|

شنبه 5 فوریه

مترو در میدان نمی‌ایستد-1

نویسنده‌:سعد القرش.ترجمه:مریم حیدری

این هفته، هفته ایستادگی است. از وقتی انقلاب شروع شد، سوار مترو نشده بودم. می‌خواستم روی زمین بمانم. امروز برای اولین بار بعد از وقوع انقلاب، سوار مترو شدم. می‌خواستم برای دیدن سرنوشت دو مغازه پیاله‌فروشی به ایستگاه «جمال عبدالناصر» بروم. شایعه شده بود که انقلابی‌ها، از هر نشانه غیراسلامی، انتقام می‌گیرند و در قاهره ویرانی به بار می‌آورند. روز چهارشنبه، در راهم به انجمن وکلا و روزنامه‌نگاران، کلیسای «قلب یسوع» را که روبه‌روی انجمن روزنامه‌نگاران بود، دیده بودم که با وجود خالی بودن خیابان از پلیس، سالم، سر جایش بود. قطار، از روبه‌روی دانشگاه قاهره به راه افتاد و در ایستگاه‌های همیشگی توقف کرد، جز ایستگاه میدان تحریر. ایستگاه تاریک بود و از بیرون قطار، صدای رادیوی داخلی ایستگاه به گوش می‌رسید. شهروندان اسم «مبارک» را از فهرست نام ایستگاه‌های مترو که بالای در واگن‌ها نوشته شده بود، پاک کرده بودند و به جایش اسم‌هایی گذاشته بودند که در هر ایستگاه تغییر می‌کرد: «شهدا»؛ «شهدای 25 ژانویه» و «الثوره» که پس از پیروزی انقلاب در خلع مبارک، همان نام اول، انتخاب و قطعی شد.

امروز خیالم از بابت کلیسای «قلب یسوع» در خیابان عبدالخالق طلعت، راحت شد. هر روز هم از وضعیت کلیسای «سن جوزف» در خیابان محمد فرید، مطمئن می‌شدم که بر سر راه هر روزه‌ام بود و می‌دیدم هیچ‌کس، سنگی به سویش پرتاب نکرده است.

حالا می‌توانم به خودم بگویم انقلاب پیروز شده است. تانک‌ها و زره‌پوش‌ها، نقش خود را در حمایت از انقلابیان، ایفا می‌کردند؛ نقشی که سه روز اجرایش نکردند و هیچ زحمتی هم برای ارتش ندارد. دیواری از فولاد کنار موزه مصر کشیده شده و یک منطقه موازی با دیوار موزه را تا میدان عبدالمنعم ریاض، ایجاد کرده بود. میدان تحریر با عکس‌های شهدا، مزین شده بود و لباس‌های خونین‌شان را بر دیواری آهنی که از نقطه تقاطع میدان با خیابان طلعت حرب آغاز می‌شد، آویزان کرده بودند. این منطقه مخصوص روزنامه‌نگاران و شاعران و نویسندگان بود. روی زمین می‌نشستند و اگر می‌خواستند، شب بمانند، همان‌جا رواندازهایی هم پیدا می‌کردند.

صاحبان هر کار و پیشه‌ای، جا و مقری برای خودشان در میدان یافته بودند. در کنار نویسندگان و روزنامه‌نگاران، هنرمندان تجسمی بودند و در وسط میدان چادر سینماگران قرار داشت که داخل و خارج آن کارگردانان و بازیگران بودند. دورتر از آنان، «محسنه توفیق»، کنار موزه مصر و نزدیک بیمارستان میدانی شماره شش ایستاده بود. کنارش پلاکاردی پارچه‌ای آویزان بود که رویش نوشته بودند: «باقون حتی الرحیل». محسنه توفیق هر شب، آرام و با گام‌های کند می‌رود و روز بعد بازمی‌گردد، درحالی‌که برخی همکارانش وقتی به میدان می‌آیند، با هماهنگی یا به‌طور تصادفی، شبکه‌های ماهواره‌ای همراهی‌شان می‌کنند. توی شلوغی زنی را دیدم که لباس و ظاهرش، نشان نمی‌داد فعال سیاسی یا روشنفکر باشد. زن، یک صندلی بلند کرده بود با یک ستاره داوود در وسط تکیه‌گاهش و پیامی به مبارک: «ظالم، صندلی را بردار و برو». جوانی این ‌طرف و آن ‌طرف میدان می‌رفت. پلاکاردی کارتنی در دست داشت که با خطی ناشیانه مطلبي نوشته بود: با خودم گفتم انقلاب پیروز شده؛ این جوان، هوش غریزی دارد؛ اگر سواد داشت، این ضرب‌المثل چینی را به یاد می‌آورد که: «نیمه‌های انقلاب‌ها، کفن‌های ملت‌ها هستند»، اما این جوان، خود این حقیقت را دریافته است.

