|

متن نوشته‌شده تقوایی برای نمایشگاهش

دوربین کر و لال ولی بینای عکاسی

من ایران را دوست دارم، که وطن من است.
خوزستان را دوست دارم، که ولایت من است.
و عاشق آبادان هستم، برای اینکه زادگاه من است.
در تابستان 1320 خورشیدی، در گرماگرم جنگ جهانسوز دوم، در قلب جنگلی از نخل‌های ستبر سبز، در یک روستای عرب‌نشین جزیره آبادان زاده شدم. در کودکی یک سیاح حرفه‌ای بودم و همراه پدر به دورترین بندرهای دریای جنوب سفر کردم و هر کلاس ابتدایی را در شهری یا ده‌کوره‌ای خواندم. در 13سالگی که به زادگاه خودم برگشتم در عالم خیال یک سندباد نوجوان بودم. در دبیرستان به ادبیات علاقه داشتم، اما ریاضی خواندم. در جوانی داستان کوتاه می‌نوشتم و شیفته شیوه‌های نو بودم، اما نمی‌دانم چه شد که از سینما سر درآوردم. در این مسیر به آدم‌های دانا برخوردم، با شاعران و هنرمندان سرشناس زمانه خودم دوست شدم، با همه نوع آدم نشستم و برخاستم و در جای‌جای این سرزمین پرگهر صحنه‌های جالبی دیدم، اما زندگی خودم هیچ صحنه جالبی نداشت. تنها شانس من در زندگی شاید این بوده که با تولدی ناخواسته، 72 سال تمام (که دست بر قضا سرنوشت‌سازترین دوران در تاریخ این سرزمین بوده) مثل یک آدم زیادی در کنار یک ملت کهن زندگی کرده‌ام.
13 داستان کوتاه، 16 فیلم گزارشی و مستند، چهار فیلم کوتاه داستانی، شش فیلم بلند سینمایی و یک مجموعه 16ساعتی تلویزیونی در کارنامه من دیده می‌شود، به‌اضافه یک مجموعه عکس و اسلاید از طبیعت، زندگی و فرهنگ این مرز پرگهر در چندصد نما... با این‌همه از دور تنبل جلوه می‌کنم چرا که در این سی‌و‌چندساله آخر، دو فیلم بلند مستند من پس از فیلمبرداری، دو فیلم بلند سینمایی من (هرکدام دوبار) در میانه فیلمبرداری و یک مجموعه تلویزیونی 21ساعته من پس از دوسال تدارکات سنگین، در آستانه فیلمبرداری زمین‌گیر شده و کارهای تازه‌تر مرا هم به دلایلی که ناگفتنش بهتر، نه کسی خوانده، نه کسی دیده.
از 50سال پیش که سینما را به‌عنوان برگزیدم به مرور دریافتم که زندگی در عالم واقع فرق دارد با زندگی در عالمی به اسم سینما. در سفرهای زندگی برای خودت می‌بینی، اما در سفرهای سینمایی به جای دیگران. بیشتر عکس‌های مجموعه من ره‌آورد سفرهایی است که به امید یافتن چشم‌اندازهای تازه برای فیلم‌هایم مثل یک موش صحرایی به همه سوراخ‌سمبه‌های این سرزمین پهناور سرک می‌کشیدم. دور یا نزدیک در هر سفر چیزهایی می‌بینی که نه به درد سینما می‌خورد، نه به کار ادبیات می‌آید، یک دوربین کر و لال ولی بینای عکاسی بهترین یار و همراه است. گردآوری چهره ظاهر و سیمای باطن ایران در یک مجموعه چندجلدی رویای دیرینه من بوده، اما عرضه تعدادی از عکس‌های این مجموعه در سه چشم‌انداز گذشته اولین گام‌های کند من بوده برای تحقق این رویا.
از ادبیات گرفته تا سینما و عکاسی، هرچه را که در آثار من ببینید یا بیابید، خوب یا بد، مربوط می‌شود به اصل اثر و ذات آن پدیده که در خاک گرم این سرزمین روییده، نه در خیال فیلمساز یا عکاس یا نویسنده. من فقط واسطه این انتقال بوده‌ام، مثل یک عکاس مبتدی با یک دوربین بیطرف.
