|

نتیجه معکوس اقدامی شتابزده

جاوید قربان‌اوغلی . کارشناس امور آفریقا

بحران گروگانگیری در الجزایر با یورش ارتش این کشور به «آمیناس» منطقه‌ای که تاسیسات استخراج و تصفیه گاز الجزایر در آن قرار دارد، وارد مرحله پیچیده‌تری شد. دولت الجزایر پس از یورش چهارشنبه‌شب کماندوهای ارتش به مقر گروگانگیران از«موفقیت‌آمیز» بودن و پایان یافتن عملیات نجات سخن گفت. به‌رغم این ادعای دولت الجزایر گروگانگیران اعلام کردند که در حمله نیروهای دولتی 34 گروگان و 14 نفر از آنان کشته شده، ولی آنان همچنان تعدادی از اتباع خارجی را در اختیار دارند. با وجود اینکه زمان نقش مهمی در این بحران داشته و هر لحظه باید منتظر خبر جدیدی شد ولی تحلیل تحولات گروگانگیری تا لحظه نگارش این مطلب را در محورهای ذیل می‌توان بیان کرد: 1- اقدام دولت الجزایر در یورش به محل گروگانگیری و عملیات به اصطلاح نجات بسیار شتابزده و بدون در نظر گرفتن جوانب امر صورت گرفت و نتایج آن نیز فاجعه‌بار بود. به نظر می‌رسد توجیه اصلی الجزایر در این اقدام تاکید بر عزم راسخ این کشور در مبارزه با تروریسم و نمایش اقتدار و البته ثبات این کشور در شرایط بسیار متحول کشورهای عربی است. 2- دولت الجزایر برای اتخاذ این تصمیم می‌توانست با پرهیز از تصمیم یکجانبه، با کشورهای متحد خود مانند فرانسه و کشورهایی که اتباع آنها در بین گروگان‌ها قرار دارند مانند آمریکا مشورت و از امکانات اطلاعاتی و تکنولوژی پیشرفته آنها در این زمینه استفاده کند.

با در نظر گرفتن جغرافیای منطقه در جنوب‌شرقی الجزایر به یقین خویشتنداری، کسب اطلاعات لازم ماهواره‌ای یا استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین و دیگر راهکارهای اطلاعاتی ضامن موفقیت بیشتر این عملیات و جلوگیری از بروز فاجعه بود چرا که هدف گروگانگیرها فشار بر دولت فرانسه بوده است و نه مقابله با دولت الجزایر. 3- با توجه به اینکه هدف اصلی گروگانگیران فشار به فرانسه به دلیل تهاجم نظامی این کشور به نیروهای دولت«خودخوانده»در شمال مالی برای جلوگیری از پیشروی آنان تا باماکو بود، الجزایر باید راه‌حل‌های مبتنی بر مذاکره را بر عملیات شتابزده نظامی مرجح می‌دانست. به نظر نگارنده این سطور؛ اعلام اینکه این اقدام در اعتراض به در اختیار گذاشتن حریم هوایی الجزایر در اختیار فرانسه صورت گرفته توجیهی غیرقابل باور و صرفا بهانه‌ای ظاهرا موجه برای این اقدام است. واکنش کشورهای خارجی در یورش کماندوهای الجزایری نیز موید ناخشنودی آنان از این اقدام است. به دلیل موقعیت جغرافیایی محل گروگانگیری و پراکندگی اندک جمعیت در این منطقه صحرایی، به‌طور طبیعی کشورهایی مانند ژاپن و آمریکا و حتی فرانسه می‌توانستند با خریدن زمان و مذاکره با گروگانگیران به نتیجه‌ای موجه‌تر دست یابند و گروگانگیرها را وادار به تسلیم کنند. روشن است که مذاکره به هیچ‌وجه تایید اقدام تروریستی و باج دادن به گروگانگیران نیست و تروریسم و کشتن مردم بیگناه با هیچ توجیهی قابل پذیرش نیست و مردود است.

