|

گشتم نبود نگرد نيست

احمد غلامی

پدرم گفت:‌«یا برو سر کار یا بیا با من کار کن.» از وانت و کار در میدان میوه‌وتره‌بار و آدم‌هایش، بیزار بودم. از بچگی دلم می‌خواست نویسنده شوم. هر کتابی که می‌خریدم اول زندگینامه نویسنده‌اش را می‌خواندم. همه آنها سختی و گرسنگی کشیده بودند. چند جا برای کار رفتم اما هرکدامشان بهانه‌ای می‌آوردند و ردم می‌کردند یا من دوام نمی‌آوردم. بالاخره تو يك مکانیکی مشغول کار شدم. اوستا، اول شماره آچارها، بعد نوع آنها را یادم دادم. بعضی‌هایشان را از قبل بلد بودم مثل آچار فرانسه، آچارشلاقی، از بچگی خیلی با اسم آچارشلاقی حال می‌کردم. بعد آچارهای بوکس و اندازه‌هایشان را ياد گرفتم. انگار کار سختی نبود. بعد با خودم فکر کردم اگر روزی نویسنده بزرگی شوم در زندگینامه‌ام می‌نویسند آدمی به این بزرگی در مکانیکی هم کار کرده. از همان موقع شخصیت اوستا و شاگردش را زیرنظر داشتم تا بعد در داستان‌هایم از آنها استفاده کنم. اوستا گله‌به‌گله موهایش ریخته و کله‌اش تاس و دندان‌هایش زرد و درب‌وداغون بود. همیشه سرسیگار با شاگردش دعوا داشت. شاگردش لاغر استخوانی بود و آنقدر سیگار می‌کشید، تمام تنش بوی سیگار می‌‌داد. هر وقت اوستا می‌گفت: «حسنی یه نخ سیگار کارسازی کن» حسنی زیر لب غر می‌زد و می‌رفت. پاکت سیگارش را از روی میز چرب و روغنی تعمیرگاه می‌آورد و می‌داد به او. اوستا برایش مهم نبود با دست‌های روغنی سیگار را بگیرد. یکبار گفتم: «اوستا سیگارتان کثیف شده.» زل زد تو چشم‌هایم و گفت: « به توچه.» شاگردش گفت:‌«سیگارش مفت باشه هرجور می‌خواد باشه.» اوستا آچار را پرت کرد طرفش و گفت:‌«باز یه نخ سیگار دادی فکر کردی خان بالا هستی!» سیگار را انداخت وسط تعمیرگاه و گفت: «بردار و خودت بکش این کوفتی رو!» شاگردش سیگار را برداشت، رفت نشست روی چهارپایه کوچکی و شروع کرد به سیگار کشیدن. اوستا که توی چال بود، آمد بیرون و رفت جلو گفت:‌«بزغاله خجالت نمی‌کشی.» شاگردش گفت:‌«خودت گفتی نمی‌کشی!» گفت: «به جای اینکه عذرخواهی کنی، سیگار منو می‌کشی؟» شاگردش گفت: «سیگارتو؟» اوستا گفت:‌«بله واسه چی برداشتی اون رو.» شاگردش گفت:‌«سیگار خودم بود، خوب حيفه.» اوستا گفت: «مگه دیروز من یه پاکت نخریدم.» شاگردش گفت: «خوب چرا ولی به من ندادی.» گفت:‌«تو خواستی و من ندادم؟» شاگردش گفت: «هروقت سیگار خواستم گفتی پاکتش همین دوروبره. بگرد پیداش کن.» اوستا گفت: «خوب گشتی؟» شاگردش گفت: «گشتم نبود، نگرد نیست.» اوستا محکم زد پس کله شاگردش و گفت: «منو مسخره می‌کنی بی‌همه چیز.» شاگردش بغض کرد و گفت:«منو می‌زنی زورت به بچه یتیم می‌رسه؟» اوستا دوباره زد پس کله‌اش و گفت: «نره‌خر خجالت بکش 30‌سالته.» شاگردش بلند شد و پاکت سیگار را از روی میز آورد، انداخت زمین و با پاشنه پا آن را له کرد. اوستا فریاد زد: «چکار می‌کنی...» رفت جلو یقه‌اش را گرفت و هلش داد ته مغازه و کمربندش را در آورد و شروع کرد به زدن. شاگردش از درد فرياد مي‌زد و می‌گفت: «سیگار خودمه دلم می‌خواد.»