یک کاج از 60 هزار کاج
زهرا عمراني
حکایت این ستون روایت تجربههای زیستهشده، مشاهدات و گفتوگوهایم با زنانی است که دیدهام؛ گفتوگوهایی در ظاهر معمولی که روزنهای شده بر دنیاهایی جذاب و گاه نامتعارف. جذابیت و تأثیر این دنیاها به قدری بود که دلم نیامده آنها را تا همیشه برای خود نگه دارم. آشنایی با آکیکو ورود به یکی از آن دنیاهای شگفتانگیز است. آکیکو زنی ژاپنی است؛ دکترای اقتصاد دارد و چندسالی است شیفته فرهنگ ایران و منش مردم این سرزمین شده است. با پشتکار زبان فارسی را فراگرفته و از هر فرصتی برای سفر به این کشورِ به قول خودش «دلربا» استفاده میکند. نامهاش را که به دستم داد، بیاختیار اشکم روان شد، بغض این ماهها شکست، انگار در کُنهِ سیاهیهای بیپایان همیشه روزنهای هست. روزنه آکیکو در کوران سونامی مهر مردم ایران بوده و آن را اینچنین توصیف کرده است:
«دوستان ایرانی عزیزم
نام من آکیکو موراکامی است و محققی دانشگاهی در ژاپن هستم. من چندینبار به ایران سفر کردهام و چندین دوست ایرانی دارم و به زبان فارسی آشنایی دارم. فکر میکنم ایران کشوری بسیار دلربا است. شهرها و طبیعت بسیار زیبایی دارد. مردم پر از انرژی هستند و آبرویشان را دوست دارند و در زندگی روزمرهشان جنبههای تاریخی و مدرن، ماهرانه با هم هماهنگ شدهاند.
دلیل اینکه این نامه را مینویسم این است که میخواهم به هر وسیله که باشد از شما مردم ایران برای پشتیبانی، مهربانی و دوستیتان قدردانی کنم. چنانکه میدانید ما به دلیل سونامی هفت سال پیش در 11 مارس دچار آسیب سنگینی شدیم. بهخصوص زادگاه من، ایواته، سخت خسارت دید، خانه برادر و عمهام فرو ریخت و چندین نفر از دوستان و خویشاوندانم از دست رفتند.
پیش از سونامی در شهر ما 60 هزار درخت کاج کنار دریا روییده بود، اما صبح روز بعد تنها یک کاج مانده بود. در آن روزها بسیاری از ایرانیهای ساکن ژاپن، فورا به ایواته آمدند و برای آسیبدیدگان غذا درست کردند. ممکن است فکر کنید که کمککردن به مردم آسیبزده امری معمول است، اما در روزهای بلافاصله پس از مصیبت سونامی هیچچیز «معمولی» نبود. مخصوصا به علت حادثه اتمی بسیاری از خارجیها از ژاپن رفتند، اما تا آنجا که من میدانم ایرانیها تقریبا همگی در ژاپن ماندند و حتی بسیاری از آنها آمدند تا به همشهریهایم کمک کنند. یک گروه، یکصد هزارین (نزدیک به یک میلیون و چهارصد و پنجاه تومان) جمع کرد و در پناهگاه با ساندویچ کباب و سوپ از مردم پذیرایی کرد. یک ایرانی درحالیکه گریه میکرد غذا میپخت و آسیبدیدگان هم گریه میکردند چرا که آنها از صمیمیت آن ایرانی متأثر شده بودند. در آن هنگام تقریبا تمامی آسیبدیدگان برای اولینبار غذای ایرانی میخوردند بنابراین همه آنها بسیار خوشحال بودند.
پیغام سفیر ایران، جناب آقای عراقچی، ما ژاپنیها را بسیار خوشحال کرد. او گفت که ژاپن مثل هماست که چندینبار از خاکستر زنده میشود و ما به یاد آوردیم که مسلما پدر بزرگها و مادر بزرگهایمان پیش از این ژاپن را دوباره نو از خاکستر ساخته بودند. ما هم میخواهیم چنین کاری کنیم و باید بکنیم. یکی از دوستان ایرانیام سخاوتمندانه اعانه داد و همچنین من از طرحی شنیدم که در آن خانوادههای ایرانی آسیبدیدگانان را در خانههایشان میپذیرفتند. از مردم ایران، برای دعا و پشتیبانیهای گوناگونشان برای ژاپن خیلی سپاسگزارم. شنیده بودم که ایرانیها در سفارت ژاپن در تهران برای قربانیان سونامی دعا کردند. اشکم فروریخت و متوجه شدم که ما از شما ایرانیها هنوز تشکر درستوحسابی نکردهایم. از صمیم قلب میخواهم «خیلی خیلی خیلی ممنونم» را چندینبار بگویم.
هرچقدر زمان بگذرد، ما هرگز صمیمیت شما ایرانیها را فراموش نخواهیم کرد.
آکیکو موراکامی، از ژاپن»
دریافت این نامه در روزهایی که غم به جانمان نشسته است، روزنهای بود از پایداریِ مهر و همدردی در انتهای تاریکی و تلخی غم. آکیکو آرام و مصمم چون تنها کاج ایستاده پس از توفان، برای من نشانهای است از ادامه حیات، از بقای همدردی و مهر و از امکانی برای ساخت دنیایی بهتر.
