|

افشاي برنامه هواپيماهاي جاسوسي آمريكا در «ناحيه 51»

بشقاب پرنده‌ها آمريكايي بودند

مریم امیری

«ناحیه 51» سال‌های سال دستاویز تخیلات توطئه‌پندارانه عاشقان کشف ماوراء‌الطبیعه بود. اما به‌تازگی CIA یکی از اسناد محرمانه‌اش را عمومی کرده که نشان می‌دهد این ناحیه وجود دارد ولی در خدمت اهدافی به مراتب پیش‌پا افتاده‌تر از آنکه عوام درباره‌اش خیال می‌پرداختند. بر اساس این سند که نقشه‌ای هم به آن ضمیمه شده است، ناحیه 51 در صدکیلومتری شمال «لاس‌وگاس» در بیابانی (در ایالت نوادا) قرار دارد و سایتی برای تست هواپیماهای جاسوسی U-2 و OXCART بوده است. ماموریت برنامه U-2 در سراسر دنیا تعریف شده بود ولی مهم‌ترین هدفش جاسوسی از اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ جهانی دوم بود. آسوشیتدپرس، می‌گوید ناحیه اسرارآمیز 51 و اطراف آن به بخشی از زندگی مردم منطقه نیز تبدیل شده‌ بود؛ علاوه بر رستوران‌ها، کافه‌ها، محصولات و انواع و اقسام چیزی‌های دیگری که اسمی از «ناحیه ۵۱» یا بشقاب‌پرنده و نظیر اینها بر خود دارند، حتی تیم بیسبالی در لاس‌وگاس هم نام خود را «۵۱» گذاشت.
سند CIA تکلیف افسانه جالب دیگری را نیز روشن کرد. این افسانه هم به همین ناحیه مربوط می‌شد و البته برای مردم بی‌خبر از همه‌جا چندان هم پرت نبود. در دهه 50 و 60 گزارش‌های بیشماری از مشاهده بشقاب پرنده در «نوادا» گزارش شده بود. واقعا هم مردم اشیای عجیب و غریبی در آسمان می‌دیدند و خیال می‌کردند موجودات فضایی در تدارک حمله به زمین هستند. حالا مشخص شده که اینها هواپیماهای سری U-2 بودند که به دلیل ارتفاع پرواز غیرمعمولشان عجیب به نظر می‌رسیدند. این هواپیماها ورای 70 هزارپا پرواز می‌کردند. این افسانه‌ها چنان با زندگی روزمره مردم عجین شده بود - و هنوز هم هست- که حتی افشای سند CIA هم بسیاری را قانع نکرد. استانتون فریدمند، که خود را یوفو (بشقاب پرنده) شناس معرفی می‌کند، به آسوشیتدپرس می‌گوید که گزارش CIA در مورد پرواز U-2 در آسمان مطلقا بی‌معنی ‌است؛ «آیا U-2 می‌تواند در آسمان بی‌حرکت باقی بماند؟ آیا می‌تواند ناگهان به راست بپیچد و برود؟ یا بدون آنکه روی چیزی قرار داشته باشد، ناگهان صعود کند؟» سند محرمانه سی‌ای‌ای درباره تاریخچه برنامه U-2 ابتدا در سال ۱۹۹۸ چاپ شد اما بسیاری از بخش‌های آن سیاه شده بود. بسیاری از جزییات سیاه شده آن در ماه جاری پس از درخواست گروه «آرشیو امنیت ملی» در دانشگاه «جورج واشنگتن» در شهر واشنگتن فاش شد. با وجود افسانه‌های پیرامون این برنامه و اغراق درباره ارتفاع پرواز و فناوری آن، تاریخ نشان داده که U-2 چندان هم شکست‌ناپذیر نبوده و چندین‌بار برای دولت آمریکا افتضاح به بار آورده است.
خرابکاری U-2
نخستین پروازهای U-2 بر فراز آسمان شوروی [سابق] از جولای 1959 آغاز شد، با وجود اطلاعات ذیقیمتی که در این عملیات به دست آمد، آیزنهاور، رییس‌جمهور وقت آمریکا نگران این بود که در صورت برملا شدن موقعیت هواپیماها، نقض حریم هوایی روسیه برایش دردسر شود. بدبختی اینجا بود که باوجود پرواز در ارتفاع بالای 70هزار فوت، روس‌ها توانایی ردیابی آن را داشتند. با سقوط یک هواپیمای جاسوسی در شوروی، «نیکیتا خوروشچف» رهبر شوری، ملاقات مهمی با آیزنهاور را به هم ریخت. در اول می‌1960، یکی از هواپیماهای U-2 که «فرانسیس‌گری» خلبان آن بود در شوروی ناپدید شد. CIA به رییس‌جمهور اطمینان داد که حتی اگر هواپیما سقوط کرده باشد، مجهز به مکانیسم «خود تخریب» است و لاشه هواپیما غیرقابل شناسایی باقی می‌ماند و به‌خلبان آموزش داده شده است که در چنین موقعیتی چگونه خودش را از بین ببرد. بر پایه این اطمینان، دولت آمریکا بیانیه‌ای داد که هواپیمای هواشناسی این کشور جایی در شوروی سقوط کرده است. اندکی بعد یکی از دراماتیک‌ترین لحظات دوران جنگ سرد به دست «خوروشچف» رقم خورد. نه‌تنها هواپیما تقریبا سالم بود که خلبان هم زنده به دست دولت شوروی افتاده بود. آیزنهاور چاره‌ای نداشت جز اینکه اعتراف کند هواپیما جاسوسی بوده است. در 16 می، نشست مهمی میان ایالات متحده، شوروی، بریتانیا و فرانسه در پاریس برگزار شد. موضوع بحث وضعیت برلین و کنترل سلاح‌های هسته‌ای بود. همین‌که نشست شروع شد خوروشچف رو به آیزنهاور کرد و با کلمات بی‌سابقه‌ای او را نواخت. نشست به‌هم خورد و ناتمام ماند. آیزنهاور U-2 را «گندکاری احمقانه» خواند و سقوط آن را یکی از افتضاح‌ترین حوادث دوره ریاست‌جمهوری‌اش دانست. خلبان‌گری در سال 1962 با جاسوس زندانی شوروی معاوضه و آزاد شد.
