|

مطبوعات سبب فراموشي مشكلات

دکتر مصطفی اقلیما-رئیس انجمن علمی مددکاران اجتماعی ایران

وقتی دو نفر طلاق می‌گیرند، طلاق آنها معلول چندین علت است. مثلا این دو نفر از ابتدای ازدواج مشکل داشته‌اند؛ تربیت آنها مسئله داشته است؛ والدین پسر و دختر مسئله داشته‌اند؛ در همان زمان عروسی مشکل داشته‌اند؛ با پولی که وام گرفته‌اند، ازدواج کرده‌اند؛ اکنون بی‌کار هستند...؛ این همه مسائلي است که به یک طلاق منجر می‌شود و این همه مسائل از کجا می‌آید؟ از اینکه ازدواج آنها از همان اول غلط بوده است. این مثال را گفتم تا توضیح دهم که همه مسائل ریشه‌ای دارند و باید آنها را ریشه‌یابی کرد. آسیب‌های اجتماعی نيز علت‌هاي متعددي دارد كه ریشه در قوانین و سیاست‌های یک جامعه دارند. اما براي حل اين مسائل در همه‌جای دنیا دو شيوه را سرلوحه کار قرار می‌دهند؛ نخست شایسته‌سالاری است و دوم، پاسخ‌گویی. اول اینکه افراد وارد و متخصص را بر سر کارها می‌گذارند و دوم اینکه آنها را وادار به پاسخ‌گویی می‌کنند و مجازات‌هایی سنگین برای پاسخ‌گونبودن وضع می‌کنند. متأسفانه ما این دو مورد را نمی‌بینیم. مشکلات ما از همین‌جا ناشی می‌شود. همیشه این انتظار از رئيس‌جمهور به عنوان بالاترين مقام اجرائي وجود دارد كه او بايد افرادی شایسته منصوب کند که پاسخ‌گو باشند. اگر این دو مورد که رهبري نيز در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور به آنها اشاره مي‌كنند، در کشور پیاده شود، به‌هیچ‌وجه با چنین آسیب‌هایی روبه‌رو نخواهیم شد. هر شخص باید در مقابل کار خود پاسخ‌گو باشد. سیاست‌ها و برنامه‌های اجرائی آسیب‌هایی به‌وجود می‌آورند و این آسیب‌ها سبب پدیدآمدن آسیب‌های بعدی می‌شوند. اما در کشورهای جهان سوم این مشکل وجود دارد که وقتی مردم به مسئله‌ای بیش از حد توجه می‌کنند، مسئله دیگری مطرح می‌شود تا مسئله اول گم شود. رسانه‌ها، مطبوعات و خبرنگاران و در واقع سردبیرها که به آنها سفارش مطلب می‌دهند، موضوع را عوض می‌کنند. وقتی مسئله‌ای تازه مطرح می‌شود، مردم مسئله پیشین را گم می‌کنند و پیگیری نمی‌کنند. در کشورهای پیشرفته وقتی خبرنگاران موضوعی را در دست دارند، آن را پیگیری می‌کنند و رهایش نمی‌کنند. مشکل بزرگ ما این است که وقتی مسئولی وعده‌ای می‌دهد، همان روز مطرح است و مطبوعات روز دیگر آن را دنبال نمی‌کنند. در مورد تخلف‌ها، اختلاس‌ها و حوادث نیز چنین وضعی برقرار است. در سمینارها گفته می‌شود که تا سال بعد قرار است چه کارهایی انجام شود اما سال بعد به دلایلی، خبرنگاران از آنها نمی‌پرسند که در سال گذشته چه کارهایی انجام شده و آیا به آن وعده‌ها عمل شده و مشکلات حل شده است یا نه. روزهایی به نام پزشک، معلم و پرستار مطرح می‌شود و در این روزها درباره این اصناف صحبت می شود، اما هیچ‌کس حاضر نیست بگوید که مشکلات این افراد چیست و چگونه باید حل شود و در آینده برای آنها چه باید کرد. اگر مشکلات فراموش می‌شوند، به نظر من به مطبوعات، رادیو، تلویزیون و سیاست‌های حکمفرما بر آنها برمی‌گردد.

