|

رییس دولت پنجشنبه به بغداد می‌رود

احمدی‌نژاد در عراق، میزبان در آلمان

شرق، زينب اسماعيلي: پنجشنبه هواپيماي حامل رييس دولت ايران در فرودگاه بين‌المللي بغداد به زمين مي‌نشيند، محمود احمدي‌نژاد از فرودگاه تمام امنيتي اين کشور مي‌گذرد و شايد «السلام‌عليک يا سيدي» بين‌شان رد و بدل شود، از کنار «گيت‌چک» وسايل مسافران که تنها به يک کامپيوتر و يک سرباز مجهز است، مي‌گذرد، گرماي بالاي 50 درجه هواي اين روزهاي عراق را تجربه می‌کند تا سفر دوجانبه به بغداد، نيمه‌کاره نماند.
او که کمتر از 20روز ديگر فرصت دارد، عنوان رياست بر دولت جمهوري اسلامي ايران را داشته باشد، پنجشنبه و جمعه اين هفته راهي عراق خواهد شد. گفته‌شده پيش از بيماري جلال طالباني، همتاي عراقي احمدي‌نژاد، براي انجام اين سفر از او دعوت رسمي شده بود. پيش از اين، سفر احمدي‌نژاد به روسيه، برای شرکت در نشست گاز، آخرين سفر خارجي او اعلام شده بود اما به نظر مي‌رسد سفر به عراق جديدا براي محمود احمدي‌نژاد تدارک ديده شده است.
«ايسنا» گزارش داده «پيش از بيماري جلال طالباني، رييس‌جمهور عراق دعوتي رسمي از محمود احمدي‌نژاد براي سفر به عراق در چارچوب روابط دوجانبه صورت گرفت که با وجود تعيين زمان اين سفر، به دليل طولاني‌شدن بيماري رييس‌جمهور عراق، اين سفر تا اکنون به تعويق افتاده است.»
قرار بود اين سفر دي‌ماه سال گذشته انجام شود، اما اکنون اين سفر هم‌زمان با بيست‌وپنجمين سالگرد پذيرش قطعنامه ۵۹۸ از سوي ايران و آغاز آتش‌بس ميان دو کشور پس از هشت‌سال جنگ انجام مي‌شود. این در حالی است که خبرگزاری «فارس»، به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که «انجام چنین سفری هنوز در برنامه کاری رییس‌جمهور، برنامه‌ریزی نشده است.»
دعوت‌کننده: طالباني، میزبان: معاون او
اين سفر قرار است پاسخ دولت ايران به دعوت «جلال طالباني» باشد که نزديک به هشت‌ماه است در بستر بيماري است و در بيمارستاني در آلمان تحت مراقبت‌هاي ويژه. با اينکه اواسط خردادماه پزشکان از بهبود وضعيتش خبر داده بودند، اما تاکنون خبري منتشر نشده که نشان دهد، جلال طالباني که کردها او را «مام جلال» مي‌خوانند، آنقدر بهبود يافته است که بتواند ميزبان مسافري از ايران باشد. گو اينکه او همچنان در کشور «آلمان» تحت‌نظر پزشکان است. قرار است در اين سفر «خضير الخزاعي» معاون طالباني، ميزبان احمدي‌نژاد باشد. نماينده اقليم کردستان عراق در ايران در اين مورد به «شرق» مي‌گويد: «دعوت از آقاي احمدي‌نژاد پيش از بيمارشدن آقاي طالباني انجام شده‌بود. اما از اينکه آيا دعوت جديدي از ايشان شده يا نه، مطلع نيستم.»
از ناظم دباغ پرسيديم که آيا احتمال ديدار دوجانبه‌اي بين رييس‌جمهورهاي دوکشور (طالباني و احمدي‌نژاد) وجود دارد؟ او پاسخ داد که اصلا شدني نيست، او در بيمارستاني در آلمان بستري است. خبرگزاري‌هاي داخلي از ديدار احمدي‌نژاد با برخي مقامات عاليرتبه عراق از جمله نوري المالکي، نخست‌وزير اين کشور، خضير الخزاعي، معاون رييس‌جمهوری عراق خبر داده‌اند.