‌هاج و واج مانده بودم. نمی‌دانستم چکار کنم. رفتم بیرون، کنار تعمیرگاه، تعویض روغنی بود. رفتم تو مغازه، پسر جوانی پشت میز نشسته بود و داشت روزنامه استقلال جوان می‌خواند. در و دیوار مغازه پر از عکس‌های بازیکنان استقلال بود. بی‌اعتنا به سروصدای تعمیرگاه گفت:‌«تازه اومدی؟» گفتم: «بله.» گفت: «آبی هستی یا قرمز» گفتم: «آبی» گفت:«دمت گرم، پس بیا بنشین.» نشستم، چای برایم آورد. گفتم: «الان می‌کشتش.» گفت: «بی‌خیال کار هر روزشونه.» گفتم: «هرروز؟» گفت: «آره، اینها هم اینجوری حال می‌کنن.» گفتم: «این چه حالیه؟» گفت:«مگه نمی‌دونی؟» گفتم:«چی رو؟» گفت: «حسنی رو اوستا بزرگ کرده.» گفتم: «خب باشه نباید بزنه.» گفت: «خب نمی‌زنه.» گفتم: «داره می‌کشتش.» گفت: «بی‌خیال اینا واسه اون نوازشه. قبلا شاگرد یه راننده کامیون بود، راننده با تالیور زد تو سرش یه ماه تو کما بود. بعدش اومد اینجا، اوستا هم مثل خودش کس و کاری نداره. اتفاقا خیلی باهم حال می‌کنن.» گفتم:«آخه واسه یه سیگار؟» گفت: «بابا اصلا اوستا این بیچاره رو سیگاری کرده که سیگار بخره و اونم باش بکشه.» گفتم: «واسه یه نخ سیگار اونو سیگاری کرده که از پول مزد اون سیگار دود کنه؟» گفت: «آره، پول سیگار که یک روز دو روز نیست یه عمره.» گفتم: بازم ارزشش رو نداره که شاگردش رو بزنه.» گفت: «واسه سیگار نمی‌زنه.» گفتم: «پس واسه چی می‌زنه.» گفت: «واسه اینکه عاشق شده می‌خواد بره يزد.» گفتم:« خب بره.» گفت:«اوستا چکار کنه از تنهایی، می‌میره:» گفتم: «خب با دختره بیاد پیش اوستا زندگی کنن.» گفت:‌«دختره نمیاد.» پاشدم رفتم تعمیرگاه. اوستا نشسته بود زمین و سیگارهای له شده را جمع و جور می‌کرد و بعضی از سیگارها که سالم مانده بودند توی پاکت می‌گذاشت، اصلا حواسش به من نبود، به شاگردش می‌گفت: «داری منو واسه یه زن می‌فروشی.» شاگردش ته تعمیرگاه نشسته بود و توی سایه و روشن ظهر تابستانی صورتش معلوم نبود، فقط دود آبی سیگار بود که موج بر می‌داشت و به هوا می‌رفت. از تعمیرگاه زدم بیرون و با خودم گفتم: «اگه مثل جک لندن توی معدن کار کنم هرگز به تعمیرگاه برنمی‌گردم.»
پدرم گفت:‌«یا برو سر کار یا بیا با من کار کن.» از وانت و کار در میدان میوه‌وتره‌بار و آدم‌هایش، بیزار بودم. از بچگی دلم می‌خواست نویسنده شوم. هر کتابی که می‌خریدم اول زندگینامه نویسنده‌اش را می‌خواندم. همه آنها سختی و گرسنگی کشیده بودند. چند جا برای کار رفتم اما هرکدامشان بهانه‌ای می‌آوردند و ردم می‌کردند یا من دوام نمی‌آوردم. بالاخره تو يك مکانیکی مشغول کار شدم. اوستا، اول شماره آچارها، بعد نوع آنها را یادم دادم. بعضی‌هایشان را از قبل بلد بودم مثل آچار فرانسه، آچارشلاقی، از بچگی خیلی با اسم آچارشلاقی حال می‌کردم. بعد آچارهای بوکس و اندازه‌هایشان را ياد گرفتم. انگار کار سختی نبود. بعد با خودم فکر کردم اگر روزی نویسنده بزرگی شوم در زندگینامه‌ام می‌نویسند آدمی به این بزرگی در مکانیکی هم کار کرده. از همان موقع شخصیت اوستا و شاگردش را زیرنظر داشتم تا بعد در داستان‌هایم از آنها استفاده کنم. اوستا گله‌به‌گله موهایش ریخته و کله‌اش تاس و دندان‌هایش زرد و درب‌وداغون بود. همیشه سرسیگار با شاگردش دعوا داشت. شاگردش لاغر استخوانی بود و آنقدر سیگار می‌کشید، تمام تنش بوی سیگار می‌‌داد. هر وقت اوستا می‌گفت: «حسنی یه نخ سیگار کارسازی کن» حسنی زیر لب غر می‌زد و می‌رفت. پاکت سیگارش را از روی میز چرب و روغنی تعمیرگاه می‌آورد و می‌داد به او. اوستا برایش مهم نبود با دست‌های روغنی سیگار را بگیرد. یکبار گفتم: «اوستا سیگارتان کثیف شده.» زل زد تو چشم‌هایم و گفت: « به توچه.» شاگردش گفت:‌«سیگارش مفت باشه هرجور می‌خواد باشه.» اوستا آچار را پرت کرد طرفش و گفت:‌«باز یه نخ سیگار دادی فکر کردی خان بالا هستی!» سیگار را انداخت وسط تعمیرگاه و گفت: «بردار و خودت