عسگراولادی رفتنی است یا ماندنی؟
شب داغ «خردمند»
گروه سیاسی: ساختمان مقر دیرپای قدیمیترین تشکل سیاسی اصولگرایان واقع در خیابان «خردمند» دیشب مکان برگزاری جلسهای حساس بود. موضوع نشست بررسی مواضع موتلفه در قبال سخنان پربازتاب دبیرکل پیشین حزب بود و پیر موتلفه دشوارترین شب سیاسی خود را از سرگذراند. انتقاد از موتلفه برای تبری جستن از سخنان دبیرکل پیشین به حدی رسیده است که این حزب دیشب سعی کرد با جمع کردن اعضا به دور سفره شام به نوعی به جمع و جور کردن مواضع خود و تصمیمگیری درباره ماندن یا خروج عسگراولادی از حزب بپردازد. جلسهای که در آن اغلب جوانان حزب موضعی انتقادی نسبت به ماندن عسگراولادی داشتند و بیشتر قدیمیترها موضعی مخالف. یک منبع آگاه در همین رابطه به «شرق» گفت که عسگراولادی در جلسه شب گذشته تاکید کرده است که با موضعگیریهای اخیرش تصمیم دارد بگوید انقلاب و جمهوری اسلامی به دنبال نیروهای افراطی و حذفی نمیرود و همانطور که خواست رهبری است به دنبال جذب حداکثری است چراکه توصیه اسلام هم همین است. به گفته این منبع آگاه، عسگراولادی اعلام کرده اگر اعضای موتلفه به این نتیجه برسند که مواضع او به موتلفه صدمه میزند از این حزب کنارهگیری میکند.
نشانههای تشکیل این جلسه ناگهانی از پیش اعلام نشده را از صبح دیروز میشد رصد کرد. روزنامه «جمهوری اسلامی» صبح دیروز نوشت: «در پی انتقاد اعضای شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی به «حبیبالله عسگراولادی» وی اعلام کرده که اگر اظهارات او برای حزب موتلفه اسلامی مشکلساز شده، حاضر است از این حزب برود اما اظهاراتش براساس یک وظیفه الهی مطرح شده و خواسته که قبل از مرگ به وظیفهاش عمل کند و ناگفتههای باقیمانده را بگوید. عسگراولادی طی هفتههای اخیر درباره انتخابات ریاستجمهوری سال 88 و در مورد حفظ حرمت چهرههای انقلابی اظهاراتی داشته که با مواضع حزب موتلفه منطبق نبوده است.» حمیدرضا ترقی هم با اعلام اینکه «چون برای ایشان محدودیت ایجاد میشود طبیعی است همانطور که قبلا درخواست کرده بودند برای یک سال از حزب مرخصی بگیرند تا بتوانند آزادانه حرفهای خود را بزنند»، به احتمال خروج عسگراولادی از ریشهدارترین تشکل محافظهکاران دامن زد. بخشی از انشقاق کنونی موتلفه، نتیجه انتقادهای بیرونحزبی است.
از جمله منتقدان، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است که خواستار تبری جستن حزب موتلفه از سخنان دبیرکل پیشین شد. آیتالله حسن ممدوحی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دیروز درباره واکنش جامعه مدرسین به اظهارات عسگراولادی مبنی بر فتنهگر نبودن موسوی و کروبی به «فارس» خبر داده است: «این مساله در جلسه جامعه محکوم شد و عدهای هم تبری جستند و برخی نیز گفتند این اظهارات نظر شخصی عسگراولادی بوده است.» به گفته وی «در این جلسه بحث شده است که موتلفه هم باید از این مساله تبری بجوید و اگر نه گرفتار میشود.» و تاکید کرد: «اگر آنها رسما تبری بجویند و بگویند این حرفها اظهارات شخصی عسگراولادی بوده است، همکاری خواهیم داشت.» احمد خاتمی، در خطبههای نماز جمعه این هفته نیز نسبت به «تطهیر سران فتنه» هشدار داده بود. قالیباف شهردار تهران هم پیش از این تلویحا به گفتههای عسگراولادی واکنش نشان داده و گفته بود: «اینکه برخی میپرسند اگر سران فتنه عذرخواهی کنند میتوانند به صحنه برگردند، غلط است.» حدادعادل، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی هم گفتههای عسگراولادی را نظرات شخصی او دانسته بود. در بیانیهای هیاترییسه مجلس خبرگان رهبری هم هشدار داده بود که «هیاترییسه مجلس خبرگان رهبری، جریان تطهیر یا تخفیف جرم سرانفتنه و فتنهگران را خواست دشمنان انقلاب اسلامی میداند.»