فرصتی براي زيارت عتبات
کشور عراق براي يک مسلمان آن هم يک شيعه، مکان براي ديدن کم ندارد؛ دل به دريازدن و پا به جاده گذاشتن مي‌خواهد؛ گذشتن نفربرهای زرهی، گيت‌هايي که سربازان با دستگاه دستي بمب‌ياب هم‌عرض خودرو حرکت مي‌کنند تا شايد يک بمب کمتر در اين سرزمين درگير نزاع منفجر شود. از کنار دجله و فرات و نخلستان‌هایي که حالا به بار نشسته‌اند باید بگذری تا به «کاظمين»، «سامرا»، «کربلا» و «نجف» برسي. قرار است محمود احمدي‌نژاد دل به دريا بزند و در کشوري که اين‌روزها دست‌کم 30 تا 40 کشته مي‌دهد، به زيارت هم برود.
هميشه دوستانه
ارزيابي «ناظم دباغ» از اين سفر، دوستانه و خارج از پروتکل‌هاي مرسوم‌بودن است؛ «آقاي احمدي‌نژاد در مدت زماني که رييس‌جمهور هستند مي‌خواهند براي آخرين بار به‌عراق تشريف ببرند تا رابطه بين عراق و ايران دوستانه بماند. روابط ايران و عراق در حال حاضر و آينده دوستانه است، پس اين سفر هم حتما يک سفر دوستانه است.» محمود احمدي‌نژاد در هشت‌سال رياست خود بر دولت نهم و دهم، بيش از يک‌صد سفر خارجي داشته اما اين دومين سفر او به عراق است. او اولين بار در اسفند سال ۱۳۸۶ به‌عنوان اولين رييس‌جمهور ايران بعد از انقلاب به عراق سفر کرد. آن‌زمان عراق و مسايل امنيتي آن، تحت کنترل نيروهاي آمريکايي بود و اين موضوع باعث شد حفاظت از رييس‌جمهور ايران و هيات همراه او به موضوعي خبرساز بدل شود. نيروهاي آمريکايي مستقر در عراق، در تامين امنيت سفر آقاي احمدي‌نژاد، مشارکتي نکردند. احمدي‌نژاد سه‌ماه‌ونيم پس از اين سفر، در «اجلاسيه سراسري جامعه مدرسين حوزه علميه قم و علماي بلاد» گفت در جريان سفر او به عراق «دشمنان» طرح ربودن او را داشته‌اند اما موفق نشده‌اند. او همچنين از ابراز تمايل سربازان آمريکايي براي عکس يادگاري انداختن با او سخن گفت.
------------------------------------------------------
عباسعلی منصوری‌آرانی، عضو کمیسیون امنیت مجلس:
مسایل راهبردی روابط خارجی را رهبری تعیین می‌کند
‌
نظر شما درباره این سفر در روزهای پایانی دولت چیست؟
نمی‌توانیم به این دلیل که روزهای پایانی دولت است انتقادی به این سفر داشته باشیم. چون ایشان تا آخرین ساعت دولتش رییس‌جمهور است و در مورد وضعیت منطقه و گسترش روابط ایران و کشورهای دیگر مسوول است. باید دید که آیا این سفر به پیشنهاد وزارت خارجه انجام می‌شود یا از سوی شورایعالی امنیت ملی توصیه شده ‌است. چون از کم‌وکیف ماموریت آقای احمدی‌نژاد مطلع نیستیم، نمی‌توانیم ارزیابی درستی از این سفر داشته باشیم. ممکن است یک سفر زیارتی یا یک سفر کاری باشد.
