|

در هواداری از کوهنوردی و 3 شاهین بلندپرواز

آن 3، بزرگ بودند و از اهالی امروز...

عباس محمدی: آیدین بزرگی، پویا کیوان و مجتبی جراحی، در هفته آخر تیرماه 92 پس از گشودن «مسیر ایران» بر روی چکاد 8047 متری برودپیک، پرچمی ماندگار از ایران عزیز را برای همیشه در آن کوهستان عظیم برافراشتند و جان جوان خود را آرش‌وار بر سر این آرمان گذاشتند. از نامه پرشوری که آیدین از خود به‌جا گذاشته و در آن، از آرمان‌هایش در ارتباط با صعود از مسیری دشوار و ناشناخته گفته، برمی‌آید که آن سه جوان با سوداهایی فراتر از میل به شهرت یا ارضای تمایل شخصی به کوه زده بودند. آن سه، کوهنوردانی پرکار، طبیعت‌دوستانی شیفته، انسان‌هایی خانواده‌دوست و اجتماعی و جوانانی تحصیلکرده و بافرهنگ بودند. آنان، راه خود را با چشم باز و شعوری بالاتر از متوسط برگزیده بودند و اگر بازمی‌گشتند، گروهی بزرگ به پیشوازشان می‌رفت و مشتاقانه به شنیدن گزارش کارشان و تماشای عکس‌هایشان می‌نشست. صد افسوس که چنین نشد! بدا به حال ما، که چنین سرمایه‌های ارزنده را زود از دست دادیم... اما، خوشا به حال خودشان که به آرزوی بزرگ‌شان دست یافتند و در آرامستانی پرفراز آرام گرفتند.
آن سه جوان، یکی از آرزوهای میلیون‌ها ایرانی را که عاشق کوهستان و کوهپیمایی هستند و دوست دارند که نام کشورشان در میان بلندپروازان پهنه‌های کوهستانی باشد، محقق ساختند. یادشان، چونان چراغی در دل‌مان روشن خواهد ماند و هرگاه که احساس دلتنگی کنیم، با یادآوری خنده‌های جوانانه‌شان و اگر سعادت همراهی‌شان را داشته‌ایم، با یادآوری لحظه‌هایی که همپایشان بوده‌ایم، در گذرگاه خاکی این روزگار آرامشی خواهیم یافت. صد درود بر خانواده‌های آنان که با متانت دریادلانه، با این رویداد سهمگین کنار آمده‌اند و می‌خواهند که خاطره شاداب آن سه شقایق کوهستانی، برای همه ایرانیان و برای همیشه سبز و سرخ بماند. قطره‌های اشکی که چشمان ایشان و ما را گاه خیس می‌کند، طراوتبخش این خاطره‌ها و صفابخش دل‌هامان خواهد بود؛ چقدر خوشبخت بوده‌ایم که آنان را می‌شناختیم...! کوهنوردی هم مانند سوارشدن بر هواپیماست؛ تا هنگامی که اتفاقی نیفتاده، از آن لذت می‌بریم، اما اگر تصادفی روی دهد، «خطرات» آن زبانزد همگان می‌شود. علت، شاید همان نکته باشد که روزنامه‌نگاران با آن آشنایند: خبر خوب، خبر بد است! گیرایی و هیجانی که در خبرهای فاجعه‌بار هست، هیچ‌گاه در خبرهای خوش نیست... شاید به دلیل تراژیک بودن کلیت زندگی!
پیمایش کوه‌ها، از گل‌گشت در دامنه‌ها تا نورد یک‌روزه قله‌های کوتاه، یا رفتن تا چکاد علم‌کوه و دماوند، یا در نوردیدن شیب‌های یخ‌زده و دیواره‌های عمودی، یا پیمودن ستیغ‌های پوشیده از برف در زمستان، یا در دشوارترین صورت آن: رفتن تا بلندای کوه‌های هیمالیا و قراقروم... در مجموع یکی از پرطرفدارترین «گردش - ورزش»های ایرانیان است. میلیون‌ها ایرانی به صورت نامنظم، یا نظم‌یافته در قالب گروه‌های گردشگر و کوه‌پیما، در هر سال دست‌کم دو، سه‌بار به کوه یا کوهپایه می‌روند. میلیون‌ها ایرانی روستایی و عشایر هم کلا زندگی خود را در کوهستان سپری می‌کنند. از این میان، شماری هم کوهنوردی را جدی گرفته‌اند و حتی در شرایط سخت زمستانی و جز آن نیز به کوه می‌زنند، یا پس از چند سال کوهنوردی در کوهستان‌های کشور، هیجان‌خواهی و بلندپروازی‌شان آنان را به کوه‌های بلند جهان می‌کشاند. نه تنها کوه‌های هشت‌هزارمتری، بلکه اگر چکادهای 10هزارمتری هم وجود داشت، حتما انسان‌های با اراده‌ای پیدا می‌شدند که به قصد دست یافتن به آنها، خطر می‌کردند و حتما اگر این انسان‌های جسور، از کوهستان باز می‌گشتند، بسیاری از انسان‌های دیگر به تشویق آنان دست می‌زدند و پای می‌کوبیدند، چنان که بارها و بارها ما و «متولیان» خودخوانده کوهنوردی (که در شرایط حادثه، زبان به نصیحت می‌گشایند) چنین کرده‌ایم!