CIA برنامه‌های نظارتی خود را «قانونی» خواند
مشخص نیست که در دهه‌های جنگ سرد، آیا آمریکا تنها از کشورهای دیگر جاسوسی می‌کرده یا خیر. اما اکنون دولت این کشور در روز روشن و بی‌ترس اهداف جاسوسی‌اش را به درون کشور نیز کشانده است. CIA برای چندمین‌بار از زمان افشای فعالیت‌های «جاسوسی» علیه مردم عادی، چنین فعالیت‌هایی را قانونی خواند. واشنگتن‌پست روز پنجشنبه با اشاره به اسناد فوق محرمانه گزارش داد که CIA از سال 2008، هرساله قانون حقوق خصوصی افراد را نقض کرده و هزاران بار پا از محدوده اختیارات خود فراتر گذاشته است. این خبر به همراه افشاگری ادوارد اسنودن، کار را بر دولت آمریکا سخت‌تر کرده است. اسنادی که در اختیار روزنامه واشنگتن‌پست گذاشته شده نشان می‌دهد که اتباع ایالات متحده آمریکا تحت نظارت غیرقانونی قرار داشته‌اند. نتیجه یک حسابرسی داخلی در سازمان امنیت ملی آمریکا نشان داده که در مدت یک‌ساله بین ماه می ۲۰۱۱ و می ۲۰۱۲، مجموعا ۲۷۷۶ مورد نقض قانون در جمع‌آوری اطلاعات صورت گرفته است.
«ناحیه 51» سال‌های سال دستاویز تخیلات توطئه‌پندارانه عاشقان کشف ماوراء‌الطبیعه بود. اما به‌تازگی CIA یکی از اسناد محرمانه‌اش را عمومی کرده که نشان می‌دهد این ناحیه وجود دارد ولی در خدمت اهدافی به مراتب پیش‌پا افتاده‌تر از آنکه عوام درباره‌اش خیال می‌پرداختند. بر اساس این سند که نقشه‌ای هم به آن ضمیمه شده است، ناحیه 51 در صدکیلومتری شمال «لاس‌وگاس» در بیابانی (در ایالت نوادا) قرار دارد و سایتی برای تست هواپیماهای جاسوسی U-2 و OXCART بوده است. ماموریت برنامه U-2 در سراسر دنیا تعریف شده بود ولی مهم‌ترین هدفش جاسوسی از اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ جهانی دوم بود. آسوشیتدپرس، می‌گوید ناحیه اسرارآمیز 51 و اطراف آن به بخشی از زندگی مردم منطقه نیز تبدیل شده‌ بود؛ علاوه بر رستوران‌ها، کافه‌ها، محصولات و انواع و اقسام چیزی‌های دیگری که اسمی از «ناحیه ۵۱» یا بشقاب‌پرنده و نظیر اینها بر خود دارند، حتی تیم بیسبالی در لاس‌وگاس هم نام خود را «۵۱» گذاشت.