‌بهتر نبود این سفر در شرایطی انجام می‌شد که احمدی‌نژاد با همتای عراقی خود دیدار می‌کرد؟
در برخی کشورها مانند ایران قدرت در دست رییس‌جمهوری است اما در کشوری مانند عراق، نخست‌وزیر بیش از رییس‌جمهوری قدرت دارد. به همین دلیل در این شرایط مهم این است که قدرت اجرایی در دست کیست. به دلیل ریاست ایران در جنبش عدم‌تعهد و مسایل منطقه ممکن است احمدی‌نژاد در یک‌روز آخر دولت خود هم مجبور به سفر رفتن باشد.
‌به نظر شما چه موضوعی می‌تواند موجب شود که احمدی‌نژاد در این روزهای پایانی دولت خود نیز به سفر برود؟
موضوعاتی مانند مصر و سوریه موجب می‌شود که رییس‌جمهور به‌عنوان رییس جنبش عدم‌تعهد با نخست‌وزیر عراق، رییس‌جمهور لبنان و... دیدار و مذاکره کند. دولت جدید 20 روز دیگر بر سر کار می‌آید، اما تحولات مصر و سوریه، لحظه‌ای است.
اگر رییس دولت در عراق تفاهمنامه یا قراردادی امضا کند، دولت بعد مجبور به اجرای آن است. در صورتی‌که ممکن است با آن برنامه موافق نباشد؟
کارشناسان وزارت خارجه به‌دقت موضوعات را بررسی می‌کنند و به وزیر و بعد به رییس‌جمهور پیشنهادهایی می‌دهند. کمیسیون سیاست خارجی هم بر این برنامه‌ها نظارت می‌کند. یک رییس‌جمهور هم سعی نمی‌کند در روزهای آخر کار خود نقاط منفی از خود به‌جا بگذارد. البته نکته مهم دیگر این است که در مسایل سیاست خارجی، دولت‌ها نقش چندانی ایفا نمی‌کنند؛ مسایل راهبردی و کلان در روابط خارجی و مذاکره‌ها، توسط مقام‌معظم‌رهبری، تعیین می‌شود و هر دولتی هم که سر کار بیاید، در همان چارچوب‌ها باید عمل کند.
شرق، زينب اسماعيلي: پنجشنبه هواپيماي حامل رييس دولت ايران در فرودگاه بين‌المللي بغداد به زمين مي‌نشيند، محمود احمدي‌نژاد از فرودگاه تمام امنيتي اين کشور مي‌گذرد و شايد «السلام‌عليک يا سيدي» بين‌شان رد و بدل شود، از کنار «گيت‌چک» وسايل مسافران که تنها به يک کامپيوتر و يک سرباز مجهز است، مي‌گذرد، گرماي بالاي 50 درجه هواي اين روزهاي عراق را تجربه می‌کند تا سفر دوجانبه به بغداد، نيمه‌کاره نماند.
او که کمتر از 20روز ديگر فرصت دارد، عنوان رياست بر دولت جمهوري اسلامي ايران را داشته باشد، پنجشنبه و جمعه اين هفته راهي عراق خواهد شد. گفته‌شده پيش از بيماري جلال طالباني، همتاي عراقي احمدي‌نژاد، براي انجام اين سفر از او دعوت رسمي شده بود. پيش از اين، سفر احمدي‌نژاد به روسيه، برای شرکت در نشست گاز، آخرين سفر خارجي او اعلام شده بود اما به نظر مي‌رسد سفر به عراق جديدا براي محمود احمدي‌نژاد تدارک ديده شده است.
«ايسنا» گزارش داده «پيش از بيماري جلال طالباني، رييس‌جمهور عراق دعوتي رسمي از محمود احمدي‌نژاد براي سفر به عراق در چارچوب روابط دوجانبه صورت گرفت که با وجود تعيين زمان اين سفر، به دليل طولاني‌شدن بيماري رييس‌جمهور عراق، اين سفر تا اکنون به تعويق افتاده است.»