به نظر من، خطرناک‌بودن کوهنوردی را باید در متن این «زندگی - ورزش» پردامنه و با در نظر داشتن شمار بسیار بالای مشغولان به آن دید، نه نسبت به شمار نسبتا کم آدم‌های استثنایی که دست به کارهای بزرگ می‌زنند. در این صورت، درخواهیم یافت که کوهنوردی در مجموع فعالیت خطرناکی نیست و از کارهایی مانند رانندگی حرفه‌ای، آتش‌نشانی، محیط‌بانی و اسب‌سواری کم‌خطرتر است. همچنین باید در نظر داشت که مجموعه فعالیت‌های کوهنوردی، نه تنها از جنبه ورزشی و گردشی و ژرفا و معنایی که به زندگی می‌بخشد، بلکه از نظر ارزش اقتصادی آن نیز نقش پررنگی در تولید ثروت ملی دارد. نیز در این ارتباط، با توجه به جایگاه حیاتی گفتمان زیست‌محیطی در جهان امروز، می‌توان گفت که یکی از کارکردهای مهم کوهنوردی (که باید ارزش اقتصادی بالای آن معادل‌یابی شود) همانا نقش این فعالیت در تعریف جایگاه کوهستان در زیست‌بوم‌های زمین و تاثیر فعالیت‌های مثبت کوهنوردان در حفظ محیط‌زیست است.
عباس محمدی: آیدین بزرگی، پویا کیوان و مجتبی جراحی، در هفته آخر تیرماه 92 پس از گشودن «مسیر ایران» بر روی چکاد 8047 متری برودپیک، پرچمی ماندگار از ایران عزیز را برای همیشه در آن کوهستان عظیم برافراشتند و جان جوان خود را آرش‌وار بر سر این آرمان گذاشتند. از نامه پرشوری که آیدین از خود به‌جا گذاشته و در آن، از آرمان‌هایش در ارتباط با صعود از مسیری دشوار و ناشناخته گفته، برمی‌آید که آن سه جوان با سوداهایی فراتر از میل به شهرت یا ارضای تمایل شخصی به کوه زده بودند. آن سه، کوهنوردانی پرکار، طبیعت‌دوستانی شیفته، انسان‌هایی خانواده‌دوست و اجتماعی و جوانانی تحصیلکرده و بافرهنگ بودند. آنان، راه خود را با چشم باز و شعوری بالاتر از متوسط برگزیده بودند و اگر بازمی‌گشتند، گروهی بزرگ به پیشوازشان می‌رفت و مشتاقانه به شنیدن گزارش کارشان و تماشای عکس‌هایشان می‌نشست. صد افسوس که چنین نشد! بدا به حال ما، که چنین سرمایه‌های ارزنده را زود از دست دادیم... اما، خوشا به حال خودشان که به آرزوی بزرگ‌شان دست یافتند و در آرامستانی پرفراز آرام گرفتند.