بکش این کوفتی رو!» شاگردش سیگار را برداشت، رفت نشست روی چهارپایه کوچکی و شروع کرد به سیگار کشیدن. اوستا که توی چال بود، آمد بیرون و رفت جلو گفت:‌«بزغاله خجالت نمی‌کشی.» شاگردش گفت:‌«خودت گفتی نمی‌کشی!» گفت: «به جای اینکه عذرخواهی کنی، سیگار منو می‌کشی؟» شاگردش گفت: «سیگارتو؟» اوستا گفت:‌«بله واسه چی برداشتی اون رو.» شاگردش گفت:‌«سیگار خودم بود، خوب حيفه.» اوستا گفت: «مگه دیروز من یه پاکت نخریدم.» شاگردش گفت: «خوب چرا ولی به من ندادی.» گفت:‌«تو خواستی و من ندادم؟» شاگردش گفت: «هروقت سیگار خواستم گفتی پاکتش همین دوروبره. بگرد پیداش کن.» اوستا گفت: «خوب گشتی؟» شاگردش گفت: «گشتم نبود، نگرد نیست.» اوستا محکم زد پس کله شاگردش و گفت: «منو مسخره می‌کنی بی‌همه چیز.» شاگردش بغض کرد و گفت:«منو می‌زنی زورت به بچه یتیم می‌رسه؟» اوستا دوباره زد پس کله‌اش و گفت: «نره‌خر خجالت بکش 30‌سالته.» شاگردش بلند شد و پاکت سیگار را از روی میز آورد، انداخت زمین و با پاشنه پا آن را له کرد. اوستا فریاد زد: «چکار می‌کنی...» رفت جلو یقه‌اش را گرفت و هلش داد ته مغازه و کمربندش را در آورد و شروع کرد به زدن. شاگردش از درد فرياد مي‌زد و می‌گفت: «سیگار خودمه دلم می‌خواد.»‌هاج و واج مانده بودم. نمی‌دانستم چکار کنم. رفتم بیرون، کنار تعمیرگاه، تعویض روغنی بود. رفتم تو مغازه، پسر جوانی پشت میز نشسته بود و داشت روزنامه استقلال جوان می‌خواند. در و دیوار مغازه پر از عکس‌های بازیکنان استقلال بود. بی‌اعتنا به سروصدای تعمیرگاه گفت:‌«تازه اومدی؟» گفتم: «بله.» گفت: «آبی هستی یا قرمز» گفتم: «آبی» گفت:«دمت گرم، پس بیا بنشین.» نشستم، چای برایم آورد. گفتم: «الان می‌کشتش.» گفت: «بی‌خیال کار هر روزشونه.» گفتم: «هرروز؟» گفت: «آره، اینها هم اینجوری حال می‌کنن.» گفتم: «این چه حالیه؟» گفت:«مگه نمی‌دونی؟» گفتم:«چی رو؟» گفت: «حسنی رو اوستا بزرگ کرده.» گفتم: «خب باشه نباید بزنه.» گفت: «خب نمی‌زنه.» گفتم: «داره می‌کشتش.» گفت: «بی‌خیال اینا واسه اون نوازشه. قبلا شاگرد یه راننده کامیون بود، راننده با تالیور زد تو سرش یه ماه تو کما بود. بعدش اومد اینجا، اوستا هم مثل خودش کس و کاری نداره. اتفاقا خیلی باهم حال می‌کنن.» گفتم:«آخه واسه یه سیگار؟» گفت: «بابا اصلا اوستا این بیچاره رو سیگاری کرده که سیگار بخره و اونم باش بکشه.» گفتم: «واسه یه نخ سیگار اونو سیگاری کرده که از پول مزد اون سیگار دود کنه؟» گفت: «آره، پول سیگار که یک روز دو روز نیست یه عمره.» گفتم: بازم ارزشش رو نداره که شاگردش رو بزنه.» گفت: «واسه سیگار نمی‌زنه.» گفتم: «پس واسه چی می‌زنه.» گفت: «واسه اینکه عاشق شده می‌خواد بره يزد.» گفتم:« خب بره.» گفت:«اوستا چکار کنه از تنهایی، می‌میره:» گفتم: «خب با دختره بیاد پیش اوستا زندگی کنن.» گفت:‌«دختره نمیاد.» پاشدم رفتم تعمیرگاه. اوستا نشسته بود زمین و سیگارهای له شده را جمع و جور می‌کرد و بعضی از سیگارها که سالم مانده بودند توی پاکت می‌گذاشت، اصلا حواسش به من نبود، به شاگردش می‌گفت: «داری منو واسه یه زن می‌فروشی.» شاگردش ته تعمیرگاه نشسته بود و توی سایه و روشن ظهر تابستانی صورتش معلوم نبود، فقط دود آبی سیگار بود که موج بر می‌داشت و به هوا می‌رفت. از تعمیرگاه زدم بیرون و با خودم گفتم: «اگه مثل جک لندن توی معدن کار کنم هرگز به تعمیرگاه برنمی‌گردم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.