قرار بود اين سفر دي‌ماه سال گذشته انجام شود، اما اکنون اين سفر هم‌زمان با بيست‌وپنجمين سالگرد پذيرش قطعنامه ۵۹۸ از سوي ايران و آغاز آتش‌بس ميان دو کشور پس از هشت‌سال جنگ انجام مي‌شود. این در حالی است که خبرگزاری «فارس»، به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که «انجام چنین سفری هنوز در برنامه کاری رییس‌جمهور، برنامه‌ریزی نشده است.»
دعوت‌کننده: طالباني، میزبان: معاون او
اين سفر قرار است پاسخ دولت ايران به دعوت «جلال طالباني» باشد که نزديک به هشت‌ماه است در بستر بيماري است و در بيمارستاني در آلمان تحت مراقبت‌هاي ويژه. با اينکه اواسط خردادماه پزشکان از بهبود وضعيتش خبر داده بودند، اما تاکنون خبري منتشر نشده که نشان دهد، جلال طالباني که کردها او را «مام جلال» مي‌خوانند، آنقدر بهبود يافته است که بتواند ميزبان مسافري از ايران باشد. گو اينکه او همچنان در کشور «آلمان» تحت‌نظر پزشکان است. قرار است در اين سفر «خضير الخزاعي» معاون طالباني، ميزبان احمدي‌نژاد باشد. نماينده اقليم کردستان عراق در ايران در اين مورد به «شرق» مي‌گويد: «دعوت از آقاي احمدي‌نژاد پيش از بيمارشدن آقاي طالباني انجام شده‌بود. اما از اينکه آيا دعوت جديدي از ايشان شده يا نه، مطلع نيستم.»
از ناظم دباغ پرسيديم که آيا احتمال ديدار دوجانبه‌اي بين رييس‌جمهورهاي دوکشور (طالباني و احمدي‌نژاد) وجود دارد؟ او پاسخ داد که اصلا شدني نيست، او در بيمارستاني در آلمان بستري است. خبرگزاري‌هاي داخلي از ديدار احمدي‌نژاد با برخي مقامات عاليرتبه عراق از جمله نوري المالکي، نخست‌وزير اين کشور، خضير الخزاعي، معاون رييس‌جمهوری عراق خبر داده‌اند.
فرصتی براي زيارت عتبات
کشور عراق براي يک مسلمان آن هم يک شيعه، مکان براي ديدن کم ندارد؛ دل به دريازدن و پا به جاده گذاشتن مي‌خواهد؛ گذشتن نفربرهای زرهی، گيت‌هايي که سربازان با دستگاه دستي بمب‌ياب هم‌عرض خودرو حرکت مي‌کنند تا شايد يک بمب کمتر در اين سرزمين درگير نزاع منفجر شود. از کنار دجله و فرات و نخلستان‌هایي که حالا به بار نشسته‌اند باید بگذری تا به «کاظمين»، «سامرا»، «کربلا» و «نجف» برسي. قرار است محمود احمدي‌نژاد دل به دريا بزند و در کشوري که اين‌روزها دست‌کم 30 تا 40 کشته مي‌دهد، به زيارت هم برود.
هميشه دوستانه
ارزيابي «ناظم دباغ» از اين سفر، دوستانه و خارج از پروتکل‌هاي مرسوم‌بودن است؛ «آقاي احمدي‌نژاد در مدت زماني که رييس‌جمهور هستند مي‌خواهند براي آخرين بار به‌عراق تشريف ببرند تا رابطه بين عراق و ايران دوستانه بماند. روابط ايران و عراق در حال حاضر و آينده دوستانه است، پس اين سفر هم حتما يک سفر دوستانه است.» محمود احمدي‌نژاد در هشت‌سال رياست خود بر دولت نهم و دهم، بيش از يک‌صد سفر خارجي داشته اما اين دومين سفر او به عراق است. او اولين بار در اسفند سال ۱۳۸۶ به‌عنوان اولين رييس‌جمهور ايران بعد از انقلاب به عراق سفر کرد. آن‌زمان عراق و مسايل امنيتي آن، تحت کنترل نيروهاي آمريکايي بود و اين موضوع باعث شد حفاظت از رييس‌جمهور ايران و هيات همراه او به موضوعي خبرساز بدل شود. نيروهاي آمريکايي مستقر در عراق، در تامين امنيت سفر آقاي احمدي‌نژاد، مشارکتي نکردند. احمدي‌نژاد سه‌ماه‌ونيم پس از اين سفر، در «اجلاسيه سراسري جامعه مدرسين حوزه علميه قم و علماي بلاد» گفت در جريان سفر او به عراق «دشمنان» طرح ربودن او را داشته‌اند اما موفق نشده‌اند. او همچنين از ابراز تمايل سربازان آمريکايي براي عکس يادگاري انداختن با او سخن گفت.
