|

آموزش‌وپرورش در دام سیاست

فهیمه سادات طباطبایی

در حالی که نزدیک به یک ماه تا آغاز سال تحصیلی بیشتر باقی نمانده و وزارت آموزش‌وپرورش از ستاد تا مدرسه چشم به رای اعتماد وزیر پیشنهادی کابینه برای این وزارتخانه بودند تا بتوانند سال تحصیلی جدید را با حضور قدرتمند و با برنامه او شروع کنند، به یک باره و تنها با اختلاف یک رای «محمدعلی نجفی» نتوانست سکان این وزارتخانه را بر عهده گیرد. محمدعلی نجفی که در سال ۱۳۶۸ به عنوان ششمین وزیر آموزش‌وپرورش پس از انقلاب اسلامی از سوی دولت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی انتخاب شد و عمر طولانی هشت ساله و مستمر وزارت او توانست میانگین عمر وزارتی سکانداران این وزارتخانه را که هرکدام کمتر از یک‌سال‌ونیم است، بالا ببرد؛ روز پنجشنبه در حالی در مجلس نتوانست رای اعتماد نمایندگان مردم را کسب کند که اکثریت غالب جامعه فرهنگیان موافقت و حمایت خود را از او علنی اعلام کرده بودند. این علاقه و حمایت تنها به روزهای منتهی به رای اعتماد محدود نمی‌شود، در طول شش سال گذشته هرگاه در مقام پرسش از فرهنگیان در داخل وزارتخانه، سازمان‌های آموزش‌وپرورش، ادارات کل و مناطق مختلف و حتی معلمان مجرب و باسابقه در مدارس درباره کارآمد‌ترین و بهترین وزیر برآمدم، پاسخ بدون تامل و تفکر نجفی بود. هیچ‌گاه ندیدم که کسی از او به بدی یاد کرده باشد یا اقدامات او را عجولانه و غیرکار‌شناسی و مضر بداند. او نهاد آموزش‌وپرورش را زمانی تحویل گرفته که کمتر از یک دهه از انقلاب اسلامی گذشته بود و جمهوری اسلامی مبنا و برنامه خود را برای برون‌رفت جامعه از بی‌سوادی مطلق دوره ستم‌شاهی قرار داده بود و به این ‌ترتیب باید آموزش‌وپرورش تا دور‌ترین نقاط محروم کشور فعالیت خود را آغاز می‌کرد. حضور بیش از ۱۸میلیون دانش‌آموز در مدارس در سال ۱۳۶۸، نبود برنامه درسی مناسب و درخور جامعه اسلامی، کمبود نیروی انسانی مجرب و نبود فضای آموزشی که منجر به چهارنوبته‌شدن مدارس شده و ده‌ها مورد دیگر از معضلات این وزارتخانه در سال‌های ابتدایی انقلاب و سال‌های‌ بعد از آن بوده است. اما به گفته خود فرهنگیان، آن سال‌ها فارغ از همه این مسایل و مشکلات، بهترین سال‌های فعالیت بود. موضوع جایگاه و منزلت فرهنگیان در دوره وزارت نجفی برای اولین‌بار به شکل جدی مطرح شد و با وجود نگاه اقتصادی دولت و سازندگی کشور در آن دوران و به تبع مشکلات مالی فراوان که بر این وزارتخانه فشار می‌آورد، حقوق مادی آنها افزایش یافت و به این شکل فاصله حقوق معنوی آنها نیز با سایر کارمندان دولت تا حد زیادی کاهش یافت، موضوعی که فرهنگیان همواره از آن رنج برده و می‌برند. ایجاد سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، ساخت خانه‌های معلم رفاهی و تفریحی در هر استان، تلاش برای کاهش مدارس چند نوبته، تعمیم فعالیت‌های تربیتی در همه کلاس‌ها، جذب معلمان با استعداد و علاقه‌مند در آموزش‌وپرورش تنها برخی از اقدامات نجفی در دوره وزارت هشت ساله‌اش بود. طولانی‌بودن دوره وزارت وی نیز در مقایسه با هم‌ترازانش در دوره‌های بعد، نشان از رضایت قاطع فرهنگیان از عملکرد این وزیر است. چراکه تجربه نشان داده فرهنگیان هرزمانی که از برنامه‌ها و عملکرد وزیری