|

قالیباف و برنامه‌ریزی شهری

علي نوذرپور . مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی عمران وزارت کشور در دولت اصلاحات

قالیباف در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی در مورخه هفتم خرداد سال‌جاری گفته بود: «حرف‌هایی که می‌زنم شعار نیست. ما در شهرداری تهران دو برنامه سه‌ساله و پنج‌ساله تدوین کردیم و امروز که در خدمت شما هستم، صددرصد هردو آنها بدون انحراف یک‌درصدی تحقق یافته است. آیا واقعا چنین سابقه کاری در شهرداري وجود دارد؟» ماخذ: روزنامه تهران امروز 92/3/8.
در قانون شهرداری و قانون عمران، نوسازی و اصلاحات شهر از دو نوع برنامه یاد شده است؛ اول برنامه و یا سند توسعه کالبدی شهر که به طرح‌های جامع و تفصیلی و هادی مشهورند و دوم برنامه پنج‌ساله عمران، نوسازی و اصلاحات شهر که مبتنی بر برنامه نوع اول تهیه ‌شده، و تکلیف پروژه‌های عمرانی را در طول پنج‌سال مشخص می‌کند. البته برنامه نوع دوم در وهله اول برای نوسازی بافت‌های فرسوده شهری پیش‌بینی شده بود ولی بعدها در سال 1379 براساس دستورالعمل وزیر وقت کشور، برنامه پنج‌ساله توسعه و عمران نامیده شد و کلیت برنامه‌های عمرانی و خدمات شهری را مشتمل شد. برنامه‌ریزی از نوع دوم مبتنی بر پژوهشی بود که در آن سال‌ها در خصوص تدوین نظام برنامه‌ریزی شهرداری‌ها در مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهری وزارت کشور تهیه شد و مبتنی بر این پژوهش وزیر وقت کشور - حضرت حجت‌الاسلام جناب آقای موسوی‌لاری - نظام نوین برنامه‌ریزی در شهرداری‌ها را طی دستورالعملی به استانداری‌ها جهت اجرا در شهرداری‌های سراسر کشور ابلاغ کرد.
بنابراین در نظام برنامه‌ریزی شهرداری‌ها اولا برنامه‌ای تحت عنوان برنامه سه‌ساله نداریم و اقدام شهرداری تهران نوعی بدعت محسوب می‌شود و در صورت ارائه به وزارت کشور، برنامه مذکور رد خواهد شد. ثانیا برنامه‌های مذکور حسب مفاد قانون نوسازی ‌باید پس از تهیه در شهرداری به تصویب شورای شهر برسد. آنچه شورای شهر تصویب کرده، برنامه پنج‌ساله «1392-1388» است که برنامه مذکور به دلیل کیفی‌بودن و نداشتن اهداف و شاخص‌های کمی، قابلیت استفاده، بهره‌برداری و تحقق را نداشته است و اولی‌تر اینکه قابل ارزیابی نیز نمی‌باشد. اینکه قالیباف اظهار می‌دارد یک‌درصد از مفاد برنامه مذکور انحراف نداشته است و به عبارتی صددرصد محقق شده، قابل‌تامل بسیار است. ثالثا ازاین‌رو معاونت مربوط در شهرداری با اذعان به این نکته، برنامه‌ای تحت عنوان برنامه عملیاتی سه‌ساله از دل برنامه پنج‌ساله مذکور تهیه کرد تحت عنوان برنامه عملیاتی «1392-1390». بنابراین شهرداری دو برنامه نداشته است، بلکه یک برنامه پنج‌ساله داشته که به دلیل عملیاتی‌نبودن و قابل ارزیابی‌نبودن، سه‌سال باقی‌مانده از آن برنامه، تحت‌عنوان برنامه سه‌ساله عملیاتی تهیه شده است.رابعا تهیه برنامه سه‌ساله عملیاتی مذکور یک سال طول کشیده است. یعنی در انتهای سال 1390 تهیه و ارایه شده است؛ بنابراین در سال 1390 هم برنامه‌ای در کار نبوده است. سال 1392 هم که دو ماه از آن گذشته بود، بنابراین اگر بخواهیم صحبت‌های قالیباف را دقیق و شفاف کنیم، شهرداری تهران صرفا در سال 1391 برنامه داشته است که اگر ارزیابی شده باشد و انحراف یک‌درصدی در تحقق و اجرای آن صورت نگرفته باشد، آنگاه می‌توان گفت در طول هشت سال مدیریت قالیباف، یک سال با ‌برنامه کار شده است.گفتن این سخنان در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بحبوحه انتخابات ریاست‌جمهوری چه پیامی را به مخاطبان صادر می‌کند! حتما نمایندگان مجلس این سخنان را باور کرده بودند که قریب 150نفر از آنها به حمایت وی برخاستند.حال که رییس‌جمهور کشور انتخاب شده است، شورای شهر تهران - دوره سوم - قبل از اتمام کار نمی‌خواهد به ارزیابی عملکرد شهردار خود در ارتباط با حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری بپردازد؟ این سخنان به همراه ده‌ها سخن و عملکرد دیگر - حتما - نیاز به بررسی، تحقیق و ارزیابی دارد. اگر شهردار تهران باید کسی باشد که دارای عملکرد و شهرت ملی و کشوری باشد، همواره این خطر وجود دارد که نیم‌نگاهی به جایگاه ریاست‌جمهوری داشته باشد و این نوع انتخاب، یعنی اینکه مدیریت و برنامه‌ریزی شهری در خدمت انتخابات ریاست‌جمهوری قرار گرفتن.
