|

سارای فرمانروا!

زهرا عمرانی

هر جا بحث از دختری پیشرو و متفاوت می‌شود، بی‌درنگ سارا به ذهنم می‌رسد. در میان همه زنانی که دیده‌ام، سارا از ساختارشکن‌ترین‌ها بوده است. در برابر سرگذشتش حیرت می‌کنم؛ حیرتی از آن جنس که وقتی سارا در روستای کوچک و دورافتاده‌شان در اوج تنگدستی این‌گونه تحول ایجاد کرده، رشد کرده و مرزهای روستا، شهرستان، استان، کشور و حتی قاره‌ها را پیموده‌ و صدای «توانستن» را از کنج روستای «بزین» به آن‌سوی دوردست‌ها رسانده ‌است، مگر می‌توانم باورم را به «شدن‌» از دست بدهم؟

روستای بِزین از توابع شهرستان خدابنده است. سارا چون برادر بزرگ‌تری نداشت، در کودکی هرجا که پدر می‎‌رفت، او را به همراه خود می‌برد. این همراهی باعث شده بود تا سارا فوت‌و‌فن همه کارهای پدر را از بر کند؛ از آسیابانی و کشاورزی تا نجاری و بنایی و مکانیکی و موتورسواری. این آخری، مدت‌ها وجه‌تمایز سارای نوجوان از دیگر زنان روستا بود. وقتی ۹ سال داشت و پاهایش هنوز به رکاب نمی‌رسید، در حیاط خانه پله‌ای درست کرده بود تا بتواند از آنجا سوار موتور ‌شود. از 10 سالگی به‌خوبی موتورسواری می‌کرد و تک‌تک موتورهای ده را می‌شناخت و سوار همه آنها شده بود. برخلاف انتظار، موتورسواری سارا برای اهالی روستا عجیب نبود، چون از کودکی همیشه او را سوار موتور پدر دیده و عادت کرده‌ بودند. هرچند در آن زمان در روستای بزین، دختران فقط در مقطع ابتدایی تحصیل می‌کردند، سارا اولین دختر روستا بود که به علت پافشاری‌اش به مدرسه راهنمایی رفت و تنها دختر آن مدرسه بود. دبیرستان را به شهرهای اطراف رفت، اما به‌رغم علاقه‌اش نتوانست تا دیپلم ادامه دهد. پدرش درگذشت و سارا که همراه و همکار همیشگی او بود، درسش را رها کرد و در 16 سالگی، مسئولیت اداره خانه را به عهده گرفت تا خواهر و برادران کوچک‌ترش بتوانند درس بخوانند. از تعمیر خانه و کار در آسیاب تا شخم زمین و کاشت و برداشت گندم را در صحرا انجام می‌داد. از آنجا که زمستان‌ها برای کشاورزی کار نبود، دوره مامایی را گذراند و سپس مامای روستای بزین و روستاهای اطراف شد. کم‌کم در کار کشاورزی به‌قدری موفق شد که در آن سال‌ها به‌عنوان کشاورز نمونه انتخاب شد. سارا نه فقط سرپرست خانواده خود بود که در برابر زندگی دیگر اهالی روستا هم بسیار احساس مسئولیت می‌کرد. درگیرشدن او در مسائل عمومی اهالی روستا به حدی بود که در سال1381 بیشتر مردم روستای بزین، ریش‌سفیدان و حتی اهالی روستاهای اطراف به خانه آنها آمدند و از او خواستند تا برای انتخابات شورای شهر و روستا نامزد شود. روستاییان سارا را مناسب‌ترین فرد برای این مسئولیت می‌دانستند. ولی در آن زمان سنش یک سال کمتر از سن قانونی برای نمایندگی بود، ازاین‌رو موفق به ثبت‌نام نشد.