راضی نبودند با او همراهی نکرده و به این شکل مخالفت خود را اعلام می‌کنند. با تمام این تعاریف و سوابق موجود پیش چشم، رای اعتماد نجفی در دام سیاست افتاد و این واقعیت را به رخ فرهنگیان بیزار از سیاست کشاند که بار دیگر آموزش‌وپرورش فدای چیزی فراتر و غیرمربوط به تعلیم و تربیت شد. فردی که در دوره وزارت خود‌‌ همان‌طور که اشاره کرد معاونانش را فراجناحی انتخاب کرده که سه روحانی از حوزه علمیه جزو آنها بودند، مدیرانی که هم‌اکنون نیز سکاندار فعالیت‌های مختلف در آموزش‌وپرورش هستند. مروری بر سخنان مخالفان وزیر پیشنهادی نشان می‌دهد بیش از آنکه عملکرد گذشته و برنامه‌های پیش روی نجفی بررسی و مورد نقد قرار گیرد، بیشتر به حوادث پس از انتخابات سال 88 تاکید شد، مسایلی که پاسخ‌های لازم به آنها داده شد اما مجلس بدون توجه به آن در آستانه گشایش مدارس، سرنوشت دیگری را برای آموزش‌وپرورش رقم زد. حالا برای آموزش‌وپرورشی که با مشکلات اساسی همچون اجرای نیمه‌کاره نظام آموزشی 3-3-6، تغییر محتوای کتاب‌های درسی، مشکل استخدام معلمان پیش‌دبستانی و نیروهای شرکتی و... دست‌وپنجه نرم می‌کند و بیش از هر وزارتخانه دیگری نیاز به یک وزیر کارآمد داشت تا بتواند با آبرو و قدرت پیش روی فرهنگیان و دانش‌آموزان، سال تحصیلی جدید را آغاز کند، نام سرپرستان مختلفی همچون روح‌الله عالمی (معاون اسبق پژوهشی و همچنین نیروی انسانی)، نوید ادهم (دبیرکنونی شورایعالی آموزش‌وپرورش)، سید احمد زرهانی (معاون پرورشی و تربیت بدنی دوره وزارت نجفی) مطرح است تا در ‌‌نهایت یکی از آنها زنگ آغاز سال تحصیلی را بنوازند.
در حالی که نزدیک به یک ماه تا آغاز سال تحصیلی بیشتر باقی نمانده و وزارت آموزش‌وپرورش از ستاد تا مدرسه چشم به رای اعتماد وزیر پیشنهادی کابینه برای این وزارتخانه بودند تا بتوانند سال تحصیلی جدید را با حضور قدرتمند و با برنامه او شروع کنند، به یک باره و تنها با اختلاف یک رای «محمدعلی نجفی» نتوانست سکان این وزارتخانه را بر عهده گیرد. محمدعلی نجفی که در سال ۱۳۶۸ به عنوان ششمین وزیر آموزش‌وپرورش پس از انقلاب اسلامی از سوی دولت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی انتخاب شد و عمر طولانی هشت ساله و مستمر وزارت او توانست میانگین عمر وزارتی سکانداران این وزارتخانه را که هرکدام کمتر از یک‌سال‌ونیم است، بالا ببرد؛ روز پنجشنبه در حالی در مجلس نتوانست رای اعتماد نمایندگان مردم را کسب کند که اکثریت غالب جامعه فرهنگیان موافقت و حمایت خود را از او علنی اعلام کرده بودند. این علاقه و حمایت تنها به روزهای منتهی به رای اعتماد محدود نمی‌شود، در طول شش سال گذشته هرگاه در مقام پرسش از فرهنگیان در داخل وزارتخانه، سازمان‌های آموزش‌وپرورش، ادارات کل و مناطق مختلف و حتی معلمان مجرب و باسابقه در مدارس درباره کارآمد‌ترین و بهترین وزیر برآمدم، پاسخ بدون تامل و تفکر نجفی بود. هیچ‌گاه ندیدم که کسی از او به بدی یاد کرده باشد یا اقدامات او را عجولانه و غیرکار‌شناسی و مضر بداند. او نهاد آموزش‌وپرورش را زمانی تحویل گرفته که کمتر از یک دهه از انقلاب اسلامی گذشته بود و جمهوری اسلامی مبنا و برنامه خود را برای برون‌رفت جامعه از بی‌سوادی مطلق دوره ستم‌شاهی قرار داده