خداحافظي با تلگرام؟!
بهرام گلزاده. روزنامهنگار و مشاور رسانه
رئيس کميسيون امنيت ملي مجلس، بهتازگي بااطمينان از فيلترينگ تلگرام و به تعبير ديگر، خداحافظي با اين ابزار و شبکه ارتباطي، تا پايان فروردينماه خبر داد و البته اين اظهارات با واکنش شورايعالي امنيت ملي و وزير ارتباطات، مواجه شد و جهرمي آن را نوعي التهابآفريني در جامعه توصيف کرد. حال با فرض اينکه ارادهاي مصمم و تصميمي غيرقابلبرگشت، براي فيلترينگ اين وسيله ارتباطي باشد (هرچند دولت و جامعه مدني بايد در صورت اجرا يا اجبار براي اجراي چنين تصميم غيرمنطقي و زيانبار از خود واکنش نشان داده و مقاومت کند)، آيا اندک موافقان فيلترينگ، به عواقب و زيانهاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي چنين اقدامي در ابعاد مختلف، انديشيدهاند؟!
بحث نگارنده در اين نوشته کوتاه، بررسي ريشهاي زيانها و خسارات اين تصميم نيست، اما مسئله مهم و عبرتآموز آن است که چرا بايد دوباره و چندينوچندباره تصميمات حاکميتي از اين دست را که بلااستثنا در موارد مشابه در گذشته با شکست روبهرو شده دوباره تجربه کنیم؟ مگر تجربههاي شکستخورده، نبايد چراغ راه حرکت به سوي آينده باشد؟ مگر از تلاش براي جلوگيري از استفاده از ويدئو در دهه ۷۰ با حربه قانوني، نتيجه گرفتيم؟ عاقبت آن تصميم چه شد؟
محدوديتهاي ايجادشده براي استفاده از ماهواره و توسل به ابزار بيحاصل پارازيت و قوه قهريه، مگر نتيجهاي جز، هدايت جامعه به استفاده از شبکههاي فرامرزي و رويگرداني از تلويزيون ملي و رسانههاي داخلي داشت؟ انصافا توقيف روزنامههاي وطني شناسنامهدار، اما حرفهاي، عاقبتانديش و مستقل، در داخل، مخاطبان رسانههاي رسمی را افزايش داد يا به رونق بازار رسانههاي خارجي انجاميد؟
مگر فيلتر سايتهاي خبري شناسنامهدار داخلي، نتيجهاي جز مهياکردن زمينه براي تاختوتاز آمدنيوزها و سايتهاي مشابه به دنبال داشت؟ اگر جز اين است که نيست، پس اصرار براي فيلترينگ تلگرام و موارد مشابه و تجربه دوباره يک سياست شکستخورده، براي چيست؟ ترديد نکنيم که چنين اقدامي نهتنها به زيان همه؛ از مردم و جامعه تا دولت و حاکميت خواهد بود، بلکه فاصله ميان ملت و حاکميت را بيشتر خواهد کرد. بالاتربردن اين ديوار بياعتمادي به سود امنيت ملي نيست! مشکل منتقدان و مخالفان سرسخت دولت، اگر نان مردم است، با فيلترينگ حل نميشود و سفره مردم، رنگين نخواهد شد! ولی تنها ميدان براي يکهتازي رسانههاي بيروني باز شده و بياعتمادي به رسانه ملي فزوني خواهد يافت. از تجارب گذشته درس بگيريم، آزموده را دوباره آزمودن خطاست!
رئيس کميسيون امنيت ملي مجلس، بهتازگي بااطمينان از فيلترينگ تلگرام و به تعبير ديگر، خداحافظي با اين ابزار و شبکه ارتباطي، تا پايان فروردينماه خبر داد و البته اين اظهارات با واکنش شورايعالي امنيت ملي و وزير ارتباطات، مواجه شد و جهرمي آن را نوعي التهابآفريني در جامعه توصيف کرد. حال با فرض اينکه ارادهاي مصمم و تصميمي غيرقابلبرگشت، براي فيلترينگ اين وسيله ارتباطي باشد (هرچند دولت و جامعه مدني بايد در صورت اجرا يا اجبار براي اجراي چنين تصميم غيرمنطقي و زيانبار از خود واکنش نشان داده و مقاومت کند)، آيا اندک موافقان فيلترينگ، به عواقب و زيانهاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي چنين اقدامي در ابعاد مختلف، انديشيدهاند؟!
بحث نگارنده در اين نوشته کوتاه، بررسي ريشهاي زيانها و خسارات اين تصميم نيست، اما مسئله مهم و عبرتآموز آن است که چرا بايد دوباره و چندينوچندباره تصميمات حاکميتي از اين دست را که بلااستثنا در موارد مشابه در گذشته با شکست روبهرو شده دوباره تجربه کنیم؟ مگر تجربههاي شکستخورده، نبايد چراغ راه حرکت به سوي آينده باشد؟ مگر از تلاش براي جلوگيري از استفاده از ويدئو در دهه ۷۰ با حربه قانوني، نتيجه گرفتيم؟ عاقبت آن تصميم چه شد؟
محدوديتهاي ايجادشده براي استفاده از ماهواره و توسل به ابزار بيحاصل پارازيت و قوه قهريه، مگر نتيجهاي جز، هدايت جامعه به استفاده از شبکههاي فرامرزي و رويگرداني از تلويزيون ملي و رسانههاي داخلي داشت؟ انصافا توقيف روزنامههاي وطني شناسنامهدار، اما حرفهاي، عاقبتانديش و مستقل، در داخل، مخاطبان رسانههاي رسمی را افزايش داد يا به رونق بازار رسانههاي خارجي انجاميد؟
مگر فيلتر سايتهاي خبري شناسنامهدار داخلي، نتيجهاي جز مهياکردن زمينه براي تاختوتاز آمدنيوزها و سايتهاي مشابه به دنبال داشت؟ اگر جز اين است که نيست، پس اصرار براي فيلترينگ تلگرام و موارد مشابه و تجربه دوباره يک سياست شکستخورده، براي چيست؟ ترديد نکنيم که چنين اقدامي نهتنها به زيان همه؛ از مردم و جامعه تا دولت و حاکميت خواهد بود، بلکه فاصله ميان ملت و حاکميت را بيشتر خواهد کرد. بالاتربردن اين ديوار بياعتمادي به سود امنيت ملي نيست! مشکل منتقدان و مخالفان سرسخت دولت، اگر نان مردم است، با فيلترينگ حل نميشود و سفره مردم، رنگين نخواهد شد! ولی تنها ميدان براي يکهتازي رسانههاي بيروني باز شده و بياعتمادي به رسانه ملي فزوني خواهد يافت. از تجارب گذشته درس بگيريم، آزموده را دوباره آزمودن خطاست!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.