|

کوچه‌مردهای مسجدجامع

احمد مسجدجامعی

اشاره: از اين پس در اين ستون، سلسه يادداشت‌هاي احمد مسجد جامعي وزير فرهنگ و ارشاد دولت اصلاحات درباره محله بازار تهران و رسوم تهران قديم، منتشر خواهد شد.
بعضی وقت‌ها در رویاهای خودم سری به خانه ‌پدری زده و چرخی در گوشه‌وکنار آن می‌زنم؛ خانه‌ای بزرگ در دل کوچه مسجدجامع تهران. خانه‌ای که از جمله بناهای تاریخی تهران به‌شمار می‌آمد؛ با حیاطی آجرفرش و حوض سنگی بسیار بزرگ و باغچه‌های شمشاد و تک‌درخت چنار سر برافراشته و دو، سه درخت‌ آلبالو و گیلاس و گل‌ها و گلدان‌های پریوش، اطلسی، یاس و شاه‌پسند و شمعدانی در باغچه یا چیده شده بر
پا شویه‌هایش، زیرزمین‌هایی با سقف‌های ضربی آجری و دیوارهایی تا کمر پوشیده از کاشی‌های قدیمی که بعضا چهره‌های پهلوانان شاهنامه و گل و مرغ بر آنها نقش بسته بود. اتاق‌های فراخ پنج‌دری با شیشه‌های درهم تنیده رنگارنگ و آینه‌هایی کوچک با نقش‌های هندسی منظم و حیاط مرکزی و هشتی که بعد از آب و جارو بویی می‌گرفت که تا به امروز مشام ما را پر کرده. آب محله و خانه از طریق قنات (آب‌شاه) تامین می‌شد که بعد از ظاهرشدن در کاخ گلستان به سمت مسجدجامع سرازیر و از آنجا به حمام‌های محله و کوچه‌های اطراف از جمله به حوض و آب انبار و... خانه پدری ما سرازیر می‌شد. این خانه قرار بود تبدیل به موزه مشاغل در میانه بازار تهران شود و به همین دلیل هم بود که 20سال پیش به ثمن‌بخس فروختیمش، اما بر خلاف آنچه تصور می‌کردیم، بر تل ویرانه‌هایش پاساژی سبز شد که هنوز هم هست. این سرنوشت محتوم همه خانه‌های قدیمی این کوچه و شهر و خیابان بوده که نشان‌های خاطره‌انگیز آن از بین ‌رفته است، این کوچه‌ای بود بین بازار مسجدجامع و بازار آهنگرها و نزدیک‌ترین کوچه و بازار به این مسجد؛ کوچه‌ای که نام و اعتبار خود را از مسجدی می‌گیرد که عمری به درازای تاریخ تهران دارد؛ مسجدجامع بازار...
اشاره: از اين پس در اين ستون، سلسه يادداشت‌هاي احمد مسجد جامعي وزير فرهنگ و ارشاد دولت اصلاحات درباره محله بازار تهران و رسوم تهران قديم، منتشر خواهد شد.
بعضی وقت‌ها در رویاهای خودم سری به خانه ‌پدری زده و چرخی در گوشه‌وکنار آن می‌زنم؛ خانه‌ای بزرگ در دل کوچه مسجدجامع تهران. خانه‌ای که از جمله بناهای تاریخی تهران به‌شمار می‌آمد؛ با حیاطی آجرفرش و حوض سنگی بسیار بزرگ و باغچه‌های شمشاد و تک‌درخت چنار سر برافراشته و دو، سه درخت‌ آلبالو و گیلاس و گل‌ها و گلدان‌های پریوش، اطلسی، یاس و شاه‌پسند و شمعدانی در باغچه یا چیده شده بر
پا شویه‌هایش، زیرزمین‌هایی با سقف‌های ضربی آجری و دیوارهایی تا کمر پوشیده از کاشی‌های قدیمی که بعضا چهره‌های پهلوانان شاهنامه و گل و مرغ بر آنها نقش بسته بود. اتاق‌های فراخ پنج‌دری با شیشه‌های درهم تنیده رنگارنگ و آینه‌هایی کوچک با نقش‌های هندسی منظم و حیاط مرکزی و هشتی که بعد از آب و جارو بویی می‌گرفت که تا به امروز مشام ما را پر کرده. آب محله و خانه از طریق قنات (آب‌شاه) تامین می‌شد که بعد از ظاهرشدن در کاخ گلستان به سمت مسجدجامع سرازیر و از آنجا به حمام‌های محله و کوچه‌های اطراف از جمله به حوض و آب انبار و... خانه پدری ما سرازیر می‌شد. این خانه قرار بود تبدیل به موزه مشاغل در میانه بازار تهران شود و به همین دلیل هم بود که 20سال پیش به ثمن‌بخس فروختیمش، اما بر خلاف آنچه تصور می‌کردیم، بر تل ویرانه‌هایش پاساژی سبز شد که هنوز هم هست. این سرنوشت محتوم همه خانه‌های قدیمی این کوچه و شهر و خیابان بوده که نشان‌های خاطره‌انگیز آن از بین ‌رفته است، این کوچه‌ای بود بین بازار مسجدجامع و بازار آهنگرها و نزدیک‌ترین کوچه و بازار به این مسجد؛ کوچه‌ای که نام و اعتبار خود را از مسجدی می‌گیرد که عمری به درازای تاریخ تهران دارد؛ مسجدجامع بازار...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.