|

قابل پیش‌بینی بود

جعفر کامبوزیا / عضو کمیسیون آموزش مجلس ششم

ماجرای خالی‌ماندن حدود 70درصد ظرفیت رشته محل‌های بدون کنکور اعلام شده توسط سازمان سنجش آموزش کشور، نشان داد که توصیه‌های کارشناسان مبنی بر غیرکارشناسی بودن طرح مذکور، واقع‌بینانه بوده است. موضوعات آموزش‌عالی به سبب ماهیت آن، تک‌بعدی نیست و مسایل اجتماعی در آن اثرگذار است. وضعیت اقتصادی جامعه، اشتغال و بالا رفتن نرخ بیکاری - که در میان دانش‌آموختگان دانشگاهی بیشتر هم هست- سبب می‌شود تا رشته‌هایی که در یک سطح کشش خاص طبقه‌بندی می‌شوند، کمتر مورد اقبال داوطلبان قرار بگیرند. به این اضافه کنیم که وقتی این رشته‌ها، «پولی» هم باشند، شرایط متفاوت‌تر هم می‌شود. داوطلبان حداقل‌هایی را لازم دارند برای اینکه بتوانند امیدوار به آینده، رشته‌ای را انتخاب کنند. وقتی احساس کنند سطح رشته و دانشگاه، از یک حد مشخص پایین‌تر آمده و به اصطلاح «صرف نمی‌کند» که وقت و هزینه خود را برای چندسال مصروف آن سازند، آنگاه در انتخاب چنین رشته‌هایی تامل می‌کنند. آنها خود را با شرایط قبلی یعنی حضور در کنکور سراسری تطبیق داده بودند. فکر می‌کردند چه قبل و چه بعد از ورود به دانشگاه، در یک رقابت حداقلی تا حداکثری - بسته به نوع دانشگاه- قرار می‌گیرند و مدرکی که کسب می‌کنند، واجد ارزش‌هایی است که «فردا» بتوانند در بازار کار به آن امیدوار باشند یا حداقل، احساس خوشایند‌تری برای تحصیل در این رشته به آنها دست می‌داد. وقتی رقابت حذف می‌شود معنای آن این است که بسیاری از شرایط قبلی، بهم خواهد خورد بی‌‌آنکه کار کارشناسی لازم روی آن صورت گرفته باشد.

این یعنی بسیاری از داوطلبان ترجیح می‌دهند وارد فضای غیررقابتی نشوند که رشته و سطح کلاس، انگیزه‌ای در آنها ایجاد نمی‌کند. نکته حایزاهمیت دیگر آنکه، تدریس برای این دانشجویان هم دشواری‌های خود را دارد. من در مقطع کارشناسی‌‌ارشد و دکترای یکی از دانشگاه‌های معتبر تهران، در بعضی از ترم‌ها دانشجویی دارم که نسبت به بقیه ورودی‌ها، سطحی پایین‌تر دارد و به شکلی، وارد این رشته شده‌ است استاد نمی‌تواند او را رها کند پس مجبور است درس را به گونه‌ای پیش ببرد که او هم متوجه شود. فلسفه اصلی تاسیس دانشگاه‌های غیرانتفاعی این بود که به دلیل ظرفیت پایین رشته‌های دارای مقبولیت کنکور سراسری و همچنین عدم آزمایش همه استعداد داوطلبان در یک آزمون چهار ساعته داوطلبانی که مثلا 20درصد پایین‌تر از داوطلبان پذیرفته شده در دوره‌های روزانه و شبانه دانشگاه‌های مشهور قرار دارند، وارد دانشگاه‌های غیرانتفاعی شوند. با شرایط فعلی هم این دانشگاه‌ها به شدت متضرر می‌شوند و هم داوطلبان.

ماجرای خالی‌ماندن حدود 70درصد ظرفیت رشته محل‌های بدون کنکور اعلام شده توسط سازمان سنجش آموزش کشور، نشان داد که توصیه‌های کارشناسان مبنی بر غیرکارشناسی بودن طرح مذکور، واقع‌بینانه بوده است. موضوعات آموزش‌عالی به سبب ماهیت آن، تک‌بعدی نیست و مسایل اجتماعی در آن اثرگذار است. وضعیت اقتصادی جامعه، اشتغال و بالا رفتن نرخ بیکاری - که در میان دانش‌آموختگان دانشگاهی بیشتر هم هست- سبب می‌شود تا رشته‌هایی که در یک سطح کشش خاص طبقه‌بندی می‌شوند، کمتر مورد اقبال داوطلبان قرار بگیرند. به این اضافه کنیم که وقتی این رشته‌ها، «پولی» هم باشند، شرایط متفاوت‌تر هم می‌شود. داوطلبان حداقل‌هایی را لازم دارند برای اینکه بتوانند امیدوار به آینده، رشته‌ای را انتخاب کنند. وقتی احساس کنند سطح رشته و دانشگاه، از یک حد مشخص پایین‌تر آمده و به اصطلاح «صرف نمی‌کند» که وقت و هزینه خود را برای چندسال مصروف آن سازند، آنگاه در انتخاب چنین رشته‌هایی تامل می‌کنند. آنها خود را با شرایط قبلی یعنی حضور در کنکور سراسری تطبیق داده بودند. فکر می‌کردند چه قبل و چه بعد از ورود به دانشگاه، در یک رقابت حداقلی تا حداکثری - بسته به نوع دانشگاه- قرار می‌گیرند و مدرکی که کسب می‌کنند، واجد ارزش‌هایی است که «فردا» بتوانند در بازار کار به آن امیدوار باشند یا حداقل، احساس خوشایند‌تری برای تحصیل در این رشته به آنها دست می‌داد. وقتی رقابت حذف می‌شود معنای آن این است که بسیاری از شرایط قبلی، بهم خواهد خورد بی‌‌آنکه کار کارشناسی لازم روی آن صورت گرفته باشد.

این یعنی بسیاری از داوطلبان ترجیح می‌دهند وارد فضای غیررقابتی نشوند که رشته و سطح کلاس، انگیزه‌ای در آنها ایجاد نمی‌کند. نکته حایزاهمیت دیگر آنکه، تدریس برای این دانشجویان هم دشواری‌های خود را دارد. من در مقطع کارشناسی‌‌ارشد و دکترای یکی از دانشگاه‌های معتبر تهران، در بعضی از ترم‌ها دانشجویی دارم که نسبت به بقیه ورودی‌ها، سطحی پایین‌تر دارد و به شکلی، وارد این رشته شده‌ است استاد نمی‌تواند او را رها کند پس مجبور است درس را به گونه‌ای پیش ببرد که او هم متوجه شود. فلسفه اصلی تاسیس دانشگاه‌های غیرانتفاعی این بود که به دلیل ظرفیت پایین رشته‌های دارای مقبولیت کنکور سراسری و همچنین عدم آزمایش همه استعداد داوطلبان در یک آزمون چهار ساعته داوطلبانی که مثلا 20درصد پایین‌تر از داوطلبان پذیرفته شده در دوره‌های روزانه و شبانه دانشگاه‌های مشهور قرار دارند، وارد دانشگاه‌های غیرانتفاعی شوند. با شرایط فعلی هم این دانشگاه‌ها به شدت متضرر می‌شوند و هم داوطلبان.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.