طلایهدارانِ فراموششده
جواد طوسی
جشنواره موسیقی فجر را پشتسر گذاشتیم و سیوپنجمین جشنواره تئاتر فجر در حال برگزاری است، بیآنکه از این فرصت استفاده شود و پیوندی میان حوزههای هنری و مخاطبانش صورت گیرد. انگار که هرکدام از اینها جزایر مستقلی هستند که بقیه به آن راه ندارند. چه اشکالی دارد با یک برنامهریزی صحیح و هماهنگشده، اهالی جدی و دغدغهمند فرهنگ و هنر بدون اَعمال شاقه و ثبتنام اول وقت اینترنتی و روانداختن به این و آن بتوانند بخشی از بینندگان این رویدادهای هنری باشند؟ چرا اهل فن و دستاندرکاران رشتههای مختلف ادبی، فرهنگی و رسانهای (اعم از بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر، آهنگساز، طراح صحنه، تدوینگر، نویسنده، منتقد، شاعر، خواننده، مجسمهساز، نقاش، عکاس، صدابردار، دوبلور و...) به مناسبتهای گوناگون در میزانسنی آبرومندانه کنار هم قرار نمیگیرند تا شماری از مخاطبان رویدادهای فرهنگی روز باشند و از این طریق، به نگاهی جامعالاطراف برسند؟ در جامعهای که به دلایل عدیده دچار انقطاع فرهنگی شده است، باید از این موقعیتها بهدرستی استفاده کرد تا حتی یک جشنواره تبدیل به پاتوق فرهنگی شود. این واقعیت را باید بپذیریم که ما در این روزگار پریشان و دنیای پراسترس، بدجوری از هم دور افتادهایم و در پیله تنهایی فرورفتهایم. میدانم در این زمانه بیرحم و پر از حسابگری، باید روی پای خودت بایستی و در خودت انگیزه ایجاد کنی و با شور و امید در صحنه باشی. اما سیاستگذاران فرهنگی دولت «تدبیر و امید» و مدیران وزارت ارشاد، این پیشنهاد نهچندان بیشرمانه بنده را به حساب نوعی «سوبسید فرهنگی» بگذارند. میشد یک اجرای ارکستر سمفونیک و ارکستر ملی را به دعوت و میزبانی این مجموعه از اهالی نامآشنا و کارکشته فرهنگ و هنر اختصاص داد. ولی جشنواره خاتمه یافت و این اتفاق نیفتاد و در عکسهای پخششده در فضای مجازی با صندلیهای خالی در تعدادی از اجراها روبهرو بودیم. این یعنی بیبرنامگی و ضعف مدیریت و نبود نگاه مدّبرانه و کارشناسیشده. قاعدتا در جشنواره تئاتری که در حال برگزاری است، به لحاظ علاقه زیاد نسل جوان به این حوزه و گنجایش اندک سالنهای نمایش شاهد این صندلیهای خالی نخواهیم بود. ولی ای کاش آن پیشنهاد در مورد برخی از آثار شاخص و قابل بحث (حتی به صورت چند اجرای خارج از برنامه) جدی گرفته میشد. به هرحال، شمار قابل توجهی از این هنرمندان و فرهنگسازان پا به سن گذاشتهاند و مویی سفید کردهاند و هرچقدر عشق و علاقه و انگیزه و حالوحوصله داشته باشند، مثل یک جوان فرز و چالاک نمیتوانند برای خود بلیت جشنواره جور کنند. امید است در این فرصت کمی که باقی مانده، حداقل در مورد جشنواره فیلم فجری که پیشرو داریم، چنین سیاستی اتخاذ شود و سینما و سالنی برای حضور افراد صاحبنام و تأثیرگذار و پیشکسوت عرصه ادب و فرهنگ و هنر در رشتههای مختلف اختصاص یابد.
جشنواره موسیقی فجر را پشتسر گذاشتیم و سیوپنجمین جشنواره تئاتر فجر در حال برگزاری است، بیآنکه از این فرصت استفاده شود و پیوندی میان حوزههای هنری و مخاطبانش صورت گیرد. انگار که هرکدام از اینها جزایر مستقلی هستند که بقیه به آن راه ندارند. چه اشکالی دارد با یک برنامهریزی صحیح و هماهنگشده، اهالی جدی و دغدغهمند فرهنگ و هنر بدون اَعمال شاقه و ثبتنام اول وقت اینترنتی و روانداختن به این و آن بتوانند بخشی از بینندگان این رویدادهای هنری باشند؟ چرا اهل فن و دستاندرکاران رشتههای مختلف ادبی، فرهنگی و رسانهای (اعم از بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر، آهنگساز، طراح صحنه، تدوینگر، نویسنده، منتقد، شاعر، خواننده، مجسمهساز، نقاش، عکاس، صدابردار، دوبلور و...) به مناسبتهای گوناگون در میزانسنی آبرومندانه کنار هم قرار نمیگیرند تا شماری از مخاطبان رویدادهای فرهنگی روز باشند و از این طریق، به نگاهی جامعالاطراف برسند؟ در جامعهای که به دلایل عدیده دچار انقطاع فرهنگی شده است، باید از این موقعیتها بهدرستی استفاده کرد تا حتی یک جشنواره تبدیل به پاتوق فرهنگی شود. این واقعیت را باید بپذیریم که ما در این روزگار پریشان و دنیای پراسترس، بدجوری از هم دور افتادهایم و در پیله تنهایی فرورفتهایم. میدانم در این زمانه بیرحم و پر از حسابگری، باید روی پای خودت بایستی و در خودت انگیزه ایجاد کنی و با شور و امید در صحنه باشی. اما سیاستگذاران فرهنگی دولت «تدبیر و امید» و مدیران وزارت ارشاد، این پیشنهاد نهچندان بیشرمانه بنده را به حساب نوعی «سوبسید فرهنگی» بگذارند. میشد یک اجرای ارکستر سمفونیک و ارکستر ملی را به دعوت و میزبانی این مجموعه از اهالی نامآشنا و کارکشته فرهنگ و هنر اختصاص داد. ولی جشنواره خاتمه یافت و این اتفاق نیفتاد و در عکسهای پخششده در فضای مجازی با صندلیهای خالی در تعدادی از اجراها روبهرو بودیم. این یعنی بیبرنامگی و ضعف مدیریت و نبود نگاه مدّبرانه و کارشناسیشده. قاعدتا در جشنواره تئاتری که در حال برگزاری است، به لحاظ علاقه زیاد نسل جوان به این حوزه و گنجایش اندک سالنهای نمایش شاهد این صندلیهای خالی نخواهیم بود. ولی ای کاش آن پیشنهاد در مورد برخی از آثار شاخص و قابل بحث (حتی به صورت چند اجرای خارج از برنامه) جدی گرفته میشد. به هرحال، شمار قابل توجهی از این هنرمندان و فرهنگسازان پا به سن گذاشتهاند و مویی سفید کردهاند و هرچقدر عشق و علاقه و انگیزه و حالوحوصله داشته باشند، مثل یک جوان فرز و چالاک نمیتوانند برای خود بلیت جشنواره جور کنند. امید است در این فرصت کمی که باقی مانده، حداقل در مورد جشنواره فیلم فجری که پیشرو داریم، چنین سیاستی اتخاذ شود و سینما و سالنی برای حضور افراد صاحبنام و تأثیرگذار و پیشکسوت عرصه ادب و فرهنگ و هنر در رشتههای مختلف اختصاص یابد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.