آن سه جوان، یکی از آرزوهای میلیون‌ها ایرانی را که عاشق کوهستان و کوهپیمایی هستند و دوست دارند که نام کشورشان در میان بلندپروازان پهنه‌های کوهستانی باشد، محقق ساختند. یادشان، چونان چراغی در دل‌مان روشن خواهد ماند و هرگاه که احساس دلتنگی کنیم، با یادآوری خنده‌های جوانانه‌شان و اگر سعادت همراهی‌شان را داشته‌ایم، با یادآوری لحظه‌هایی که همپایشان بوده‌ایم، در گذرگاه خاکی این روزگار آرامشی خواهیم یافت. صد درود بر خانواده‌های آنان که با متانت دریادلانه، با این رویداد سهمگین کنار آمده‌اند و می‌خواهند که خاطره شاداب آن سه شقایق کوهستانی، برای همه ایرانیان و برای همیشه سبز و سرخ بماند. قطره‌های اشکی که چشمان ایشان و ما را گاه خیس می‌کند، طراوتبخش این خاطره‌ها و صفابخش دل‌هامان خواهد بود؛ چقدر خوشبخت بوده‌ایم که آنان را می‌شناختیم...! کوهنوردی هم مانند سوارشدن بر هواپیماست؛ تا هنگامی که اتفاقی نیفتاده، از آن لذت می‌بریم، اما اگر تصادفی روی دهد، «خطرات» آن زبانزد همگان می‌شود. علت، شاید همان نکته باشد که روزنامه‌نگاران با آن آشنایند: خبر خوب، خبر بد است! گیرایی و هیجانی که در خبرهای فاجعه‌بار هست، هیچ‌گاه در خبرهای خوش نیست... شاید به دلیل تراژیک بودن کلیت زندگی!
پیمایش کوه‌ها، از گل‌گشت در دامنه‌ها تا نورد یک‌روزه قله‌های کوتاه، یا رفتن تا چکاد علم‌کوه و دماوند، یا در نوردیدن شیب‌های یخ‌زده و دیواره‌های عمودی، یا پیمودن ستیغ‌های پوشیده از برف در زمستان، یا در دشوارترین صورت آن: رفتن تا بلندای کوه‌های هیمالیا و قراقروم... در مجموع یکی از پرطرفدارترین «گردش - ورزش»های ایرانیان است. میلیون‌ها ایرانی به صورت نامنظم، یا نظم‌یافته در قالب گروه‌های گردشگر و کوه‌پیما، در هر سال دست‌کم دو، سه‌بار به کوه یا کوهپایه می‌روند. میلیون‌ها ایرانی روستایی و عشایر هم کلا زندگی خود را در کوهستان سپری می‌کنند. از این میان، شماری هم کوهنوردی را جدی گرفته‌اند و حتی در شرایط سخت زمستانی و جز آن نیز به کوه می‌زنند، یا پس از چند سال کوهنوردی در کوهستان‌های کشور، هیجان‌خواهی و بلندپروازی‌شان آنان را به کوه‌های بلند جهان می‌کشاند. نه تنها کوه‌های هشت‌هزارمتری، بلکه اگر چکادهای 10هزارمتری هم وجود داشت، حتما انسان‌های با اراده‌ای پیدا می‌شدند که به قصد دست یافتن به آنها، خطر می‌کردند و حتما اگر این انسان‌های جسور، از کوهستان باز می‌گشتند، بسیاری از انسان‌های دیگر به تشویق آنان دست می‌زدند و پای می‌کوبیدند، چنان که بارها و بارها ما و «متولیان» خودخوانده کوهنوردی (که در شرایط حادثه، زبان به نصیحت می‌گشایند) چنین کرده‌ایم!
به نظر من، خطرناک‌بودن کوهنوردی را باید در متن این «زندگی - ورزش» پردامنه و با در نظر داشتن شمار بسیار بالای مشغولان به آن دید، نه نسبت به شمار نسبتا کم آدم‌های استثنایی که دست به کارهای بزرگ می‌زنند. در این صورت، درخواهیم یافت که کوهنوردی در مجموع فعالیت خطرناکی نیست و از کارهایی مانند رانندگی حرفه‌ای، آتش‌نشانی، محیط‌بانی و اسب‌سواری کم‌خطرتر است. همچنین باید در نظر داشت که مجموعه فعالیت‌های کوهنوردی، نه تنها از جنبه ورزشی و گردشی و ژرفا و معنایی که به زندگی می‌بخشد، بلکه از نظر ارزش اقتصادی آن نیز نقش پررنگی در تولید ثروت ملی دارد. نیز در این ارتباط، با توجه به جایگاه حیاتی گفتمان زیست‌محیطی در جهان امروز، می‌توان گفت که یکی از کارکردهای مهم کوهنوردی (که باید ارزش اقتصادی بالای آن معادل‌یابی شود) همانا نقش این فعالیت در تعریف جایگاه کوهستان در زیست‌بوم‌های زمین و تاثیر فعالیت‌های مثبت کوهنوردان در حفظ محیط‌زیست است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.