جوانهای ناراضی، پیشکسوتان ساکت
اما آنچه پیر موتلفه را به توضیح واداشته ناشی از موج انتقاد و نارضایتی اصولگرایان جوان از یکسو و سردرگمی بین پیشکسوتان بهویژه محافظهکاران و مخصوصا همحزبیهای قدیمی از سوی دیگر است تا جایی که به نظر میرسد عسگراولادی از سوی خود موتلفه هم تحت فشار است تا انگیزه سخنان خود را روشن کند. هضم سخنان او از سوی اعضا کمی دشوار شده است چنان که اگر جوانترها معترضند، بزرگترها فعلا سکوت اختیار کردهاند. افرادی مانند میرسلیم، حبیبی، بادامچیان و امانی موتلفه این روزها، مهر بر لب زدهاند تا شاید تبعات گفتههای «استاد» قدیمی دامنگیر آنها نشود. آنها ترجیح دادند به جای اظهارنظر درباره سخنان او، بر مواضع خود در قبال رخدادهای گذشته تاکید کنند. ترقی دبیر بینالملل حزب گفته است: «طبیعتا مواضع کنونی جناب عسگراولادی با مواضع بدنه حزب مغایرت قابلتوجهی دارد و هیچکدام از اعضای بدنه حزب نسبت به این مواضع توجیه نیستند.» جعفر شجونی عضو شورای مرکزی چندی قبل با ابراز تعجب از اظهارات عسگراولادی آن را مواضع حزب ندانسته و گفته بود: «این سخنان تطهیر فتنهگران است.» نبی حبیبی، دبیرکل فعلی حزب اما بعد از اعلام سخنان دبیرکل پیشین گفته بود: «اشخاصی مانند کروبی و موسوی باید مواضع خود را در برابر براندازان کاملا مشخص کنند.» اظهارنظر متفاوت و دور از انتظار عسگراولادی در خصوص دو کاندیدای سال 88 مبنی بر اینکه آنها را اهل فتنه و مجرم نمیداند نه تنها موجی از واکنشها را در دل طیفهای مختلف اصولگرا برانگیخته بلکه خود عسگراولادی را هم به تلاش برای توضیح چندباره واداشته است تا جایی که او هر بار به نحوی مجبور به شفافسازی درخصوص گفته خود و تاکید دوباره بر آنها میشود؛ «من به عنوان یک شهروند اظهارنظر کردم و به عنوان یک عضو هیات منصفه میگویم که من موسوی و کروبی را در «فتنه ۸۸» مجرم نمیشناسم.» او همچنین در سخنان خود دو کاندیدای سال 88 را «برادر» خطاب کرده بود. این در حالی است که ستون سرمقاله دیروز «رسالت» هم به قلم عسگراولادی بود. او نوشت که سخنانش در متابعت از علی(ع) و علی زمان بوده است و رفتار با اهل فتنه نباید از جاده انصاف و عدالت خارج شود. او تاکید کرد، مطالبی به آنها نسبت ندهیم که قابل اثبات نباشد. این سرمقاله پاسخ مستقیمی بود به سرمقاله انتقادی چند روز پیش همین روزنامه که خود نشانهای است از بیرون آمدن اختلافنظرها از درون حزب به فضای سیاسی کشور. از این سو اما سخنان دبیرکل پیشین با استقبال طیفی از اصلاحطلبها روبهرو