وقتی دو نفر طلاق می‌گیرند، طلاق آنها معلول چندین علت است. مثلا این دو نفر از ابتدای ازدواج مشکل داشته‌اند؛ تربیت آنها مسئله داشته است؛ والدین پسر و دختر مسئله داشته‌اند؛ در همان زمان عروسی مشکل داشته‌اند؛ با پولی که وام گرفته‌اند، ازدواج کرده‌اند؛ اکنون بی‌کار هستند...؛ این همه مسائلي است که به یک طلاق منجر می‌شود و این همه مسائل از کجا می‌آید؟ از اینکه ازدواج آنها از همان اول غلط بوده است. این مثال را گفتم تا توضیح دهم که همه مسائل ریشه‌ای دارند و باید آنها را ریشه‌یابی کرد. آسیب‌های اجتماعی نيز علت‌هاي متعددي دارد كه ریشه در قوانین و سیاست‌های یک جامعه دارند. اما براي حل اين مسائل در همه‌جای دنیا دو شيوه را سرلوحه کار قرار می‌دهند؛ نخست شایسته‌سالاری است و دوم، پاسخ‌گویی. اول اینکه افراد وارد و متخصص را بر سر کارها می‌گذارند و دوم اینکه آنها را وادار به پاسخ‌گویی می‌کنند و مجازات‌هایی سنگین برای پاسخ‌گونبودن وضع می‌کنند. متأسفانه ما این دو مورد را نمی‌بینیم. مشکلات ما از همین‌جا ناشی می‌شود. همیشه این انتظار از رئيس‌جمهور به عنوان بالاترين مقام اجرائي وجود دارد كه او بايد افرادی شایسته منصوب کند که پاسخ‌گو باشند. اگر این دو مورد که رهبري نيز در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور به آنها اشاره مي‌كنند، در کشور پیاده شود، به‌هیچ‌وجه با چنین آسیب‌هایی روبه‌رو نخواهیم شد. هر شخص باید در مقابل کار خود پاسخ‌گو باشد. سیاست‌ها و برنامه‌های اجرائی آسیب‌هایی به‌وجود می‌آورند و این آسیب‌ها سبب پدیدآمدن آسیب‌های بعدی می‌شوند. اما در کشورهای جهان سوم این مشکل وجود دارد که وقتی مردم به مسئله‌ای بیش از حد توجه می‌کنند، مسئله دیگری مطرح می‌شود تا مسئله اول گم شود. رسانه‌ها، مطبوعات و خبرنگاران و در واقع سردبیرها که به آنها سفارش مطلب می‌دهند، موضوع را عوض می‌کنند. وقتی مسئله‌ای تازه مطرح می‌شود، مردم مسئله پیشین را گم می‌کنند و پیگیری نمی‌کنند. در کشورهای پیشرفته وقتی خبرنگاران موضوعی را در دست دارند، آن را پیگیری می‌کنند و رهایش نمی‌کنند. مشکل بزرگ ما این است که وقتی مسئولی وعده‌ای می‌دهد، همان روز مطرح است و مطبوعات روز دیگر آن را دنبال نمی‌کنند. در مورد تخلف‌ها، اختلاس‌ها و حوادث نیز چنین وضعی برقرار است. در سمینارها گفته می‌شود که تا سال بعد قرار است چه کارهایی انجام شود اما سال بعد به دلایلی، خبرنگاران از آنها نمی‌پرسند که در سال گذشته چه کارهایی انجام شده و آیا به آن وعده‌ها عمل شده و مشکلات حل شده است یا نه. روزهایی به نام پزشک، معلم و پرستار مطرح می‌شود و در این روزها درباره این اصناف صحبت می شود، اما هیچ‌کس حاضر نیست بگوید که مشکلات این افراد چیست و چگونه باید حل شود و در آینده برای آنها چه باید کرد. اگر مشکلات فراموش می‌شوند، به نظر من به مطبوعات، رادیو، تلویزیون و سیاست‌های حکمفرما بر آنها برمی‌گردد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.