دلم چیز دیگری میخواست
عبدالله ناصری
یک دوره از ریاستجمهوری آقای روحانی گذشته است. وظایف رئیسجمهوری بهعنوان مجری قانون اساسی در متن قانون اساسی گویا و شفاف است، بااینحال شکلگیری ساختارهای غیرقانونی و موازی با دولت در دو دهه اخیر، بدونتردید، کار ریاستجمهوری را دشوار کرده است. اگرچه باید هشت سال دوره آقای احمدینژاد را استثنا کرد که بیشترین سهم را در موازیکاری و نهادکاریهای موازی داشته است و بیدغدغه و همسو با نهادهای موازی کاشتهشده از سوی خود، کار را پیش میبرده است، اما حتما امروز کار ریاستجمهوری برای هر فردی فارغ از حتی گرایشهای معمول سیاسی، کار سختی است.
این مقدمه را عرض کردم تا خوانندگان عزیز با واقعیتهای پیشروی رئیسجمهوری آشنا شوند و بدانند که بههرصورت، امروز مسئولیت ریاستجمهوری اگرچه در متن قانون اساسی وظیفه سنگین و بزرگی است، اما در میدان عمل و در صحنه واقعیت چیز دیگری است و محدودیتهای بسیاری فراروی او وجود دارد. اما نکته مهم این است که بهرغم همه این محدودیتها میتوان کارهایی را حسب وظیفه پیش برد. صحنه کشور، تئاتر ویژهای است. شرایط بینالمللی جمهوری اسلامی، شرایط منطقهای و مهمتر از همه، شرایط داخلی ما که نخستین رگههای اعتراض، جنبش یا -به تعبیر من- تشنجهای اجتماعی اخیر نشان داد در وضعیت بسیار خطیری قرار داریم، سبب شده ایده گفتوگوی ملی از سوی دو جناح برای کمی برونرفت از این وضعیت، مطرح شود. اما از همه اینها گذشته، بالاخره کسی که به میدان رقابت آمده و در صحنه ریاستجمهوری ظاهر شده و کرسی خیابان پاستور را متعلق به خود کرده است، باید فعال و به دور از هر انفعال و وازدگی و در تعامل با همه قوا، در قالب گفتوگو، پیگیری و حتی کشاندن آن دعواها و گفتوگوها به مراجع بالاتر از خود، بتواند -نمیگویم همه، اما- بخش قابلتوجهی از وظایف هشت ساله خود را انجام دهد. این هم به یک مقدمه و یک ابزار نیاز دارد. رئیسجمهوری فردی نیست که دولت را بهعنوان سکان اصلی اجرائی کشور اداره میکند؛ رئیسجمهوری بههمراه اعضای کابینه و بههمراه مدیران ارشد دولت و نیز مهمتر، رؤسای جمهوری محلی، یعنی استانداران، فرمانداران و بخشداران است که میتواند این وظیفه خطیر را دنبال کند. به نظر میرسد چهار سال نخست دولت آقای روحانی بهرغم دستاورد بسیار بزرگ و ماندگار در تاریخ معاصر ایران، یعنی برجام، ضمن همه نارساییها و وجود حداقلها، در عرصه تحقق گفتمان انتخاباتی خود در سال 92 و 96، نمیگویم کمی بلکه بیشتر از کمی، کوتاهی شد. اصلاحطلبان اگرچه تا پایان این دوران با تمام وجود از آقای روحانی حمایت خواهند کرد و شرایط 92 و 96 اقتضایی جز این نداشت که اصلاحطلبان مردم را به دفاع از آقای روحانی بهعنوان بهترین فرد موجود در عرصه انتخابات کشور که شرایط محدودی برای چرخش همه نیروها ایجاد میکند، وادارند، اما بهرغم این دفاع و جانبداری، نقدهایی اساسی به انفعال او دارند. بنابراین پیشنهاد مشخص حقیر بهعنوان یک کنشگر اصلاحطلب این است که او باید در دوران باقیمانده ریاستجمهوری فعالتر در صحنه اجتماعی حضور پیدا کند و واقعیتها را در میان بگذارد و آنچه را هم که انجامشدنی است، در حد حداقلها، حتی با تغییر مدیران ارشد کابینه و مدیران محلی میتواند انجام دهد. من که از مدافعان سرسخت او در 92 و 96 بودهام، چیز دیگری در سر میپروراندم اما افسوس که خیلی از آنها محقق نشد اما امیدوارم که آقای روحانی بتواند در آغاز 1400 در واقع جایگاه مطلوب و محبوبی در جامعه مدنی -که قطعا نتیجه ارزیابی عملکرد اوست- از خود برجای بگذارد.
