|

نگاهی به سیاست‌های ترامپ در نخستین سال زمامداری

هنگامی که دونالد ترامپ وارد کاخ سفید شد، بسیاری از تحلیلگران درباره ناآشنایی او با سازوکار سیاست هشدار دادند. در سالروز قدرت‌گیری ترامپ بسیاری از رسانه‌ها و ناظران سیاسی کارنامه او را با نقدی بی‌رحمانه بررسی کرده‌اند. به گزارش دویچه‌وله، در طول تاریخ آمریکا، رؤسای جمهور بی‌مایه و ضعیف کم نبوده‌اند، اما همه آنها دست‌کم مراقب بودند که به یاری مشاوران و دستیاران خوب در چارچوب موازین دموکراسی چنان عمل کنند که ضعف‌های آنها کمترین آسیب را به نظام سیاسی وارد کند. انتخاب دونالد ترامپ معادلات سیاسی آمریکا را به هم ریخت. با او کسی در کرسی بالاترین مقام مهم‌ترین کشور جهان نشست که با موازین حکمرانی دموکراتیک آشنا نیست، اما بدتر از آن، به مجموعه‌ای از پیش‌داوری‌ها و نظرات بی‌پایه باور دارد و آنها را با شهامت و لاف‌زنی تبلیغ می‌کند.
تکیه بر «دوستان»
سازوکار دموکراسی در دنیای مدرن بر محور شایستگی و کاردانی می‌چرخد. زندگی پیچیده امروز فقط در صورتی بر پایه‌ای درست قوام می‌گیرد که افراد کارآمد در جایگاهی شایسته قرار گیرند و با تکیه بر دانش و تجربه به وظایف خود عمل کنند. ترامپ به این امر بدیهی بی‌توجه است، از تقسیم کار و وظایف برداشتی سطحی دارد و در انتخاب همکاران کمتر به استعدادها و لیاقت‌های تخصصی آنها توجه دارد. ترامپ در انتخاب همکاران خود معیاری جز رابطه شخصی نمی‌شناسد؛ اطرافیان او هر ضعف و ایرادی داشته باشند، هیچ اهمیتی ندارد، اما باید «دوست» باشند و به شخص او وفادار بمانند. نتیجه آنکه بیشتر اطرافیان او برای مقام‌هایی که به عهده گرفته‌اند، شایستگی لازم را ندارند. ترامپ از سرمایه‌گذاری در هر کار و ثروت‌اندوزی از هر راهی به شهرت رسید. فردی تاجرمسلک است که ظاهرا در اداره بنگاه‌های مالی و تجاری تجربه زیادی اندوخته، هرچند کارنامه او همیشه با موازین قانونی و اصول اخلاقی همخوان نبوده است. او همان روابطی را که بی‌گمان در اداره هتل و کازینو، یا زدوبندهای مافیایی کارساز هستند، با خود به عرصه سیاست آورد و هیچ باکی ندارد که همکاران او سوابق تبهکارانه داشته باشند و ثروت خود را با فساد و خلافکاری گرد آورده باشند.
دشمنی با «دیگری»
روی دیگر و وجه مکمل تکیه بر افراد «خودی»، دشمنی با دیگران است. ترامپ از هر پدیده متفاوتی، از سلیقه و عقیده گرفته تا رنگ و نژاد و مذهب، متنفر است؛ از مداراجویی و رواداری، تحمل دیگران، ضرورت سازگاری با مخالفان و دگراندیشان بویی نبرده است. ترامپ نه تنها به ارزش‌های انسانی و اصول اخلاقی پایبند نیست، بلکه به بدذاتی و شرارت می‌بالد. به گفته جانستون، او چند بار آشکارا گفته است که از «نابودکردن زندگی افرادی که به او وفادار نباشند» لذت می‌برد. خودخواهی ترامپ چنان شدید است که عده‌ای خودشیفتگی (نارسیسم) او را بیمارگونه و حاکی از ناهنجاری روانی عمیق دانسته‌اند. احتمالا همین خودپسندی بوده که او را به عالم سیاست کشانده و آرزوی رهبری کشور را در روح و روان او پرورانده است، زیرا گمان داشته که این مقام می‌تواند برتری‌جویی او را ارضا کند. بیشتر رأی‌دهندگان به ترامپ کسانی بودند که خود را در میدان رقابت اقتصادی بازنده می‌بینند. سیاست‌های اقتصادی حاکمیت آمریکا در چند دهه گذشته، از هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات، پایگاه طبقه متوسط و پایین را به خطر انداخته است. کشور به ثروتی عظیم دست یافته اما از آن برای گسترش رفاه و بهروزی استفاده نکرده است. کارورزان به رفاهی که انتظار داشته، نرسیده‌اند و هر روز بیشتر زیر فشار بی‌کاری و گرانی و تورم رنج برده‌اند. آنها گمان داشتند که سیاست‌مداری جسور، با ایده‌های تازه و بیگانه با رسم و راه مألوف دهه‌های گذشته، می‌تواند زندگی آنها را بهبود بخشد و موقعیت اجتماعی آنها را بالا ببرد. ترامپ با وعده‌های فریبنده، از احساسات و علایق انبوه «بازندگان» استفاده کرد و به آنها چنین تلقین کرد که با چند اقدام «مدبرانه» رفاه و بهروزی را به زندگی کارورزان و «شهروندان حقیقی آمریکا» برمی‌گرداند. او هرگز نگفت که قصد دارد از سودهای گزاف کنسرن‌های بزرگ و سهام‌داران ‌میلیاردر آنها بکاهد، بلکه وعده داد که رفاه کارورزان را با فشار به مردمی بدبخت‌تر از خودشان، یعنی لایه‌های محروم و درمانده جامعه، تأمین کند.
تظاهرات علیه ترامپ در واشنگتن
در آموزش‌وپرورش، در بهداشت، در خدمات عمومی و امکانات رفاهی، سیستم ترامپ چیزی جز تکرار گرایش‌های نئولیبرال نیست، آن هم به ابتدایی‌ترین شکل و با تمام مقتضیات اخلاقی و ارزشی آن. آشکارا به جامعه توصیه می‌شود که همه باید سعی کنند هرچه بیشتر پول در بیاورند، زیرا جهان به کام پولدارها و توانگران است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که ترامپ در پیاده‌کردن برنامه‌هایی که برای هر آدم معقولی، کودکانه و ابلهانه به نظر می‌رسند، خیلی هم جدی و مصمم است. هدف او آن است که سیستم دموکراسی و نظام اجتماعی آمریکا را در درازمدت به کلوب ثروتمندان بدل کند، که در آن مردم عادی جز نوکری و خدمت به اربابان نقشی نداشته باشند. به گمان بسیاری از تحلیلگران، دونالد ترامپ در سطح بین‌المللی در پیشبرد مشی سیاسی «اول آمریکا» بسیار «موفق» عمل کرده است.

