده شوند. درواقع سياستگذار سعي کرده حقي به اغلب افراد در صورت پرداخت هزينه بدهد و در مقابل، مهمترين اتفاق اين است كه امتياز از گروههايي كه به نحوی خاص آرم ميگرفتند، بهویژه پزشكان، گرفته شده است. اولين سؤال اين است كه آيا اين تغيير سياست مشكلات ترافيك تهران را حل ميكند؟ اگر همه بتوانند با پرداخت مبلغي به محدوده بيايند، آيا ترافيك مناطق مركزي تهران كمتر ميشود؟ آيا با اين سياست آلودگي كاهش مييابد؟ آيا آلودگي و ترافيك عمدتا متعلق به پزشكان بود كه معمولا در اولين ساعات كاري به محل بيمارستان ميروند و در ساعات آخر از محدوده خارج ميشوند و مشخصا در داخل محدوده رفتوآمد ديگري ندارند؟ مشخص است جواب همه اين سؤالات خير است. سياستگذاران ممكن است بگويند ما نگفتيم هر تعداد افراد ميخواهند با پرداخت هزينه وارد شوند، بلكه سقفي براي اين مجوز در نظر گرفتهايم. در اين صورت سؤال اين است كه آيا ضرورتي كه از قبل براي حضور پزشكان در محل كار خود يا خبرنگاران در محل وقوع يك خبر وجود داشت، برطرف شده است؟ آيا منطقي است كه مثلا پزشكي براي رسيدن به محل كار خود بخواهد وارد محدوده شود و به او بگويند متأسفيم تعداد مجوز امروز تمام شده است.
اگر مشكلات یادشده را در نظر بگيريم، آيا واقعا ترافيك نقاط مركزي تهران هم يكي ديگر از نتايج كار پزشكان بوده است؟ آيا آلودگي هوا به علت ورود و خروج پزشكان آنهم با ماشينهایي که معاينه فني داشتهاند بوده است؟ اينها سؤالاتي ست كه حداقل اذهان پزشكان شاغل در مناطق مركزي نوعا محرومتر و درعينحال حساستر تهران را مشغول كرده است.
امكان حضور بهموقع پزشك بر بالين بيمار، نهتنها از حقوق پزشكان بلكه از حقوق بيماران است. ممكن است منتقداني بر اساس جو حاكم رسانهاي فعلي از همين حضور بهموقع شكايت كنند، ولي قطعا سياستگذاران نبايد امكان اين حضور را مشكل کنند. من بر اساس آنچه از همكارانم ديدهام، اطمينان كامل دارم كه حتي با سياستهاي جديد نیز حداكثر تلاش را خواهند کرد كه اختلالي در درمان بيماران اتفاق نيفتد و نخواهد افتاد؛ اما پاسخ به سؤالات گفتهشده حداقل درخواست اين قشر -كه به شهادت همه تحصيلكرده بهشمار میروند- است.
سالهاست شهروندان تهران با كلمهاي به نام طرح ترافيك آشنا شدهاند. معمولا سياستگذاران ابتدا با مشكلي مواجه ميشوند و بعد براي آن راهحلي در نظر ميگيرند. سالها قبل، در زمان جنگ، چند مشكل مدنظر قرار گرفت؛ يكي صرفهجويي در مصرف بنزين در زمان جنگ تحميلي و ديگري مشكل ترافيك قسمتهاي مركزي تهران بود؛ بنابراین در آن سالها مديران طرحي را به نام طرح ترافيك درانداختند كه اساس آن ورود اتومبيلهاي كمتري به نقاط مركزي تهران بود. بر این اساس مجوزهايي براي گروههاي خاصي كه ضرورت حضور آنان در منطقه مركزي تهران بديهي به نظر ميرسيد، صادر شد. عمدهترين اين گروهها، پزشكاني بودند كه محل كار آنان در اين مناطق بود. در سالهاي اول، حتي مبلغ خاصي براي صدور اين مجوز وجود نداشت. بعد از آن كمكم مبلغي بهعنوان حقصدور اين مجوز در نظر گرفته شد و هر سال مقداري بر آن اضافه شد؛ به نحوي كه در سالهاي اخير، مبلغ درخور توجهي شده بود. با وجود اين، پزشكان و كادرهاي درماني كه محل كار آنان در منطقه طرح ترافيك بود، با پرداخت اين مبلغ و علاوه بر آن پرداخت بهموقع تمام عوارض و جريمههاي رانندگي و حق ثبتنام نظامپزشكي و گرفتن بهموقع معاينه فني اتومبيل، برای حضور در محل كار خود كه بیشتر در بيمارستانهاي دولتي و دانشگاهي مركز شهر بود، اصطلاحا آرم ترافيك ميگرفتند. سالهای متمادي گذشت و اين روالی معمول بود. پزشكان شاغل در محدوده، چند روز از آذر يا ديماه خود را به تكميل مدارك آرم ترافيك اختصاص میدادند. از چند سال قبل جوي در رسانهها شكل گرفت و در آن پزشكان با هجوم تبليغاتي شديد مواجه شدند. هر مشكلي كه پيش ميآمد، اول بايد بررسي ميشد كه آيا پزشكان مقصر هستند يا خير؟ ولي حتي در اين جو نیز كسي از اينكه به پزشكان شاغل در منطقه طرح، آرم ترافيك داده ميشود انتقاد نميكرد. اين امتياز نهچندان ارزان آنقدر بديهي به نظر میرسید كه دليلي براي انتقاد از آن نبود. از سال قبل و با آمدن شوراي شهر جديد و انتصاب شهردار جديد، زمزمه تغيير سياستهاي آرم ترافيك نيز شنيده شد. زماني كه سياستي عوض ميشود، دو دليل ميتواند داشته باشد؛ يا سياست قبلي در حل مشكلات ناتوان بوده يا مشكلات جديدي پيش آمده است كه سياست جديدي را ميطلبد. اينكه ترافيك مناطق مركزي تهران اكنون نيز وضع مناسبي ندارد، برای همه روشن است. علاوه بر اين، آلودگي هوا از مشكلاتي است كه چند سال است بهشدت تهران را آزار ميدهد. به نظر ميرسيد سياستگذاران برای حل اين دو مشكل نياز به تغيير سياست را لازم ديده باشند. زمزمه تغيير سياست ادامه داشت، ولي ابعاد آن روشن نبود. در اين ميان، دوره شهرداري شهردار جديد دولتي مستعجل بود كه با استعفای شهردار به پايان رسيد. اين مسئله به ابهامات افزود؛ به نحوي كه اكنون در نيمه دوم اولين ماه سال ٩٧ هنوز سياستهاي طرح ترافيك كاملا روشن نيست، ولي آنچه در افق هويدا شده، اين است كه بیشتر افراد ميتوانند با پرداخت مبالغي روزانه كه بنا بر ساعت ورود و خروج متفاوت است، وارد محدوده شوند. درواقع سياستگذار سعي کرده حقي به اغلب افراد در صورت پرداخت هزينه بدهد و در مقابل، مهمترين اتفاق اين است كه امتياز از گروههايي كه به نحوی خاص آرم ميگرفتند، بهویژه پزشكان، گرفته شده است. اولين سؤال اين است كه آيا اين تغيير سياست مشكلات ترافيك تهران را حل ميكند؟ اگر همه بتوانند با پرداخت مبلغي به محدوده بيايند، آيا ترافيك مناطق مركزي تهران كمتر ميشود؟ آيا با اين سياست آلودگي كاهش مييابد؟ آيا آلودگي و ترافيك عمدتا متعلق به پزشكان بود كه معمولا در اولين ساعات كاري به محل بيمارستان ميروند و در ساعات آخر از محدوده خارج ميشوند و مشخصا در داخل محدوده رفتوآمد ديگري ندارند؟ مشخص است جواب همه اين سؤالات خير است. سياستگذاران ممكن است بگويند ما نگفتيم هر تعداد افراد ميخواهند با پرداخت هزينه وارد شوند، بلكه سقفي براي اين مجوز در نظر گرفتهايم. در اين صورت سؤال اين است كه آيا ضرورتي كه از قبل براي حضور پزشكان در محل كار خود يا خبرنگاران در محل وقوع يك خبر وجود داشت، برطرف شده است؟ آيا منطقي است كه مثلا پزشكي براي رسيدن به محل كار خود بخواهد وارد محدوده شود و به او بگويند متأسفيم تعداد مجوز امروز تمام شده است.
اگر مشكلات یادشده را در نظر بگيريم، آيا واقعا ترافيك نقاط مركزي تهران هم يكي ديگر از نتايج كار پزشكان بوده است؟ آيا آلودگي هوا به علت ورود و خروج پزشكان آنهم با ماشينهایي که معاينه فني داشتهاند بوده است؟ اينها سؤالاتي ست كه حداقل اذهان پزشكان شاغل در مناطق مركزي نوعا محرومتر و درعينحال حساستر تهران را مشغول كرده است.
امكان حضور بهموقع پزشك بر بالين بيمار، نهتنها از حقوق پزشكان بلكه از حقوق بيماران است. ممكن است منتقداني بر اساس جو حاكم رسانهاي فعلي از همين حضور بهموقع شكايت كنند، ولي قطعا سياستگذاران نبايد امكان اين حضور را مشكل کنند. من بر اساس آنچه از همكارانم ديدهام، اطمينان كامل دارم كه حتي با سياستهاي جديد نیز حداكثر تلاش را خواهند کرد كه اختلالي در درمان بيماران اتفاق نيفتد و نخواهد افتاد؛ اما پاسخ به سؤالات گفتهشده حداقل درخواست اين قشر -كه به شهادت همه تحصيلكرده بهشمار میروند- است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.