سند CIA تکلیف افسانه جالب دیگری را نیز روشن کرد. این افسانه هم به همین ناحیه مربوط می‌شد و البته برای مردم بی‌خبر از همه‌جا چندان هم پرت نبود. در دهه 50 و 60 گزارش‌های بیشماری از مشاهده بشقاب پرنده در «نوادا» گزارش شده بود. واقعا هم مردم اشیای عجیب و غریبی در آسمان می‌دیدند و خیال می‌کردند موجودات فضایی در تدارک حمله به زمین هستند. حالا مشخص شده که اینها هواپیماهای سری U-2 بودند که به دلیل ارتفاع پرواز غیرمعمولشان عجیب به نظر می‌رسیدند. این هواپیماها ورای 70 هزارپا پرواز می‌کردند. این افسانه‌ها چنان با زندگی روزمره مردم عجین شده بود - و هنوز هم هست- که حتی افشای سند CIA هم بسیاری را قانع نکرد. استانتون فریدمند، که خود را یوفو (بشقاب پرنده) شناس معرفی می‌کند، به آسوشیتدپرس می‌گوید که گزارش CIA در مورد پرواز U-2 در آسمان مطلقا بی‌معنی ‌است؛ «آیا U-2 می‌تواند در آسمان بی‌حرکت باقی بماند؟ آیا می‌تواند ناگهان به راست بپیچد و برود؟ یا بدون آنکه روی چیزی قرار داشته باشد، ناگهان صعود کند؟» سند محرمانه سی‌ای‌ای درباره تاریخچه برنامه U-2 ابتدا در سال ۱۹۹۸ چاپ شد اما بسیاری از بخش‌های آن سیاه شده بود. بسیاری از جزییات سیاه شده آن در ماه جاری پس از درخواست گروه «آرشیو امنیت ملی» در دانشگاه «جورج واشنگتن» در شهر واشنگتن فاش شد. با وجود افسانه‌های پیرامون این برنامه و اغراق درباره ارتفاع پرواز و فناوری آن، تاریخ نشان داده که U-2 چندان هم شکست‌ناپذیر نبوده و چندین‌بار برای دولت آمریکا افتضاح به بار آورده است.
خرابکاری U-2
نخستین پروازهای U-2 بر فراز آسمان شوروی [سابق] از جولای 1959 آغاز شد، با وجود اطلاعات ذیقیمتی که در این عملیات به دست آمد، آیزنهاور، رییس‌جمهور وقت آمریکا نگران این بود که در صورت برملا شدن موقعیت هواپیماها، نقض حریم هوایی روسیه برایش دردسر شود. بدبختی اینجا بود که باوجود پرواز در ارتفاع بالای 70هزار فوت، روس‌ها توانایی ردیابی آن را داشتند. با سقوط یک هواپیمای جاسوسی در شوروی، «نیکیتا خوروشچف» رهبر شوری، ملاقات مهمی با آیزنهاور را به هم ریخت. در اول می‌1960، یکی از هواپیماهای U-2 که «فرانسیس‌گری» خلبان آن بود در شوروی ناپدید شد. CIA به رییس‌جمهور اطمینان داد که حتی اگر هواپیما سقوط کرده باشد، مجهز به مکانیسم «خود تخریب» است و لاشه هواپیما غیرقابل شناسایی باقی می‌ماند و به‌خلبان آموزش داده شده است که در چنین موقعیتی چگونه خودش را از بین ببرد. بر پایه این اطمینان، دولت آمریکا بیانیه‌ای داد که هواپیمای هواشناسی این کشور جایی در شوروی سقوط کرده است. اندکی بعد یکی از دراماتیک‌ترین لحظات دوران جنگ سرد به دست «خوروشچف» رقم خورد. نه‌تنها هواپیما تقریبا سالم بود که خلبان هم زنده به دست دولت شوروی افتاده بود. آیزنهاور چاره‌ای نداشت جز اینکه اعتراف کند هواپیما جاسوسی بوده است. در 16 می، نشست مهمی میان ایالات متحده، شوروی، بریتانیا و فرانسه در پاریس برگزار شد. موضوع بحث وضعیت برلین و کنترل سلاح‌های هسته‌ای بود. همین‌که نشست شروع شد خوروشچف رو به آیزنهاور کرد و با کلمات بی‌سابقه‌ای او را نواخت. نشست به‌هم خورد و ناتمام ماند. آیزنهاور U-2 را «گندکاری احمقانه» خواند و سقوط آن را یکی از افتضاح‌ترین حوادث دوره ریاست‌جمهوری‌اش دانست. خلبان‌گری در سال 1962 با جاسوس زندانی شوروی معاوضه و آزاد شد.
CIA برنامه‌های نظارتی خود را «قانونی» خواند
مشخص نیست که در دهه‌های جنگ سرد، آیا آمریکا تنها از کشورهای دیگر جاسوسی می‌کرده یا خیر. اما اکنون دولت این کشور در روز روشن و بی‌ترس اهداف جاسوسی‌اش را به درون کشور نیز کشانده است. CIA برای چندمین‌بار از زمان افشای فعالیت‌های «جاسوسی» علیه مردم عادی، چنین فعالیت‌هایی را قانونی خواند. واشنگتن‌پست روز پنجشنبه با اشاره به اسناد فوق محرمانه گزارش داد که CIA از سال 2008، هرساله قانون حقوق خصوصی افراد را نقض کرده و هزاران بار پا از محدوده اختیارات خود فراتر گذاشته است. این خبر به همراه افشاگری ادوارد اسنودن، کار را بر دولت آمریکا سخت‌تر کرده است. اسنادی که در اختیار روزنامه واشنگتن‌پست گذاشته شده نشان می‌دهد که اتباع ایالات متحده آمریکا تحت نظارت غیرقانونی قرار داشته‌اند. نتیجه یک حسابرسی داخلی در سازمان امنیت ملی آمریکا نشان داده که در مدت یک‌ساله بین ماه می ۲۰۱۱ و می ۲۰۱۲، مجموعا ۲۷۷۶ مورد نقض قانون در جمع‌آوری اطلاعات صورت گرفته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.