قالیباف در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی در مورخه هفتم خرداد سال‌جاری گفته بود: «حرف‌هایی که می‌زنم شعار نیست. ما در شهرداری تهران دو برنامه سه‌ساله و پنج‌ساله تدوین کردیم و امروز که در خدمت شما هستم، صددرصد هردو آنها بدون انحراف یک‌درصدی تحقق یافته است. آیا واقعا چنین سابقه کاری در شهرداري وجود دارد؟» ماخذ: روزنامه تهران امروز 92/3/8.
در قانون شهرداری و قانون عمران، نوسازی و اصلاحات شهر از دو نوع برنامه یاد شده است؛ اول برنامه و یا سند توسعه کالبدی شهر که به طرح‌های جامع و تفصیلی و هادی مشهورند و دوم برنامه پنج‌ساله عمران، نوسازی و اصلاحات شهر که مبتنی بر برنامه نوع اول تهیه ‌شده، و تکلیف پروژه‌های عمرانی را در طول پنج‌سال مشخص می‌کند. البته برنامه نوع دوم در وهله اول برای نوسازی بافت‌های فرسوده شهری پیش‌بینی شده بود ولی بعدها در سال 1379 براساس دستورالعمل وزیر وقت کشور، برنامه پنج‌ساله توسعه و عمران نامیده شد و کلیت برنامه‌های عمرانی و خدمات شهری را مشتمل شد. برنامه‌ریزی از نوع دوم مبتنی بر پژوهشی بود که در آن سال‌ها در خصوص تدوین نظام برنامه‌ریزی شهرداری‌ها در مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهری وزارت کشور تهیه شد و مبتنی بر این پژوهش وزیر وقت کشور - حضرت حجت‌الاسلام جناب آقای موسوی‌لاری - نظام نوین برنامه‌ریزی در شهرداری‌ها را طی دستورالعملی به استانداری‌ها جهت اجرا در شهرداری‌های سراسر کشور ابلاغ کرد.
بنابراین در نظام برنامه‌ریزی شهرداری‌ها اولا برنامه‌ای تحت عنوان برنامه سه‌ساله نداریم و اقدام شهرداری تهران نوعی بدعت محسوب می‌شود و در صورت ارائه به وزارت کشور، برنامه مذکور رد خواهد شد. ثانیا برنامه‌های مذکور حسب مفاد قانون نوسازی ‌باید پس از تهیه در شهرداری به تصویب شورای شهر برسد. آنچه شورای شهر تصویب کرده، برنامه پنج‌ساله «1392-1388» است که برنامه مذکور به دلیل کیفی‌بودن و نداشتن اهداف و شاخص‌های کمی، قابلیت استفاده، بهره‌برداری و تحقق را نداشته است و اولی‌تر اینکه قابل ارزیابی نیز نمی‌باشد. اینکه قالیباف اظهار می‌دارد یک‌درصد از مفاد برنامه مذکور انحراف نداشته است و به عبارتی صددرصد محقق شده، قابل‌تامل بسیار است. ثالثا ازاین‌رو معاونت مربوط در شهرداری با اذعان به این نکته، برنامه‌ای تحت عنوان برنامه عملیاتی سه‌ساله از دل برنامه پنج‌ساله مذکور تهیه کرد تحت عنوان برنامه عملیاتی «1392-1390». بنابراین شهرداری دو برنامه نداشته است، بلکه یک برنامه پنج‌ساله داشته که به دلیل عملیاتی‌نبودن و قابل ارزیابی‌نبودن، سه‌سال باقی‌مانده از آن برنامه، تحت‌عنوان برنامه سه‌ساله عملیاتی تهیه شده است.رابعا تهیه برنامه سه‌ساله عملیاتی مذکور یک سال طول کشیده است. یعنی در انتهای سال 1390 تهیه و ارایه شده است؛ بنابراین در سال 1390 هم برنامه‌ای در کار نبوده است. سال 1392 هم که دو ماه از آن گذشته بود، بنابراین اگر بخواهیم صحبت‌های قالیباف را دقیق و شفاف کنیم، شهرداری تهران صرفا در سال 1391 برنامه داشته است که اگر ارزیابی شده باشد و انحراف یک‌درصدی در تحقق و اجرای آن صورت نگرفته باشد، آنگاه می‌توان گفت در طول هشت سال مدیریت قالیباف، یک سال با ‌برنامه کار شده است.گفتن این سخنان در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بحبوحه انتخابات ریاست‌جمهوری چه پیامی را به مخاطبان صادر می‌کند! حتما نمایندگان مجلس این سخنان را باور کرده بودند که قریب 150نفر از آنها به حمایت وی برخاستند.حال که رییس‌جمهور کشور انتخاب شده است، شورای شهر تهران - دوره سوم - قبل از اتمام کار نمی‌خواهد به ارزیابی عملکرد شهردار خود در ارتباط با حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری بپردازد؟ این سخنان به همراه ده‌ها سخن و عملکرد دیگر - حتما - نیاز به بررسی، تحقیق و ارزیابی دارد. اگر شهردار تهران باید کسی باشد که دارای عملکرد و شهرت ملی و کشوری باشد، همواره این خطر وجود دارد که نیم‌نگاهی به جایگاه ریاست‌جمهوری داشته باشد و این نوع انتخاب، یعنی اینکه مدیریت و برنامه‌ریزی شهری در خدمت انتخابات ریاست‌جمهوری قرار گرفتن.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.