شده است. در نامهای که از سوی اصلاحطلبها منتشر شده ضمن تقدیر از اظهارنظر منصفانه عسگراولادی سخنان او را حامل رویکردی خردگرایانه دانسته که نشانی از انصاف و اعتدال دارد. در بخشی از این نامه آمده بود: «امروز با میدانداری اهل افراط بیریشه و بیتعهد به منافع ملی، فضا چنان غبارآلود شده که اهل خرد و علاقهمندان به انقلاب و تمامیت این کشور، دلنگران هستند. آنچه در فضای غبارآلود آسیب میبیند، اعتدال و خردورزی و انصاف است. ما همگی بر کلیاتی اتفاق داریم که ماهیت اصلی نظام را شکل میدهد.» عسگراولادی نیز پاسخ این نامه را داد و از ضرورت بسته نشدن باب گفتوگو سخن به میان آورد. حال باید منتظر ماند و دید آیا جلسه دیشب موتلفه درباره آینده سیاسی دبیرکل پیشیناش خروجی خواهد داشت؟ «استاد» از موتلفه حذف خواهد شد یا همچنان عضو تشکلی خواهد ماند که عمرش را برای آن صرف کرده است؟ در این میان تکلیف موتلفه با انتقادهای درونحزبی و برونحزبی چه خواهد شد؟ موتلفه در یکی از بزنگاههای تاریخی خود قرار گرفته و این کهنهکاران میدان سیاست باید راهی کمهزینه برای برونرفت از این وضعیت بیابند. جلسه دیشب نشان داد بیتفاوت ماندن به عضوي که «شناسنامه» حزب محسوب میشود، چندان ساده نیست اما باید دید جایگاه درون حزبی «استاد» تا چه زمانی مستحکم باقی خواهد ماند.
گروه سیاسی: ساختمان مقر دیرپای قدیمیترین تشکل سیاسی اصولگرایان واقع در خیابان «خردمند» دیشب مکان برگزاری جلسهای حساس بود. موضوع نشست بررسی مواضع موتلفه در قبال سخنان پربازتاب دبیرکل پیشین حزب بود و پیر موتلفه دشوارترین شب سیاسی خود را از سرگذراند. انتقاد از موتلفه برای تبری جستن از سخنان دبیرکل پیشین به حدی رسیده است که این حزب دیشب سعی کرد با جمع کردن اعضا به دور سفره شام به نوعی به جمع و جور کردن مواضع خود و تصمیمگیری درباره ماندن یا خروج عسگراولادی از حزب بپردازد. جلسهای که در آن اغلب جوانان حزب موضعی انتقادی نسبت به ماندن عسگراولادی داشتند و بیشتر قدیمیترها موضعی مخالف. یک منبع آگاه در همین رابطه به «شرق» گفت که عسگراولادی در جلسه شب گذشته تاکید کرده است که با موضعگیریهای اخیرش تصمیم دارد بگوید انقلاب و جمهوری اسلامی به دنبال نیروهای افراطی و حذفی نمیرود و همانطور که خواست رهبری است به دنبال جذب حداکثری است چراکه توصیه اسلام هم همین است. به گفته این منبع آگاه، عسگراولادی اعلام کرده اگر اعضای موتلفه به این نتیجه برسند که مواضع او به موتلفه صدمه میزند از این حزب کنارهگیری میکند.