یک دوره از ریاستجمهوری آقای روحانی گذشته است. وظایف رئیسجمهوری بهعنوان مجری قانون اساسی در متن قانون اساسی گویا و شفاف است، بااینحال شکلگیری ساختارهای غیرقانونی و موازی با دولت در دو دهه اخیر، بدونتردید، کار ریاستجمهوری را دشوار کرده است. اگرچه باید هشت سال دوره آقای احمدینژاد را استثنا کرد که بیشترین سهم را در موازیکاری و نهادکاریهای موازی داشته است و بیدغدغه و همسو با نهادهای موازی کاشتهشده از سوی خود، کار را پیش میبرده است، اما حتما امروز کار ریاستجمهوری برای هر فردی فارغ از حتی گرایشهای معمول سیاسی، کار سختی است.
این مقدمه را عرض کردم تا خوانندگان عزیز با واقعیتهای پیشروی رئیسجمهوری آشنا شوند و بدانند که بههرصورت، امروز مسئولیت ریاستجمهوری اگرچه در متن قانون اساسی وظیفه سنگین و بزرگی است، اما در میدان عمل و در صحنه واقعیت چیز دیگری است و محدودیتهای بسیاری فراروی او وجود دارد. اما نکته مهم این است که بهرغم همه این محدودیتها میتوان کارهایی را حسب وظیفه پیش برد. صحنه کشور، تئاتر ویژهای است. شرایط بینالمللی جمهوری اسلامی، شرایط منطقهای و مهمتر از همه، شرایط داخلی ما که نخستین رگههای اعتراض، جنبش یا -به تعبیر من- تشنجهای اجتماعی اخیر نشان داد در وضعیت بسیار خطیری قرار داریم، سبب شده ایده گفتوگوی ملی از سوی دو جناح برای کمی برونرفت از این وضعیت، مطرح شود. اما از همه اینها گذشته، بالاخره کسی که به میدان رقابت آمده و در صحنه ریاستجمهوری ظاهر شده و کرسی خیابان پاستور را متعلق به خود کرده است، باید فعال و به دور از هر انفعال و وازدگی و در تعامل با همه قوا، در قالب گفتوگو، پیگیری و حتی کشاندن آن دعواها و گفتوگوها به مراجع بالاتر از خود، بتواند -نمیگویم همه، اما- بخش قابلتوجهی از وظایف هشت ساله خود را انجام دهد. این هم به یک مقدمه و یک ابزار نیاز دارد. رئیسجمهوری فردی نیست که دولت را بهعنوان سکان اصلی اجرائی کشور اداره میکند؛ رئیسجمهوری بههمراه اعضای کابینه و بههمراه مدیران ارشد دولت و نیز مهمتر، رؤسای جمهوری محلی، یعنی استانداران، فرمانداران و بخشداران است که میتواند این وظیفه خطیر را دنبال کند. به نظر میرسد چهار سال نخست دولت آقای روحانی بهرغم دستاورد بسیار بزرگ و ماندگار در تاریخ معاصر ایران، یعنی برجام، ضمن همه نارساییها و وجود حداقلها، در عرصه تحقق گفتمان انتخاباتی خود در سال 92 و 96، نمیگویم کمی بلکه بیشتر از کمی، کوتاهی شد. اصلاحطلبان اگرچه تا پایان این دوران با تمام وجود از آقای روحانی حمایت خواهند کرد و شرایط 92 و 96 اقتضایی جز این نداشت که اصلاحطلبان مردم را به دفاع از آقای روحانی بهعنوان بهترین فرد موجود در عرصه انتخابات کشور که شرایط محدودی برای چرخش همه نیروها ایجاد میکند، وادارند، اما بهرغم این دفاع و جانبداری، نقدهایی اساسی به انفعال او دارند. بنابراین پیشنهاد مشخص حقیر بهعنوان یک کنشگر اصلاحطلب این است که او باید در دوران باقیمانده ریاستجمهوری فعالتر در صحنه اجتماعی حضور پیدا کند و واقعیتها را در میان بگذارد و آنچه را هم که انجامشدنی است، در حد حداقلها، حتی با تغییر مدیران ارشد کابینه و مدیران محلی میتواند انجام دهد. من که از مدافعان سرسخت او در 92 و 96 بودهام، چیز دیگری در سر میپروراندم اما افسوس که خیلی از آنها محقق نشد اما امیدوارم که آقای روحانی بتواند در آغاز 1400 در واقع جایگاه مطلوب و محبوبی در جامعه مدنی -که قطعا نتیجه ارزیابی عملکرد اوست- از خود برجای بگذارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.