بود و به این ‌ترتیب باید آموزش‌وپرورش تا دور‌ترین نقاط محروم کشور فعالیت خود را آغاز می‌کرد. حضور بیش از ۱۸میلیون دانش‌آموز در مدارس در سال ۱۳۶۸، نبود برنامه درسی مناسب و درخور جامعه اسلامی، کمبود نیروی انسانی مجرب و نبود فضای آموزشی که منجر به چهارنوبته‌شدن مدارس شده و ده‌ها مورد دیگر از معضلات این وزارتخانه در سال‌های ابتدایی انقلاب و سال‌های‌ بعد از آن بوده است. اما به گفته خود فرهنگیان، آن سال‌ها فارغ از همه این مسایل و مشکلات، بهترین سال‌های فعالیت بود. موضوع جایگاه و منزلت فرهنگیان در دوره وزارت نجفی برای اولین‌بار به شکل جدی مطرح شد و با وجود نگاه اقتصادی دولت و سازندگی کشور در آن دوران و به تبع مشکلات مالی فراوان که بر این وزارتخانه فشار می‌آورد، حقوق مادی آنها افزایش یافت و به این شکل فاصله حقوق معنوی آنها نیز با سایر کارمندان دولت تا حد زیادی کاهش یافت، موضوعی که فرهنگیان همواره از آن رنج برده و می‌برند. ایجاد سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، ساخت خانه‌های معلم رفاهی و تفریحی در هر استان، تلاش برای کاهش مدارس چند نوبته، تعمیم فعالیت‌های تربیتی در همه کلاس‌ها، جذب معلمان با استعداد و علاقه‌مند در آموزش‌وپرورش تنها برخی از اقدامات نجفی در دوره وزارت هشت ساله‌اش بود. طولانی‌بودن دوره وزارت وی نیز در مقایسه با هم‌ترازانش در دوره‌های بعد، نشان از رضایت قاطع فرهنگیان از عملکرد این وزیر است. چراکه تجربه نشان داده فرهنگیان هرزمانی که از برنامه‌ها و عملکرد وزیری راضی نبودند با او همراهی نکرده و به این شکل مخالفت خود را اعلام می‌کنند. با تمام این تعاریف و سوابق موجود پیش چشم، رای اعتماد نجفی در دام سیاست افتاد و این واقعیت را به رخ فرهنگیان بیزار از سیاست کشاند که بار دیگر آموزش‌وپرورش فدای چیزی فراتر و غیرمربوط به تعلیم و تربیت شد. فردی که در دوره وزارت خود‌‌ همان‌طور که اشاره کرد معاونانش را فراجناحی انتخاب کرده که سه روحانی از حوزه علمیه جزو آنها بودند، مدیرانی که هم‌اکنون نیز سکاندار فعالیت‌های مختلف در آموزش‌وپرورش هستند. مروری بر سخنان مخالفان وزیر پیشنهادی نشان می‌دهد بیش از آنکه عملکرد گذشته و برنامه‌های پیش روی نجفی بررسی و مورد نقد قرار گیرد، بیشتر به حوادث پس از انتخابات سال 88 تاکید شد، مسایلی که پاسخ‌های لازم به آنها داده شد اما مجلس بدون توجه به آن در آستانه گشایش مدارس، سرنوشت دیگری را برای آموزش‌وپرورش رقم زد. حالا برای آموزش‌وپرورشی که با مشکلات اساسی همچون اجرای نیمه‌کاره نظام آموزشی 3-3-6، تغییر محتوای کتاب‌های درسی، مشکل استخدام معلمان پیش‌دبستانی و نیروهای شرکتی و... دست‌وپنجه نرم می‌کند و بیش از هر وزارتخانه دیگری نیاز به یک وزیر کارآمد داشت تا بتواند با آبرو و قدرت پیش روی فرهنگیان و دانش‌آموزان، سال تحصیلی جدید را آغاز کند، نام سرپرستان مختلفی همچون روح‌الله عالمی (معاون اسبق پژوهشی و همچنین نیروی انسانی)، نوید ادهم (دبیرکنونی شورایعالی آموزش‌وپرورش)، سید احمد زرهانی (معاون پرورشی و تربیت بدنی دوره وزارت نجفی) مطرح است تا در ‌‌نهایت یکی از آنها زنگ آغاز سال تحصیلی را بنوازند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.