نشانههای تشکیل این جلسه ناگهانی از پیش اعلام نشده را از صبح دیروز میشد رصد کرد. روزنامه «جمهوری اسلامی» صبح دیروز نوشت: «در پی انتقاد اعضای شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی به «حبیبالله عسگراولادی» وی اعلام کرده که اگر اظهارات او برای حزب موتلفه اسلامی مشکلساز شده، حاضر است از این حزب برود اما اظهاراتش براساس یک وظیفه الهی مطرح شده و خواسته که قبل از مرگ به وظیفهاش عمل کند و ناگفتههای باقیمانده را بگوید. عسگراولادی طی هفتههای اخیر درباره انتخابات ریاستجمهوری سال 88 و در مورد حفظ حرمت چهرههای انقلابی اظهاراتی داشته که با مواضع حزب موتلفه منطبق نبوده است.» حمیدرضا ترقی هم با اعلام اینکه «چون برای ایشان محدودیت ایجاد میشود طبیعی است همانطور که قبلا درخواست کرده بودند برای یک سال از حزب مرخصی بگیرند تا بتوانند آزادانه حرفهای خود را بزنند»، به احتمال خروج عسگراولادی از ریشهدارترین تشکل محافظهکاران دامن زد. بخشی از انشقاق کنونی موتلفه، نتیجه انتقادهای بیرونحزبی است.
از جمله منتقدان، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است که خواستار تبری جستن حزب موتلفه از سخنان دبیرکل پیشین شد. آیتالله حسن ممدوحی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دیروز درباره واکنش جامعه مدرسین به اظهارات عسگراولادی مبنی بر فتنهگر نبودن موسوی و کروبی به «فارس» خبر داده است: «این مساله در جلسه جامعه محکوم شد و عدهای هم تبری جستند و برخی نیز گفتند این اظهارات نظر شخصی عسگراولادی بوده است.» به گفته وی «در این جلسه بحث شده است که موتلفه هم باید از این مساله تبری بجوید و اگر نه گرفتار میشود.» و تاکید کرد: «اگر آنها رسما تبری بجویند و بگویند این حرفها اظهارات شخصی عسگراولادی بوده است، همکاری خواهیم داشت.» احمد خاتمی، در خطبههای نماز جمعه این هفته نیز نسبت به «تطهیر سران فتنه» هشدار داده بود. قالیباف شهردار تهران هم پیش از این تلویحا به گفتههای عسگراولادی واکنش نشان داده و گفته بود: «اینکه برخی میپرسند اگر سران فتنه عذرخواهی کنند میتوانند به صحنه برگردند، غلط است.» حدادعادل، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی هم گفتههای عسگراولادی را نظرات شخصی او دانسته بود. در بیانیهای هیاترییسه مجلس خبرگان رهبری هم هشدار داده بود که «هیاترییسه مجلس خبرگان رهبری، جریان تطهیر یا تخفیف جرم سرانفتنه و فتنهگران را خواست دشمنان انقلاب اسلامی میداند.»
جوانهای ناراضی، پیشکسوتان ساکت
اما آنچه پیر موتلفه را به توضیح واداشته ناشی از موج انتقاد و نارضایتی اصولگرایان جوان از یکسو و سردرگمی بین پیشکسوتان بهویژه محافظهکاران و مخصوصا همحزبیهای قدیمی از سوی دیگر است تا جایی که به نظر میرسد عسگراولادی از سوی خود موتلفه هم تحت فشار است تا انگیزه سخنان خود را روشن کند. هضم سخنان او از سوی اعضا کمی دشوار شده است چنان که اگر جوانترها معترضند، بزرگترها فعلا سکوت اختیار کردهاند. افرادی مانند میرسلیم، حبیبی، بادامچیان و امانی موتلفه این روزها، مهر بر لب زدهاند تا شاید تبعات گفتههای «استاد» قدیمی دامنگیر آنها نشود. آنها ترجیح دادند به جای اظهارنظر درباره