وقتی اولین‌بار سارا را دیدم همه آن روزهای پرفرازونشیب را پشت‌سر گذاشته بود؛ کشاورز نمونه‌شدن و به‌دنیاآوردن 400 نوزاد در روستاهای اطراف بزین، در سابقه‌اش بود. آن زمان دختری 28 ساله بود که رؤیای اصلی‌اش را تحقق بخشیده و صاحب «بنگاه موتورسیکلت‌فروشی سارا» شده بود. هنوز خبر نداشت هرچه بیشتر به رؤیاهایت می‌رسی، آنها بزرگ‌تر شده و از تو دورتر می‌شوند و تو ناچاری با تلاشی ‌هزاران برابر بیشتر در پی‌شان بروی. فروش و تعمیر موتورسیکلت هرچند برای سارا بسیار جذاب بود و آوازه‌اش در منطقه پیچیده بود، اما بهار این آوازه چندسالی بیشتر دوام نداشت؛ در پی ورشکسته‌شدن برخی کارخانه‌های موتورسیکلت‌فروشی، کسب‌وکار سارا نیز از رونق افتاد. سارا که کارکردن را تنها راه نجات خود می‌دانست تصمیم به تغییر حوزه کاری‌اش گرفت. پیش‌تر با ایده بازیافت آشنا شده بود و به دنبال تأسیس یک کارگاه بازیافت زباله در روستایشان رفت. راه‌اندازی کارگاه بازیافت هم چهارسالی طول کشید، اما بالاخره سارا موفق شد در شهر «صائین‌قلعه»، کارگاهش را احداث کند. همان روزها از کسب‌و‌کارش بازدیدی داشتم، معنای قلعه را پرسیدم، گفت: «منظور قلعه بلقیس (ملکه صبا) است که روی کوهی مرتفع واقع شده است». و با خنده اضافه کرد: «از قدیم همیشه خانم‌ها اینجا فرمانروایی می‌کردند». از آن روز سارا حوزه فرمانروایی‌اش را گسترده‌تر هم کرده است؛ حالا به‌عنوان رئیس شورای روستای بزین، فعالیت می‌کند. سارا که هنوز به 40 سال نرسیده، انبانی از تجربه است؛ تجربه موفقیت و شکست. خودش می‌گوید: «می‌دانم از پس هر کاری که بخواهم بر می‌آیم، اما اکنون در «خواستن»هایم بیشتر دقت می‌کنم». او هنوز فرصت بسیاری پیش‌رو دارد تا خواستن‌هایش را به توانستن تبدیل کند. به ادامه تحصیل فکر می‌کند، به اینکه اکنونش را گره بزند به آن زمانی که پدرش زنده بود و او هنوز محصل بود. حالا که خواهرها و برادرهای کوچکش درس‌خوانده، شاغل و صاحب زندگی شده‌اند و سارا در فکر تحصیل است. هم‌زمان او سخت مشغول توسعه روستای بزین است؛ روستایی که زمانی به دخترک موتورسوارش شهرت داشت. حالا اما رؤیاهای سارا همچون خود او قد کشیده‌اند. دوست دارد نماینده مجلس شود و سطح فعالیت‌هایش را در حوزه منطقه و کشورش گسترش دهد. من که شک ندارم، رؤیاهایش باز هم بزرگ‌تر خواهند شد.

