روزنگاشت جشنواره فیلم فجر(۲)
قادر به حل مسئلهها نیست
در بلبشوی مدیریتی جشنواره، بهویژه در بخش تأسف بار ساختمان چارسو، دومین روز از نمایش فیلمها سپری شد.
۱- شعلهور
کارگردان: حمید نعمتالله. فیلمنامه: حمید نعمتالله و هادی مقدمدوست. بازیگران: امین حیایی، زهرا خوشکام و پانتهآ مهدینیا. فیلم داستان فردی را روایت میکند که قادر به حل مسئلههای خودش نیست. زنش طلاق گرفته، پسرش سرپرستی درستی ندارد، با مادر و برادرش درگیر است، معتاد است و دشواریهای ترک را میگذراند. برای ادامه زندگی به سیستانوبلوچستان میرود و پس از مدتی پسرش هم به او میپیوندد. ماجراهایی را تجربه میکند و سرانجام با نتایج اشتباهاتش مواجه میشود. شعلهور، روایتگر درونیات یک فرد نامتعادل از زبان خود اوست. فیلمنامه فیلم متوسط است، بهویژه آنکه نیمه اول فیلم، بیدلیل پر از مشکلات غیرضروری و بیارتباط با فیلم است. نیمه دوم که کمی ساختاریافتهتر است، با پایانی بد تمام میشود. یک آسیب فیلم این است که بین روایت اولشخص و روایت دانای کل در نوسان است. آسیب دیگر فیلم، تلاش بیشازحد برای تبلیغ موبایل لِنووُ است. «شعلهور» در حوزه سینمای عامهپسند قصهگوی متوسط، از فیلم قبلی نعمتالله (رگ خواب) عقبتر است، هرچند امتیازات خوبی هم دارد، از جمله: لوکیشنهای خوب، فیلمبرداری خوب، کارگردانی خوب در بخش دوم و موسیقی
خوب که باز هم صدای همایون شجریان فیلم را صاحب یک ترانه شنیدنی با یک تنظیم خوب کرده است.
2- مجموعه فیلمهای کوتاه
در این بخش چهار فیلم کوتاه نمایش داده شد که همه آنها دیدنیاند.
الف - حیوان: داستان مردی که برای عبور از مرز، خودش را در پوست یک حیوان قرار میدهد و از مرز عبور میکند، اما با یک اتفاق غیرمنتظره روبهرو میشود. فیلم که توسط دو برادر تبریزی، بهمن و بهرام ارک، ساخته شده، از ماندگارهای تاریخ سینمای ایران است که هم در متن و هم در اجرا و فرم یکی از بهترینهای سینمای ایران است. درخششهای داخلی و جهانی فیلم «حیوان» بیدلیل نیست. کاش ساختار سینمای عامهپسند قصهگوی ایران در حد و اندازههای این فیلم بود.
ب- فاش: کارگردان و فیلمنامهنویس: احسان مختاری استان دو برادر که برای فرار از دست مهاجمان، خودشان را در یک خانه حبس کردهاند. بعد از یک درگیری بین دو برادر، اتفاق دیگری میافتد. فیلم «فاش» با حداقلی از امکانات، تعلیقی درخشان خلق میکند.
ج- مارلون: کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده: درناز حاجیها داستان پسربچهای به نام مارلون که برای بازیگرشدن آماده میشود. اطرافیانش هم آینده او را شبیه مارلون براندو میدانند، اما او خودش میخواهد نجار شود و سازهای بادی درست کند. مارلون براندو را هم نمیشناسد. فیلم «مارلون» که در یک لوکیشن اروپایی- آمریکایی شکل گرفته، در یک زمان کوتاه و با یک ایده درخشان، موفق میشود به یک شخصیتپردازی درخشان هم برسد؛ همان استعدادی که سینمای بلند قصهگوی عامهپسند ایران از آن محروم است.
د- وقت ناهار: کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده: علیرضا قاسمی داستان دختر دانشآموزی است که برای تشخیص هویت مادر مردهاش وارد سردخانه بیمارستان میشود، درحالیکه انگیزه او چیز دیگری است. فیلم «وقت ناهار» شیءشدگی انسان و بیارزششدنش در جهان معاصر را با ایجاز کمنظیری به تصویر میکشد؛ همان کاری که «بیگله جیلان»، فیلمساز آوانگارد ترک در فیلم زیبایش، «روزی روزگاری آناتولی»، انجام داد و انسان معاصر را با یک بارکد مُهرشده روی جسدش به تصویر کشید، با این تفاوت که «بیگله جیلان» این مورد را در یک فیلم دوساعته انجام داد، ولی «وقت ناهار» در یک فیلم کوتاه چنددقیقهای. اگر راه نجاتی برای سینمای ایران باقی مانده باشد، نه در سینمای عامهپسند قصهگوی گیشهگراست، نه در سینمای جشنوارهای، بلکه در فیلمهای کوتاه خلاق و ماندگاری است که کوتاهبودن آنها را:
- سکوی پرش برای تولید فیلم بلند ندانند.
- کمارزشتر از فیلم بلند ندانند.
- فدای اکران فیلمهای بلند بیخاصیت و یکبارمصرف نکنند.
- بهانهای برای درنظرگرفتن جایگاهشان در بخش تجاری و جهانی ندانند.