سخنان او، بر مواضع خود در قبال رخدادهای گذشته تاکید کنند. ترقی دبیر بینالملل حزب گفته است: «طبیعتا مواضع کنونی جناب عسگراولادی با مواضع بدنه حزب مغایرت قابلتوجهی دارد و هیچکدام از اعضای بدنه حزب نسبت به این مواضع توجیه نیستند.» جعفر شجونی عضو شورای مرکزی چندی قبل با ابراز تعجب از اظهارات عسگراولادی آن را مواضع حزب ندانسته و گفته بود: «این سخنان تطهیر فتنهگران است.» نبی حبیبی، دبیرکل فعلی حزب اما بعد از اعلام سخنان دبیرکل پیشین گفته بود: «اشخاصی مانند کروبی و موسوی باید مواضع خود را در برابر براندازان کاملا مشخص کنند.» اظهارنظر متفاوت و دور از انتظار عسگراولادی در خصوص دو کاندیدای سال 88 مبنی بر اینکه آنها را اهل فتنه و مجرم نمیداند نه تنها موجی از واکنشها را در دل طیفهای مختلف اصولگرا برانگیخته بلکه خود عسگراولادی را هم به تلاش برای توضیح چندباره واداشته است تا جایی که او هر بار به نحوی مجبور به شفافسازی درخصوص گفته خود و تاکید دوباره بر آنها میشود؛ «من به عنوان یک شهروند اظهارنظر کردم و به عنوان یک عضو هیات منصفه میگویم که من موسوی و کروبی را در «فتنه ۸۸» مجرم نمیشناسم.» او همچنین در سخنان خود دو کاندیدای سال 88 را «برادر» خطاب کرده بود. این در حالی است که ستون سرمقاله دیروز «رسالت» هم به قلم عسگراولادی بود. او نوشت که سخنانش در متابعت از علی(ع) و علی زمان بوده است و رفتار با اهل فتنه نباید از جاده انصاف و عدالت خارج شود. او تاکید کرد، مطالبی به آنها نسبت ندهیم که قابل اثبات نباشد. این سرمقاله پاسخ مستقیمی بود به سرمقاله انتقادی چند روز پیش همین روزنامه که خود نشانهای است از بیرون آمدن اختلافنظرها از درون حزب به فضای سیاسی کشور. از این سو اما سخنان دبیرکل پیشین با استقبال طیفی از اصلاحطلبها روبهرو شده است. در نامهای که از سوی اصلاحطلبها منتشر شده ضمن تقدیر از اظهارنظر منصفانه عسگراولادی سخنان او را حامل رویکردی خردگرایانه دانسته که نشانی از انصاف و اعتدال دارد. در بخشی از این نامه آمده بود: «امروز با میدانداری اهل افراط بیریشه و بیتعهد به منافع ملی، فضا چنان غبارآلود شده که اهل خرد و علاقهمندان به انقلاب و تمامیت این کشور، دلنگران هستند. آنچه در فضای غبارآلود آسیب میبیند، اعتدال و خردورزی و انصاف است. ما همگی بر کلیاتی اتفاق داریم که ماهیت اصلی نظام را شکل میدهد.» عسگراولادی نیز پاسخ این نامه را داد و از ضرورت بسته نشدن باب گفتوگو سخن به میان آورد. حال باید منتظر ماند و دید آیا جلسه دیشب موتلفه درباره آینده سیاسی دبیرکل پیشیناش خروجی خواهد داشت؟ «استاد» از موتلفه حذف خواهد شد یا همچنان عضو تشکلی خواهد ماند که عمرش را برای آن صرف کرده است؟ در این میان تکلیف موتلفه با انتقادهای درونحزبی و برونحزبی چه خواهد شد؟ موتلفه در یکی از بزنگاههای تاریخی خود قرار گرفته و این کهنهکاران میدان سیاست باید راهی کمهزینه برای برونرفت از این وضعیت بیابند. جلسه دیشب نشان داد بیتفاوت ماندن به عضوي که «شناسنامه» حزب محسوب میشود، چندان ساده نیست اما باید دید جایگاه درون حزبی «استاد» تا چه زمانی مستحکم باقی خواهد ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.