حکایت این ستون روایت تجربههای زیستهشده، مشاهدات و گفتوگوهایم با زنانی است که دیدهام؛ گفتوگوهایی در ظاهر معمولی که روزنهای شده بر دنیاهایی جذاب و گاه نامتعارف. جذابیت و تأثیر این دنیاها به قدری بود که دلم نیامده آنها را تا همیشه برای خود نگه دارم. آشنایی با آکیکو ورود به یکی از آن دنیاهای شگفتانگیز است. آکیکو زنی ژاپنی است؛ دکترای اقتصاد دارد و چندسالی است شیفته فرهنگ ایران و منش مردم این سرزمین شده است. با پشتکار زبان فارسی را فراگرفته و از هر فرصتی برای سفر به این کشورِ به قول خودش «دلربا» استفاده میکند. نامهاش را که به دستم داد، بیاختیار اشکم روان شد، بغض این ماهها شکست، انگار در کُنهِ سیاهیهای بیپایان همیشه روزنهای هست. روزنه آکیکو در کوران سونامی مهر مردم ایران بوده و آن را اینچنین توصیف کرده است:
«دوستان ایرانی عزیزم
نام من آکیکو موراکامی است و محققی دانشگاهی در ژاپن هستم. من چندینبار به ایران سفر کردهام و چندین دوست ایرانی دارم و به زبان فارسی آشنایی دارم. فکر میکنم ایران کشوری بسیار دلربا است. شهرها و طبیعت بسیار زیبایی دارد. مردم پر از انرژی هستند و آبرویشان را دوست دارند و در زندگی روزمرهشان جنبههای تاریخی و مدرن، ماهرانه با هم هماهنگ شدهاند.
دلیل اینکه این نامه را مینویسم این است که میخواهم به هر وسیله که باشد از شما مردم ایران برای پشتیبانی، مهربانی و دوستیتان قدردانی کنم. چنانکه میدانید ما به دلیل سونامی هفت سال پیش در 11 مارس دچار آسیب سنگینی شدیم. بهخصوص زادگاه من، ایواته، سخت خسارت دید، خانه برادر و عمهام فرو ریخت و چندین نفر از دوستان و خویشاوندانم از دست رفتند.
پیش از سونامی در شهر ما 60 هزار درخت کاج کنار دریا روییده بود، اما صبح روز بعد تنها یک کاج مانده بود. در آن روزها بسیاری از ایرانیهای ساکن ژاپن، فورا به ایواته آمدند و برای آسیبدیدگان غذا درست کردند. ممکن است فکر کنید که کمککردن به مردم آسیبزده امری معمول است، اما در روزهای بلافاصله پس از مصیبت سونامی هیچچیز «معمولی» نبود. مخصوصا به علت حادثه اتمی بسیاری از خارجیها از ژاپن رفتند، اما تا آنجا که من میدانم ایرانیها تقریبا همگی در ژاپن ماندند و حتی بسیاری از آنها آمدند تا به همشهریهایم کمک کنند. یک گروه، یکصد هزارین (نزدیک به یک میلیون و چهارصد و پنجاه تومان) جمع کرد و در پناهگاه با ساندویچ کباب و سوپ از مردم پذیرایی کرد. یک ایرانی درحالیکه گریه میکرد غذا میپخت و آسیبدیدگان هم گریه میکردند چرا که آنها از صمیمیت آن ایرانی متأثر شده بودند. در آن هنگام تقریبا تمامی آسیبدیدگان برای اولینبار غذای ایرانی میخوردند بنابراین همه آنها بسیار خوشحال بودند.
پیغام سفیر ایران، جناب آقای عراقچی، ما ژاپنیها را بسیار خوشحال کرد. او گفت که ژاپن مثل هماست که چندینبار از خاکستر زنده میشود و ما به یاد آوردیم که مسلما پدر بزرگها و مادر بزرگهایمان پیش از این ژاپن را دوباره نو از خاکستر ساخته بودند. ما هم میخواهیم چنین کاری کنیم و باید بکنیم. یکی از دوستان ایرانیام سخاوتمندانه اعانه داد و همچنین من از طرحی شنیدم که در آن خانوادههای ایرانی آسیبدیدگانان را در خانههایشان میپذیرفتند. از مردم ایران، برای دعا و پشتیبانیهای گوناگونشان برای ژاپن خیلی سپاسگزارم. شنیده بودم که ایرانیها در سفارت ژاپن در تهران برای قربانیان سونامی دعا کردند. اشکم فروریخت و متوجه شدم که ما از شما ایرانیها هنوز تشکر درستوحسابی نکردهایم. از صمیم قلب میخواهم «خیلی خیلی خیلی ممنونم» را چندینبار بگویم.
هرچقدر زمان بگذرد، ما هرگز صمیمیت شما ایرانیها را فراموش نخواهیم کرد.
آکیکو موراکامی، از ژاپن»
دریافت این نامه در روزهایی که غم به جانمان نشسته است، روزنهای بود از پایداریِ مهر و همدردی در انتهای تاریکی و تلخی غم. آکیکو آرام و مصمم چون تنها کاج ایستاده پس از توفان، برای من نشانهای است از ادامه حیات، از بقای همدردی و مهر و از امکانی برای ساخت دنیایی بهتر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.