در بلبشوی مدیریتی جشنواره، بهویژه در بخش تأسف بار ساختمان چارسو، دومین روز از نمایش فیلمها سپری شد.
۱- شعلهور
کارگردان: حمید نعمتالله. فیلمنامه: حمید نعمتالله و هادی مقدمدوست. بازیگران: امین حیایی، زهرا خوشکام و پانتهآ مهدینیا. فیلم داستان فردی را روایت میکند که قادر به حل مسئلههای خودش نیست. زنش طلاق گرفته، پسرش سرپرستی درستی ندارد، با مادر و برادرش درگیر است، معتاد است و دشواریهای ترک را میگذراند. برای ادامه زندگی به سیستانوبلوچستان میرود و پس از مدتی پسرش هم به او میپیوندد. ماجراهایی را تجربه میکند و سرانجام با نتایج اشتباهاتش مواجه میشود. شعلهور، روایتگر درونیات یک فرد نامتعادل از زبان خود اوست. فیلمنامه فیلم متوسط است، بهویژه آنکه نیمه اول فیلم، بیدلیل پر از مشکلات غیرضروری و بیارتباط با فیلم است. نیمه دوم که کمی ساختاریافتهتر است، با پایانی بد تمام میشود. یک آسیب فیلم این است که بین روایت اولشخص و روایت دانای کل در نوسان است. آسیب دیگر فیلم، تلاش بیشازحد برای تبلیغ موبایل لِنووُ است. «شعلهور» در حوزه سینمای عامهپسند قصهگوی متوسط، از فیلم قبلی نعمتالله (رگ خواب) عقبتر است، هرچند امتیازات خوبی هم دارد، از جمله: لوکیشنهای خوب، فیلمبرداری خوب، کارگردانی خوب در بخش دوم و موسیقی
خوب که باز هم صدای همایون شجریان فیلم را صاحب یک ترانه شنیدنی با یک تنظیم خوب کرده است.
2- مجموعه فیلمهای کوتاه
در این بخش چهار فیلم کوتاه نمایش داده شد که همه آنها دیدنیاند.
الف - حیوان: داستان مردی که برای عبور از مرز، خودش را در پوست یک حیوان قرار میدهد و از مرز عبور میکند، اما با یک اتفاق غیرمنتظره روبهرو میشود. فیلم که توسط دو برادر تبریزی، بهمن و بهرام ارک، ساخته شده، از ماندگارهای تاریخ سینمای ایران است که هم در متن و هم در اجرا و فرم یکی از بهترینهای سینمای ایران است. درخششهای داخلی و جهانی فیلم «حیوان» بیدلیل نیست. کاش ساختار سینمای عامهپسند قصهگوی ایران در حد و اندازههای این فیلم بود.
ب- فاش: کارگردان و فیلمنامهنویس: احسان مختاری استان دو برادر که برای فرار از دست مهاجمان، خودشان را در یک خانه حبس کردهاند. بعد از یک درگیری بین دو برادر، اتفاق دیگری میافتد. فیلم «فاش» با حداقلی از امکانات، تعلیقی درخشان خلق میکند.
ج- مارلون: کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده: درناز حاجیها داستان پسربچهای به نام مارلون که برای بازیگرشدن آماده میشود. اطرافیانش هم آینده او را شبیه مارلون براندو میدانند، اما او خودش میخواهد نجار شود و سازهای بادی درست کند. مارلون براندو را هم نمیشناسد. فیلم «مارلون» که در یک لوکیشن اروپایی- آمریکایی شکل گرفته، در یک زمان کوتاه و با یک ایده درخشان، موفق میشود به یک شخصیتپردازی درخشان هم برسد؛ همان استعدادی که سینمای بلند قصهگوی عامهپسند ایران از آن محروم است.
د- وقت ناهار: کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده: علیرضا قاسمی داستان دختر دانشآموزی است که برای تشخیص هویت مادر مردهاش وارد سردخانه بیمارستان میشود، درحالیکه انگیزه او چیز دیگری است. فیلم «وقت ناهار» شیءشدگی انسان و بیارزششدنش در جهان معاصر را با ایجاز کمنظیری به تصویر میکشد؛ همان کاری که «بیگله جیلان»، فیلمساز آوانگارد ترک در فیلم زیبایش، «روزی روزگاری آناتولی»، انجام داد و انسان معاصر را با یک بارکد مُهرشده روی جسدش به تصویر کشید، با این تفاوت که «بیگله جیلان» این مورد را در یک فیلم دوساعته انجام داد، ولی «وقت ناهار» در یک فیلم کوتاه چنددقیقهای. اگر راه نجاتی برای سینمای ایران باقی مانده باشد، نه در سینمای عامهپسند قصهگوی گیشهگراست، نه در سینمای جشنوارهای، بلکه در فیلمهای کوتاه خلاق و ماندگاری است که کوتاهبودن آنها را:
- سکوی پرش برای تولید فیلم بلند ندانند.
- کمارزشتر از فیلم بلند ندانند.
- فدای اکران فیلمهای بلند بیخاصیت و یکبارمصرف نکنند.
- بهانهای برای درنظرگرفتن جایگاهشان در بخش تجاری و جهانی ندانند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.