هر جا بحث از دختری پیشرو و متفاوت می‌شود، بی‌درنگ سارا به ذهنم می‌رسد. در میان همه زنانی که دیده‌ام، سارا از ساختارشکن‌ترین‌ها بوده است. در برابر سرگذشتش حیرت می‌کنم؛ حیرتی از آن جنس که وقتی سارا در روستای کوچک و دورافتاده‌شان در اوج تنگدستی این‌گونه تحول ایجاد کرده، رشد کرده و مرزهای روستا، شهرستان، استان، کشور و حتی قاره‌ها را پیموده‌ و صدای «توانستن» را از کنج روستای «بزین» به آن‌سوی دوردست‌ها رسانده ‌است، مگر می‌توانم باورم را به «شدن‌» از دست بدهم؟

روستای بِزین از توابع شهرستان خدابنده است. سارا چون برادر بزرگ‌تری نداشت، در کودکی هرجا که پدر می‎‌رفت، او را به همراه خود می‌برد. این همراهی باعث شده بود تا سارا فوت‌و‌فن همه کارهای پدر را از بر کند؛ از آسیابانی و کشاورزی تا نجاری و بنایی و مکانیکی و موتورسواری. این آخری، مدت‌ها وجه‌تمایز سارای نوجوان از دیگر زنان روستا بود. وقتی ۹ سال داشت و پاهایش هنوز به رکاب نمی‌رسید، در حیاط خانه پله‌ای درست کرده بود تا بتواند از آنجا سوار موتور ‌شود. از 10 سالگی به‌خوبی موتورسواری می‌کرد و تک‌تک موتورهای ده را می‌شناخت و سوار همه آنها شده بود. برخلاف انتظار، موتورسواری سارا برای اهالی روستا عجیب نبود، چون از کودکی همیشه او را سوار موتور پدر دیده و عادت کرده‌ بودند. هرچند در آن زمان در روستای بزین، دختران فقط در مقطع ابتدایی تحصیل می‌کردند، سارا اولین دختر روستا بود که به علت پافشاری‌اش به مدرسه راهنمایی رفت و تنها دختر آن مدرسه بود. دبیرستان را به شهرهای اطراف رفت، اما به‌رغم علاقه‌اش نتوانست تا دیپلم ادامه دهد. پدرش درگذشت و سارا که همراه و همکار همیشگی او بود، درسش را رها کرد و در 16 سالگی، مسئولیت اداره خانه را به عهده گرفت تا خواهر و برادران کوچک‌ترش بتوانند درس بخوانند. از تعمیر خانه و کار در آسیاب تا شخم زمین و کاشت و برداشت گندم را در صحرا انجام می‌داد. از آنجا که زمستان‌ها برای کشاورزی کار نبود، دوره مامایی را گذراند و سپس مامای روستای بزین و روستاهای اطراف شد. کم‌کم در کار کشاورزی به‌قدری موفق شد که در آن سال‌ها به‌عنوان کشاورز نمونه انتخاب شد. سارا نه فقط سرپرست خانواده خود بود که در برابر زندگی دیگر اهالی روستا هم بسیار احساس مسئولیت می‌کرد. درگیرشدن او در مسائل عمومی اهالی روستا به حدی بود که در سال1381 بیشتر مردم روستای بزین، ریش‌سفیدان و حتی اهالی روستاهای اطراف به خانه آنها آمدند و از او خواستند تا برای انتخابات شورای شهر و روستا نامزد شود. روستاییان سارا را مناسب‌ترین فرد برای این مسئولیت می‌دانستند. ولی در آن زمان سنش یک سال کمتر از سن قانونی برای نمایندگی بود، ازاین‌رو موفق به ثبت‌نام نشد.
وقتی اولین‌بار سارا را دیدم همه آن روزهای پرفرازونشیب را پشت‌سر گذاشته بود؛ کشاورز نمونه‌شدن و به‌دنیاآوردن 400 نوزاد در روستاهای اطراف بزین، در سابقه‌اش بود. آن زمان دختری 28 ساله بود که رؤیای اصلی‌اش را تحقق بخشیده و صاحب «بنگاه موتورسیکلت‌فروشی سارا» شده بود. هنوز خبر نداشت هرچه بیشتر به رؤیاهایت می‌رسی، آنها بزرگ‌تر شده و از تو دورتر می‌شوند و تو ناچاری با تلاشی ‌هزاران برابر بیشتر در پی‌شان بروی. فروش و تعمیر موتورسیکلت هرچند برای سارا بسیار جذاب بود و آوازه‌اش در منطقه پیچیده بود، اما بهار این آوازه چندسالی بیشتر دوام نداشت؛ در پی ورشکسته‌شدن برخی کارخانه‌های موتورسیکلت‌فروشی، کسب‌وکار سارا نیز از رونق افتاد. سارا که کارکردن را تنها راه نجات خود می‌دانست تصمیم به تغییر حوزه کاری‌اش گرفت. پیش‌تر با ایده بازیافت آشنا شده بود و به دنبال تأسیس یک کارگاه بازیافت زباله در روستایشان رفت. راه‌اندازی کارگاه بازیافت هم چهارسالی طول کشید، اما بالاخره سارا موفق شد در شهر «صائین‌قلعه»، کارگاهش را احداث کند. همان روزها از کسب‌و‌کارش بازدیدی داشتم، معنای قلعه را پرسیدم، گفت: «منظور قلعه بلقیس (ملکه صبا) است که روی کوهی مرتفع واقع شده است». و با خنده اضافه کرد: «از قدیم همیشه خانم‌ها اینجا فرمانروایی می‌کردند». از آن روز سارا حوزه فرمانروایی‌اش را گسترده‌تر هم کرده است؛ حالا به‌عنوان رئیس شورای روستای بزین، فعالیت می‌کند. سارا که هنوز به 40 سال نرسیده، انبانی از تجربه است؛ تجربه موفقیت و شکست. خودش می‌گوید: «می‌دانم از پس هر کاری که بخواهم بر می‌آیم، اما اکنون در «خواستن»هایم بیشتر دقت می‌کنم». او هنوز فرصت بسیاری پیش‌رو دارد تا خواستن‌هایش را به توانستن تبدیل کند. به ادامه تحصیل فکر می‌کند، به اینکه اکنونش را گره بزند به آن زمانی که پدرش زنده بود و او هنوز محصل بود. حالا که خواهرها و برادرهای کوچکش درس‌خوانده، شاغل و صاحب زندگی شده‌اند و سارا در فکر تحصیل است. هم‌زمان او سخت مشغول توسعه روستای بزین است؛ روستایی که زمانی به دخترک موتورسوارش شهرت داشت. حالا اما رؤیاهای سارا همچون خود او قد کشیده‌اند. دوست دارد نماینده مجلس شود و سطح فعالیت‌هایش را در حوزه منطقه و کشورش گسترش دهد. من که شک ندارم، رؤیاهایش باز هم بزرگ‌تر خواهند شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.