------------------------------------------------------
عباسعلی منصوری‌آرانی، عضو کمیسیون امنیت مجلس:
مسایل راهبردی روابط خارجی را رهبری تعیین می‌کند
‌
نظر شما درباره این سفر در روزهای پایانی دولت چیست؟
نمی‌توانیم به این دلیل که روزهای پایانی دولت است انتقادی به این سفر داشته باشیم. چون ایشان تا آخرین ساعت دولتش رییس‌جمهور است و در مورد وضعیت منطقه و گسترش روابط ایران و کشورهای دیگر مسوول است. باید دید که آیا این سفر به پیشنهاد وزارت خارجه انجام می‌شود یا از سوی شورایعالی امنیت ملی توصیه شده ‌است. چون از کم‌وکیف ماموریت آقای احمدی‌نژاد مطلع نیستیم، نمی‌توانیم ارزیابی درستی از این سفر داشته باشیم. ممکن است یک سفر زیارتی یا یک سفر کاری باشد.
‌بهتر نبود این سفر در شرایطی انجام می‌شد که احمدی‌نژاد با همتای عراقی خود دیدار می‌کرد؟
در برخی کشورها مانند ایران قدرت در دست رییس‌جمهوری است اما در کشوری مانند عراق، نخست‌وزیر بیش از رییس‌جمهوری قدرت دارد. به همین دلیل در این شرایط مهم این است که قدرت اجرایی در دست کیست. به دلیل ریاست ایران در جنبش عدم‌تعهد و مسایل منطقه ممکن است احمدی‌نژاد در یک‌روز آخر دولت خود هم مجبور به سفر رفتن باشد.
‌به نظر شما چه موضوعی می‌تواند موجب شود که احمدی‌نژاد در این روزهای پایانی دولت خود نیز به سفر برود؟
موضوعاتی مانند مصر و سوریه موجب می‌شود که رییس‌جمهور به‌عنوان رییس جنبش عدم‌تعهد با نخست‌وزیر عراق، رییس‌جمهور لبنان و... دیدار و مذاکره کند. دولت جدید 20 روز دیگر بر سر کار می‌آید، اما تحولات مصر و سوریه، لحظه‌ای است.
اگر رییس دولت در عراق تفاهمنامه یا قراردادی امضا کند، دولت بعد مجبور به اجرای آن است. در صورتی‌که ممکن است با آن برنامه موافق نباشد؟
کارشناسان وزارت خارجه به‌دقت موضوعات را بررسی می‌کنند و به وزیر و بعد به رییس‌جمهور پیشنهادهایی می‌دهند. کمیسیون سیاست خارجی هم بر این برنامه‌ها نظارت می‌کند. یک رییس‌جمهور هم سعی نمی‌کند در روزهای آخر کار خود نقاط منفی از خود به‌جا بگذارد. البته نکته مهم دیگر این است که در مسایل سیاست خارجی، دولت‌ها نقش چندانی ایفا نمی‌کنند؛ مسایل راهبردی و کلان در روابط خارجی و مذاکره‌ها، توسط مقام‌معظم‌رهبری، تعیین می‌شود و هر دولتی هم که سر کار بیاید، در همان چارچوب‌ها باید عمل کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.