|

بی‌خانمان‌ها

حامد محمدی‌کنگرانی . روانپزشک

چند سال پیش وقتی که اتوبان یادگار امام به منطقه اوین رسیده و متوقف شده بود، به عنوان عادت هر روزه برای خرید روزنامه رفتم و با منظره‌ای روبه‌رو شدم که روز قبل خبری از آن نبود. بولدوزرهای شهرداری به جان خانه‌هایی افتاده بودند که مردم در حال زندگی در آن بودند. محشری برپا بود. زنان و مردان گریه می‌کردند و مردان خشمگین با راننده‌ها که فقط مامور بودند، دست‌به‌یقه می‌شدند. حاصل سال‌ها زندگی در شرف نابودی بود. گفت‌وگوهای بین ناظران این صحنه دردناک، حاوی نکاتی بود مبنی بر اینکه سال‌ها بوده که جلساتی بین مالکان و شهرداری برگزار می‌شده است و بعضی از آنها ملک خود را فروخته‌اند و عده‌ای مقاومت کرده‌اند و این آخرین اخطار شهرداری بوده است و مالکان مدعی بودند که مبلغ پیشنهادی شهرداری برای تامین خانه دیگر بسیار پایین بوده است. چند روز پیش در منطقه‌ای در همان حوالی، شاهد صحنه‌ای مشابه بودم البته این‌بار طرف مقابل ساکنان، یکی از ارگان‌های دولتی بود. وظیفه کمک به اهالی جهت تخلیه منازل را داشتند ولی این از بار روانی خردکننده این حادثه چیزی کم نمی‌کرد. این‌بار تا حدودی از نزدیک شاهد جلسات مداوم بین طرفین بودم و ظاهرا این آخرین اخطار جهت تخلیه بوده است که چند روز قبل صادر شده بود اما این اخطارها در طول سال‌های قبل بارها تکرار شده و عملی نشده بود. ظاهرا همین موضوع ساکنان را به این باور رسانده بود که این‌بار نیز عملی نمی‌شود.حدود یک‌هفته از آن روز می‌گذرد و چندین‌بار از آن منطقه عبور کرده‌ام. وسایل ساکنان سابق را می‌بینم که در خانه همسایه‌ها، در پارکینگ‌ها و در کوچه روی هم تلنبار شده است و حاصل سال‌ها زندگی‌شان در حال نابودی است. ساکنان شب‌ها در خانه اقوام و دوستان می‌خوابند و با قیمت‌های فعلی، توانایی تامین مسکن را ندارند. اطرافیان دو گروه هستند؛ عده‌ای ارگان دولتی را متهم به انجام کاری غیرانسانی می‌کنند و عده‌ای ساکنان را متهم به بی‌خیالی و کم‌کاری می‌کنند و معتقدند این اتفاق دیر یا زود می‌افتاد.نمی‌توان قضاوت کرد. این دو صحنه را کنار هم می‌گذارم و می‌اندیشم گرهی را که با دست قابل باز شدن بود، در طول سال‌ها با دندان هم باز نشد و نتیجه‌اش ممکن است آینده این خانواده‌ها را تغییر دهد. حداقل یکی از این خانواده‌ها به دلیل این حادثه در آستانه از هم پاشیدن است. آسیب‌های روانی این حادثه مانند اضطراب و افسردگی ممکن است تا سال‌ها به‌ویژه برای کودکان ادامه پیدا کند. این قطعا آخرین نمونه از این وقایع نیست. دوراندیشی، آینده‌نگری هر دو طرف،‌کمی گذشت از سوی طرفین و پایین‌آوردن سطح توقع شاید راهکارهایی برای این واقعه باشند. تا زمانی‌که خودمان درون این مخمصه نباشیم حال این افراد را نمی‌توانیم درک کنیم که با چشمان خود شاهد نابودی زندگی‌شان هستند. این اتفاق قابل‌پیش‌بینی بود و قابل پیشگیری و حالا دنبال مقصر گشتن سودی ندارد و نمک‌ بر زخم پاشیدن است.
[email protected]