من ایران را دوست دارم، که وطن من است.
خوزستان را دوست دارم، که ولایت من است.
و عاشق آبادان هستم، برای اینکه زادگاه من است.
در تابستان 1320 خورشیدی، در گرماگرم جنگ جهانسوز دوم، در قلب جنگلی از نخل‌های ستبر سبز، در یک روستای عرب‌نشین جزیره آبادان زاده شدم. در کودکی یک سیاح حرفه‌ای بودم و همراه پدر به دورترین بندرهای دریای جنوب سفر کردم و هر کلاس ابتدایی را در شهری یا ده‌کوره‌ای خواندم. در 13سالگی که به زادگاه خودم برگشتم در عالم خیال یک سندباد نوجوان بودم. در دبیرستان به ادبیات علاقه داشتم، اما ریاضی خواندم. در جوانی داستان کوتاه می‌نوشتم و شیفته شیوه‌های نو بودم، اما نمی‌دانم چه شد که از سینما سر درآوردم. در این مسیر به آدم‌های دانا برخوردم، با شاعران و هنرمندان سرشناس زمانه خودم دوست شدم، با همه نوع آدم نشستم و برخاستم و در جای‌جای این سرزمین پرگهر صحنه‌های جالبی دیدم، اما زندگی خودم هیچ صحنه جالبی نداشت. تنها شانس من در زندگی شاید این بوده که با تولدی ناخواسته، 72 سال تمام (که دست بر قضا سرنوشت‌سازترین دوران در تاریخ این سرزمین بوده) مثل یک آدم زیادی در کنار یک ملت کهن زندگی کرده‌ام.
13 داستان کوتاه، 16 فیلم گزارشی و مستند، چهار فیلم کوتاه داستانی، شش فیلم بلند سینمایی و یک مجموعه 16ساعتی تلویزیونی در کارنامه من دیده می‌شود، به‌اضافه یک مجموعه عکس و اسلاید از طبیعت، زندگی و فرهنگ این مرز پرگهر در چندصد نما... با این‌همه از دور تنبل جلوه می‌کنم چرا که در این سی‌و‌چندساله آخر، دو فیلم بلند مستند من پس از فیلمبرداری، دو فیلم بلند سینمایی من (هرکدام دوبار) در میانه فیلمبرداری و یک مجموعه تلویزیونی 21ساعته من پس از دوسال تدارکات سنگین، در آستانه فیلمبرداری زمین‌گیر شده و کارهای تازه‌تر مرا هم به دلایلی که ناگفتنش بهتر، نه کسی خوانده، نه کسی دیده.
از 50سال پیش که سینما را به‌عنوان برگزیدم به مرور دریافتم که زندگی در عالم واقع فرق دارد با زندگی در عالمی به اسم سینما. در سفرهای زندگی برای خودت می‌بینی، اما در سفرهای سینمایی به جای دیگران. بیشتر عکس‌های مجموعه من ره‌آورد سفرهایی است که به امید یافتن چشم‌اندازهای تازه برای فیلم‌هایم مثل یک موش صحرایی به همه سوراخ‌سمبه‌های این سرزمین پهناور سرک می‌کشیدم. دور یا نزدیک در هر سفر چیزهایی می‌بینی که نه به درد سینما می‌خورد، نه به کار ادبیات می‌آید، یک دوربین کر و لال ولی بینای عکاسی بهترین یار و همراه است. گردآوری چهره ظاهر و سیمای باطن ایران در یک مجموعه چندجلدی رویای دیرینه من بوده، اما عرضه تعدادی از عکس‌های این مجموعه در سه چشم‌انداز گذشته اولین گام‌های کند من بوده برای تحقق این رویا.
از ادبیات گرفته تا سینما و عکاسی، هرچه را که در آثار من ببینید یا بیابید، خوب یا بد، مربوط می‌شود به اصل اثر و ذات آن پدیده که در خاک گرم این سرزمین روییده، نه در خیال فیلمساز یا عکاس یا نویسنده. من فقط واسطه این انتقال بوده‌ام، مثل یک عکاس مبتدی با یک دوربین بیطرف.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.