بحران گروگانگیری در الجزایر با یورش ارتش این کشور به «آمیناس» منطقه‌ای که تاسیسات استخراج و تصفیه گاز الجزایر در آن قرار دارد، وارد مرحله پیچیده‌تری شد. دولت الجزایر پس از یورش چهارشنبه‌شب کماندوهای ارتش به مقر گروگانگیران از«موفقیت‌آمیز» بودن و پایان یافتن عملیات نجات سخن گفت. به‌رغم این ادعای دولت الجزایر گروگانگیران اعلام کردند که در حمله نیروهای دولتی 34 گروگان و 14 نفر از آنان کشته شده، ولی آنان همچنان تعدادی از اتباع خارجی را در اختیار دارند. با وجود اینکه زمان نقش مهمی در این بحران داشته و هر لحظه باید منتظر خبر جدیدی شد ولی تحلیل تحولات گروگانگیری تا لحظه نگارش این مطلب را در محورهای ذیل می‌توان بیان کرد: 1- اقدام دولت الجزایر در یورش به محل گروگانگیری و عملیات به اصطلاح نجات بسیار شتابزده و بدون در نظر گرفتن جوانب امر صورت گرفت و نتایج آن نیز فاجعه‌بار بود. به نظر می‌رسد توجیه اصلی الجزایر در این اقدام تاکید بر عزم راسخ این کشور در مبارزه با تروریسم و نمایش اقتدار و البته ثبات این کشور در شرایط بسیار متحول کشورهای عربی است. 2- دولت الجزایر برای اتخاذ این تصمیم می‌توانست با پرهیز از تصمیم یکجانبه، با کشورهای متحد خود مانند فرانسه و کشورهایی که اتباع آنها در بین گروگان‌ها قرار دارند مانند آمریکا مشورت و از امکانات اطلاعاتی و تکنولوژی پیشرفته آنها در این زمینه استفاده کند.

با در نظر گرفتن جغرافیای منطقه در جنوب‌شرقی الجزایر به یقین خویشتنداری، کسب اطلاعات لازم ماهواره‌ای یا استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین و دیگر راهکارهای اطلاعاتی ضامن موفقیت بیشتر این عملیات و جلوگیری از بروز فاجعه بود چرا که هدف گروگانگیرها فشار بر دولت فرانسه بوده است و نه مقابله با دولت الجزایر. 3- با توجه به اینکه هدف اصلی گروگانگیران فشار به فرانسه به دلیل تهاجم نظامی این کشور به نیروهای دولت«خودخوانده»در شمال مالی برای جلوگیری از پیشروی آنان تا باماکو بود، الجزایر باید راه‌حل‌های مبتنی بر مذاکره را بر عملیات شتابزده نظامی مرجح می‌دانست. به نظر نگارنده این سطور؛ اعلام اینکه این اقدام در اعتراض به در اختیار گذاشتن حریم هوایی الجزایر در اختیار فرانسه صورت گرفته توجیهی غیرقابل باور و صرفا بهانه‌ای ظاهرا موجه برای این اقدام است. واکنش کشورهای خارجی در یورش کماندوهای الجزایری نیز موید ناخشنودی آنان از این اقدام است. به دلیل موقعیت جغرافیایی محل گروگانگیری و پراکندگی اندک جمعیت در این منطقه صحرایی، به‌طور طبیعی کشورهایی مانند ژاپن و آمریکا و حتی فرانسه می‌توانستند با خریدن زمان و مذاکره با گروگانگیران به نتیجه‌ای موجه‌تر دست یابند و گروگانگیرها را وادار به تسلیم کنند. روشن است که مذاکره به هیچ‌وجه تایید اقدام تروریستی و باج دادن به گروگانگیران نیست و تروریسم و کشتن مردم بیگناه با هیچ توجیهی قابل پذیرش نیست و مردود است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.