تحریم صنعت نفت، بایدها و نبایدها
منصور معظمی عضو هیات علمی دانشگاه
تشدید تحریم صنعت نفت ایران با هدف محرومکردن کشور از درآمدهای نفتی و وادارکردن آن به همکاری با جامعهجهانی برای برطرفسازی ابهامات درباره برنامه احتمالی هستهای از بیش از یکسال پیش آغاز شده است. بدیهی است رصد واقعبینانه وضع موجود میتواند در دستیابی به راهکارهای رفع و گذر از شرایط فعلی نقش بسیار عمدهای ایفا کند. بر این اساس در بررسی زیر سعی میشود تا به صورت کاملا اجمالی، پیامدهای ناشی از اعمال تحریمهای نفتی بر صنعت نفت ایران بهصورت فهرستوار ارایه شود. لازم به ذکر است که مسلما تاثیر تحریمها فقط به این موارد محدود نیست.
• طبق برخی گزارشات در پی این تحریمها و کمشدن خرید نفت از ایران، فاصله بسیار زیادی بین برنامه پیشبینی شده و عملکرد واقعی تولید دیده میشود. بر این اساس درآمد کشور و همچنین شرکت ملی نفت ایران از محل فروش نفت خام کاهش یافته است. در بخش سرمایهگذاری پروژههای نفتی، این کاهش چشمگیرتر است. حجم عظیمی از سرمایهگذاریهای شرکت ملی نفت ایران در حال حاضر در پارسجنوبی انجام میشود که در نتیجه به تولیدنرسیدن فازها، بازپرداخت تعهدات مالی فشار عظیمی به ساختار مالی شرکت ملی نفت ایران وارد کرده است. عدم بازگشت درآمد حاصل از تولیدات و صرف این منابع در پروژههای در دست اقدام، یکی از تنگناهای شرکت ملی نفت ایران در توسعه هرچه سریعتر این میدان مشترک است موضوعی که در صورت اصلاح میتوانست تا توسعه کامل این میدان نقش بسزایی در بهبود روند کار ایجاد کند. با توجه به شرایط فعلی حتی در صورت به ثمر رسیدن پروژههای در دست اجرا و با وجود صرف وقت و هزینه زیاد، به ناچار باید بین عدم تولید از این میادین یا کاهش تولید از سایر میادین یکی را انتخاب کرد.
• تحریم فروش برخی اقلام خاص و همچنین داد و ستد با ایران، منجر به بروز مشکلات عدیده در تامین بسیاری از کالاهای ضروری صنعت نفت شده است. از سوی دیگر حتی در صورت دورزدن تحریمها، اقلام مورد نیاز مهم که گاهی از تکنولوژی روز نیز برخوردار نیستند با هزینههای بیشتر و در زمان طولانیتر در اختیار پروژهها قرار میگیرند. اگرچه در برخی موارد نیز عملا کالاهای مورد نیاز قابل تامین نبوده و باعث رکود پروژهها شده است که این موضوع در پروژههای بسیار اولویتدار نیز به خوبی قابل مشاهده است. بهطور مثال مشکلاتی مانند تامین دکل یا سایر اقلام مورد نیاز حفاری و همچنین مشکل تامین سایر کالاهای مهم پروژه باعث شده که امکان بهرهبرداری از هیچیک از فازهای پارسجنوبی طی سالهای اخیر فراهم نشود.
• با توجه به کاهش صادرات، تولید از برخی چاهها متوقف یا در حد اندک است. اثر منفی چنین اقداماتی میتواند به عدم تحقق اهداف تولید در صورت لغو تحریمها منجر شود. چراکه جهت حفظ تولید قبلی مخزن و تولید از چاهها با روند قبلی، نیاز به صرف هزینههای بعدی برای انگیزش چاه یا حفر چاههای جایگزین و... وجود خواهد داشت.
تشدید تحریم صنعت نفت ایران با هدف محرومکردن کشور از درآمدهای نفتی و وادارکردن آن به همکاری با جامعهجهانی برای برطرفسازی ابهامات درباره برنامه احتمالی هستهای از بیش از یکسال پیش آغاز شده است. بدیهی است رصد واقعبینانه وضع موجود میتواند در دستیابی به راهکارهای رفع و گذر از شرایط فعلی نقش بسیار عمدهای ایفا کند. بر این اساس در بررسی زیر سعی میشود تا به صورت کاملا اجمالی، پیامدهای ناشی از اعمال تحریمهای نفتی بر صنعت نفت ایران بهصورت فهرستوار ارایه شود. لازم به ذکر است که مسلما تاثیر تحریمها فقط به این موارد محدود نیست.
• طبق برخی گزارشات در پی این تحریمها و کمشدن خرید نفت از ایران، فاصله بسیار زیادی بین برنامه پیشبینی شده و عملکرد واقعی تولید دیده میشود. بر این اساس درآمد کشور و همچنین شرکت ملی نفت ایران از محل فروش نفت خام کاهش یافته است. در بخش سرمایهگذاری پروژههای نفتی، این کاهش چشمگیرتر است. حجم عظیمی از سرمایهگذاریهای شرکت ملی نفت ایران در حال حاضر در پارسجنوبی انجام میشود که در نتیجه به تولیدنرسیدن فازها، بازپرداخت تعهدات مالی فشار عظیمی به ساختار مالی شرکت ملی نفت ایران وارد کرده است. عدم بازگشت درآمد حاصل از تولیدات و صرف این منابع در پروژههای در دست اقدام، یکی از تنگناهای شرکت ملی نفت ایران در توسعه هرچه سریعتر این میدان مشترک است موضوعی که در صورت اصلاح میتوانست تا توسعه کامل این میدان نقش بسزایی در بهبود روند کار ایجاد کند. با توجه به شرایط فعلی حتی در صورت به ثمر رسیدن پروژههای در دست اجرا و با وجود صرف وقت و هزینه زیاد، به ناچار باید بین عدم تولید از این میادین یا کاهش تولید از سایر میادین یکی را انتخاب کرد.
• تحریم فروش برخی اقلام خاص و همچنین داد و ستد با ایران، منجر به بروز مشکلات عدیده در تامین بسیاری از کالاهای ضروری صنعت نفت شده است. از سوی دیگر حتی در صورت دورزدن تحریمها، اقلام مورد نیاز مهم که گاهی از تکنولوژی روز نیز برخوردار نیستند با هزینههای بیشتر و در زمان طولانیتر در اختیار پروژهها قرار میگیرند. اگرچه در برخی موارد نیز عملا کالاهای مورد نیاز قابل تامین نبوده و باعث رکود پروژهها شده است که این موضوع در پروژههای بسیار اولویتدار نیز به خوبی قابل مشاهده است. بهطور مثال مشکلاتی مانند تامین دکل یا سایر اقلام مورد نیاز حفاری و همچنین مشکل تامین سایر کالاهای مهم پروژه باعث شده که امکان بهرهبرداری از هیچیک از فازهای پارسجنوبی طی سالهای اخیر فراهم نشود.
• با توجه به کاهش صادرات، تولید از برخی چاهها متوقف یا در حد اندک است. اثر منفی چنین اقداماتی میتواند به عدم تحقق اهداف تولید در صورت لغو تحریمها منجر شود. چراکه جهت حفظ تولید قبلی مخزن و تولید از چاهها با روند قبلی، نیاز به صرف هزینههای بعدی برای انگیزش چاه یا حفر چاههای جایگزین و... وجود خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.