صدای ساز جنگ
محمدعلی سبحانی . سفیر سابق ایران در لبنان و کارشناس امور سوریه
در چند روز اخیر دولتمردان غربی بار دیگر موضوع دخالت نظامی در سوریه را مطرح کردهاند. در ادامه این اظهارات روز گذشته ژنرال دمپسی، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا از بررسی حمله به سوریه خبر داد. با این حال ساز جنگ از حدود یک سال و نیم پیش به صدا درآمد؛ زمانی که با تظاهرات و اعتراضات برخورد شد. رفته رفته معترضان مسلح شدند و نیروهای خارجی نیز به کمک آنها آمدند. کمکم خلأ امنیتی به وجود آمد و نیروهای تروریستی وارد کارزار شدند و معادله به شکل بنیادین تغییر کرد. با بالاگرفتن تنش، حرکت اعتراضی مردم سوریه به جنگی داخلی، جنگ نیابتی بر منطقه و بحرانی بینالمللی تبدیل شد. اما با وجود شدتگرفتن درگیریهای داخلی، شرایط پیچیده منطقه، تا به امروز اجازه دخالت نیروهای بینالمللی در سوریه را نداده است. یکی از دلایل ناکامی غرب در دخالت نظامی، مخالفت روسیه و چین با این طرح است. برای اقدامی بینالمللی، توافق و تفاهم جامعه جهانی و قطعنامهای بینالمللی نیاز است اما مسکو و پکن که از همپیمانان دولت بشار اسد هستند تاکنون با وتوی خود اجازه تصویب چنین طرحی را در سازمان ملل ندادهاند. دومین مسالهای که مانع شکلگیری حمله به سوریه شده
است، دخالت نیروهای منطقهای است. صفکشیهایی که در حمایت از مخالفان و دولت بشار اسد در دو سوی نیروهای منطقهای شکل گرفته است، امکان برتری یک گروه بر گروه دیگر را گرفته و دخالت نظامی را با مانع مواجه کرده است. این روند متاسفانه کشور سوریه را درگیر جنگ خانمانسوزی کرده است که بیش از چندهزار کشته وهزاران آواره بر جای گذاشته است. شهرها و روستاهای بسیار زیادی ویران شده و نیروهای اقتصادی، نظامی، انسانی و قدرت ملی سوریه به طرز باورناپذیری تخریب شده است. اما شاهد آن هستیم که اصرار و حرص و ولع وصفناپذیری بر این تخریب از دو طرف درگیر وجود دارد. این دو نکته موجب جلوگیری از بروز دخالت نظامی در سوریه شده است. در کنار این نکات، تاثیرات منطقهای جنگ داخلی سوریه بسیار نگرانکننده شده است.
این جنگ اثرات مخربی بر جای گذاشته است که نمونه بارز آن در لبنان است. در لبنان شاهد تنش بسیار عمیقی هستیم و نیروهای اهل سنت و شیعیان نسبت به هم حساس شدهاند. در چنین شرایطی بروز تنش و جنگ داخلی در لبنان افزایش یافته است. در اردن، عراق و ترکیه نیز نگرانی جدی نسبت به تاثیرگذاری جنگ داخلی سوریه بر مسايل این کشورها وجود دارد. این مسايل، دلایلی است که نیروهای اثرگذار منطقهای و فرامنطقهای را بر توقف این بحران واداشته است. جامعه جهانی به دلیل همین نگرانیها تلاش میکند که بحران را یا به صورت سیاسی ـ که در اولویت است- یا در نهایت نظامی حل کند. هرچند به شخصه به نتیجهبخشبودن این تلاشها خوشبین نیستم اما به هر حال به نظر نمیرسد جامعه جهانی نسبت به سوریه بیتفاوت شود.
در چند روز اخیر دولتمردان غربی بار دیگر موضوع دخالت نظامی در سوریه را مطرح کردهاند. در ادامه این اظهارات روز گذشته ژنرال دمپسی، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا از بررسی حمله به سوریه خبر داد. با این حال ساز جنگ از حدود یک سال و نیم پیش به صدا درآمد؛ زمانی که با تظاهرات و اعتراضات برخورد شد. رفته رفته معترضان مسلح شدند و نیروهای خارجی نیز به کمک آنها آمدند. کمکم خلأ امنیتی به وجود آمد و نیروهای تروریستی وارد کارزار شدند و معادله به شکل بنیادین تغییر کرد. با بالاگرفتن تنش، حرکت اعتراضی مردم سوریه به جنگی داخلی، جنگ نیابتی بر منطقه و بحرانی بینالمللی تبدیل شد. اما با وجود شدتگرفتن درگیریهای داخلی، شرایط پیچیده منطقه، تا به امروز اجازه دخالت نیروهای بینالمللی در سوریه را نداده است. یکی از دلایل ناکامی غرب در دخالت نظامی، مخالفت روسیه و چین با این طرح است. برای اقدامی بینالمللی، توافق و تفاهم جامعه جهانی و قطعنامهای بینالمللی نیاز است اما مسکو و پکن که از همپیمانان دولت بشار اسد هستند تاکنون با وتوی خود اجازه تصویب چنین طرحی را در سازمان ملل ندادهاند. دومین مسالهای که مانع شکلگیری حمله به سوریه شده
است، دخالت نیروهای منطقهای است. صفکشیهایی که در حمایت از مخالفان و دولت بشار اسد در دو سوی نیروهای منطقهای شکل گرفته است، امکان برتری یک گروه بر گروه دیگر را گرفته و دخالت نظامی را با مانع مواجه کرده است. این روند متاسفانه کشور سوریه را درگیر جنگ خانمانسوزی کرده است که بیش از چندهزار کشته وهزاران آواره بر جای گذاشته است. شهرها و روستاهای بسیار زیادی ویران شده و نیروهای اقتصادی، نظامی، انسانی و قدرت ملی سوریه به طرز باورناپذیری تخریب شده است. اما شاهد آن هستیم که اصرار و حرص و ولع وصفناپذیری بر این تخریب از دو طرف درگیر وجود دارد. این دو نکته موجب جلوگیری از بروز دخالت نظامی در سوریه شده است. در کنار این نکات، تاثیرات منطقهای جنگ داخلی سوریه بسیار نگرانکننده شده است.
این جنگ اثرات مخربی بر جای گذاشته است که نمونه بارز آن در لبنان است. در لبنان شاهد تنش بسیار عمیقی هستیم و نیروهای اهل سنت و شیعیان نسبت به هم حساس شدهاند. در چنین شرایطی بروز تنش و جنگ داخلی در لبنان افزایش یافته است. در اردن، عراق و ترکیه نیز نگرانی جدی نسبت به تاثیرگذاری جنگ داخلی سوریه بر مسايل این کشورها وجود دارد. این مسايل، دلایلی است که نیروهای اثرگذار منطقهای و فرامنطقهای را بر توقف این بحران واداشته است. جامعه جهانی به دلیل همین نگرانیها تلاش میکند که بحران را یا به صورت سیاسی ـ که در اولویت است- یا در نهایت نظامی حل کند. هرچند به شخصه به نتیجهبخشبودن این تلاشها خوشبین نیستم اما به هر حال به نظر نمیرسد جامعه جهانی نسبت به سوریه بیتفاوت شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.