چند سال پیش وقتی که اتوبان یادگار امام به منطقه اوین رسیده و متوقف شده بود، به عنوان عادت هر روزه برای خرید روزنامه رفتم و با منظره‌ای روبه‌رو شدم که روز قبل خبری از آن نبود. بولدوزرهای شهرداری به جان خانه‌هایی افتاده بودند که مردم در حال زندگی در آن بودند. محشری برپا بود. زنان و مردان گریه می‌کردند و مردان خشمگین با راننده‌ها که فقط مامور بودند، دست‌به‌یقه می‌شدند. حاصل سال‌ها زندگی در شرف نابودی بود. گفت‌وگوهای بین ناظران این صحنه دردناک، حاوی نکاتی بود مبنی بر اینکه سال‌ها بوده که جلساتی بین مالکان و شهرداری برگزار می‌شده است و بعضی از آنها ملک خود را فروخته‌اند و عده‌ای مقاومت کرده‌اند و این آخرین اخطار شهرداری بوده است و مالکان مدعی بودند که مبلغ پیشنهادی شهرداری برای تامین خانه دیگر بسیار پایین بوده است. چند روز پیش در منطقه‌ای در همان حوالی، شاهد صحنه‌ای مشابه بودم البته این‌بار طرف مقابل ساکنان، یکی از ارگان‌های دولتی بود. وظیفه کمک به اهالی جهت تخلیه منازل را داشتند ولی این از بار روانی خردکننده این حادثه چیزی کم نمی‌کرد. این‌بار تا حدودی از نزدیک شاهد جلسات مداوم بین طرفین بودم و ظاهرا این آخرین اخطار جهت تخلیه بوده است که چند روز قبل صادر شده بود اما این اخطارها در طول سال‌های قبل بارها تکرار شده و عملی نشده بود. ظاهرا همین موضوع ساکنان را به این باور رسانده بود که این‌بار نیز عملی نمی‌شود.حدود یک‌هفته از آن روز می‌گذرد و چندین‌بار از آن منطقه عبور کرده‌ام. وسایل ساکنان سابق را می‌بینم که در خانه همسایه‌ها، در پارکینگ‌ها و در کوچه روی هم تلنبار شده است و حاصل سال‌ها زندگی‌شان در حال نابودی است. ساکنان شب‌ها در خانه اقوام و دوستان می‌خوابند و با قیمت‌های فعلی، توانایی تامین مسکن را ندارند. اطرافیان دو گروه هستند؛ عده‌ای ارگان دولتی را متهم به انجام کاری غیرانسانی می‌کنند و عده‌ای ساکنان را متهم به بی‌خیالی و کم‌کاری می‌کنند و معتقدند این اتفاق دیر یا زود می‌افتاد.نمی‌توان قضاوت کرد. این دو صحنه را کنار هم می‌گذارم و می‌اندیشم گرهی را که با دست قابل باز شدن بود، در طول سال‌ها با دندان هم باز نشد و نتیجه‌اش ممکن است آینده این خانواده‌ها را تغییر دهد. حداقل یکی از این خانواده‌ها به دلیل این حادثه در آستانه از هم پاشیدن است. آسیب‌های روانی این حادثه مانند اضطراب و افسردگی ممکن است تا سال‌ها به‌ویژه برای کودکان ادامه پیدا کند. این قطعا آخرین نمونه از این وقایع نیست. دوراندیشی، آینده‌نگری هر دو طرف،‌کمی گذشت از سوی طرفین و پایین‌آوردن سطح توقع شاید راهکارهایی برای این واقعه باشند. تا زمانی‌که خودمان درون این مخمصه نباشیم حال این افراد را نمی‌توانیم درک کنیم که با چشمان خود شاهد نابودی زندگی‌شان هستند. این اتفاق قابل‌پیش‌بینی بود و قابل پیشگیری و حالا دنبال مقصر گشتن سودی ندارد و نمک‌ بر زخم پاشیدن است.
[email protected]

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.