این هفته، هفته ایستادگی است. از وقتی انقلاب شروع شد، سوار مترو نشده بودم. می‌خواستم روی زمین بمانم. امروز برای اولین بار بعد از وقوع انقلاب، سوار مترو شدم. می‌خواستم برای دیدن سرنوشت دو مغازه پیاله‌فروشی به ایستگاه «جمال عبدالناصر» بروم. شایعه شده بود که انقلابی‌ها، از هر نشانه غیراسلامی، انتقام می‌گیرند و در قاهره ویرانی به بار می‌آورند. روز چهارشنبه، در راهم به انجمن وکلا و روزنامه‌نگاران، کلیسای «قلب یسوع» را که روبه‌روی انجمن روزنامه‌نگاران بود، دیده بودم که با وجود خالی بودن خیابان از پلیس، سالم، سر جایش بود. قطار، از روبه‌روی دانشگاه قاهره به راه افتاد و در ایستگاه‌های همیشگی توقف کرد، جز ایستگاه میدان تحریر. ایستگاه تاریک بود و از بیرون قطار، صدای رادیوی داخلی ایستگاه به گوش می‌رسید. شهروندان اسم «مبارک» را از فهرست نام ایستگاه‌های مترو که بالای در واگن‌ها نوشته شده بود، پاک کرده بودند و به جایش اسم‌هایی گذاشته بودند که در هر ایستگاه تغییر می‌کرد: «شهدا»؛ «شهدای 25 ژانویه» و «الثوره» که پس از پیروزی انقلاب در خلع مبارک، همان نام اول، انتخاب و قطعی شد.

امروز خیالم از بابت کلیسای «قلب یسوع» در خیابان عبدالخالق طلعت، راحت شد. هر روز هم از وضعیت کلیسای «سن جوزف» در خیابان محمد فرید، مطمئن می‌شدم که بر سر راه هر روزه‌ام بود و می‌دیدم هیچ‌کس، سنگی به سویش پرتاب نکرده است.

حالا می‌توانم به خودم بگویم انقلاب پیروز شده است. تانک‌ها و زره‌پوش‌ها، نقش خود را در حمایت از انقلابیان، ایفا می‌کردند؛ نقشی که سه روز اجرایش نکردند و هیچ زحمتی هم برای ارتش ندارد. دیواری از فولاد کنار موزه مصر کشیده شده و یک منطقه موازی با دیوار موزه را تا میدان عبدالمنعم ریاض، ایجاد کرده بود. میدان تحریر با عکس‌های شهدا، مزین شده بود و لباس‌های خونین‌شان را بر دیواری آهنی که از نقطه تقاطع میدان با خیابان طلعت حرب آغاز می‌شد، آویزان کرده بودند. این منطقه مخصوص روزنامه‌نگاران و شاعران و نویسندگان بود. روی زمین می‌نشستند و اگر می‌خواستند، شب بمانند، همان‌جا رواندازهایی هم پیدا می‌کردند.

صاحبان هر کار و پیشه‌ای، جا و مقری برای خودشان در میدان یافته بودند. در کنار نویسندگان و روزنامه‌نگاران، هنرمندان تجسمی بودند و در وسط میدان چادر سینماگران قرار داشت که داخل و خارج آن کارگردانان و بازیگران بودند. دورتر از آنان، «محسنه توفیق»، کنار موزه مصر و نزدیک بیمارستان میدانی شماره شش ایستاده بود. کنارش پلاکاردی پارچه‌ای آویزان بود که رویش نوشته بودند: «باقون حتی الرحیل». محسنه توفیق هر شب، آرام و با گام‌های کند می‌رود و روز بعد بازمی‌گردد، درحالی‌که برخی همکارانش وقتی به میدان می‌آیند، با هماهنگی یا به‌طور تصادفی، شبکه‌های ماهواره‌ای همراهی‌شان می‌کنند. توی شلوغی زنی را دیدم که لباس و ظاهرش، نشان نمی‌داد فعال سیاسی یا روشنفکر باشد. زن، یک صندلی بلند کرده بود با یک ستاره داوود در وسط تکیه‌گاهش و پیامی به مبارک: «ظالم، صندلی را بردار و برو». جوانی این ‌طرف و آن ‌طرف میدان می‌رفت. پلاکاردی کارتنی در دست داشت که با خطی ناشیانه مطلبي نوشته بود: با خودم گفتم انقلاب پیروز شده؛ این جوان، هوش غریزی دارد؛ اگر سواد داشت، این ضرب‌المثل چینی را به یاد می‌آورد که: «نیمه‌های انقلاب‌ها، کفن‌های ملت‌ها هستند»، اما این جوان، خود این حقیقت را دریافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.