هنگامی که دونالد ترامپ وارد کاخ سفید شد، بسیاری از تحلیلگران درباره ناآشنایی او با سازوکار سیاست هشدار دادند. در سالروز قدرت‌گیری ترامپ بسیاری از رسانه‌ها و ناظران سیاسی کارنامه او را با نقدی بی‌رحمانه بررسی کرده‌اند. به گزارش دویچه‌وله، در طول تاریخ آمریکا، رؤسای جمهور بی‌مایه و ضعیف کم نبوده‌اند، اما همه آنها دست‌کم مراقب بودند که به یاری مشاوران و دستیاران خوب در چارچوب موازین دموکراسی چنان عمل کنند که ضعف‌های آنها کمترین آسیب را به نظام سیاسی وارد کند. انتخاب دونالد ترامپ معادلات سیاسی آمریکا را به هم ریخت. با او کسی در کرسی بالاترین مقام مهم‌ترین کشور جهان نشست که با موازین حکمرانی دموکراتیک آشنا نیست، اما بدتر از آن، به مجموعه‌ای از پیش‌داوری‌ها و نظرات بی‌پایه باور دارد و آنها را با شهامت و لاف‌زنی تبلیغ می‌کند.
تکیه بر «دوستان»
سازوکار دموکراسی در دنیای مدرن بر محور شایستگی و کاردانی می‌چرخد. زندگی پیچیده امروز فقط در صورتی بر پایه‌ای درست قوام می‌گیرد که افراد کارآمد در جایگاهی شایسته قرار گیرند و با تکیه بر دانش و تجربه به وظایف خود عمل کنند. ترامپ به این امر بدیهی بی‌توجه است، از تقسیم کار و وظایف برداشتی سطحی دارد و در انتخاب همکاران کمتر به استعدادها و لیاقت‌های تخصصی آنها توجه دارد. ترامپ در انتخاب همکاران خود معیاری جز رابطه شخصی نمی‌شناسد؛ اطرافیان او هر ضعف و ایرادی داشته باشند، هیچ اهمیتی ندارد، اما باید «دوست» باشند و به شخص او وفادار بمانند. نتیجه آنکه بیشتر اطرافیان او برای مقام‌هایی که به عهده گرفته‌اند، شایستگی لازم را ندارند. ترامپ از سرمایه‌گذاری در هر کار و ثروت‌اندوزی از هر راهی به شهرت رسید. فردی تاجرمسلک است که ظاهرا در اداره بنگاه‌های مالی و تجاری تجربه زیادی اندوخته، هرچند کارنامه او همیشه با موازین قانونی و اصول اخلاقی همخوان نبوده است. او همان روابطی را که بی‌گمان در اداره هتل و کازینو، یا زدوبندهای مافیایی کارساز هستند، با خود به عرصه سیاست آورد و هیچ باکی ندارد که همکاران او سوابق تبهکارانه داشته باشند و ثروت خود را با فساد و خلافکاری گرد آورده باشند.
دشمنی با «دیگری»
روی دیگر و وجه مکمل تکیه بر افراد «خودی»، دشمنی با دیگران است. ترامپ از هر پدیده متفاوتی، از سلیقه و عقیده گرفته تا رنگ و نژاد و مذهب، متنفر است؛ از مداراجویی و رواداری، تحمل دیگران، ضرورت سازگاری با مخالفان و دگراندیشان بویی نبرده است. ترامپ نه تنها به ارزش‌های انسانی و اصول اخلاقی پایبند نیست، بلکه به بدذاتی و شرارت می‌بالد. به گفته جانستون، او چند بار آشکارا گفته است که از «نابودکردن زندگی افرادی که به او وفادار نباشند» لذت می‌برد. خودخواهی ترامپ چنان شدید است که عده‌ای خودشیفتگی (نارسیسم) او را بیمارگونه و حاکی از ناهنجاری روانی عمیق دانسته‌اند. احتمالا همین خودپسندی بوده که او را به عالم سیاست کشانده و آرزوی رهبری کشور را در روح و روان او پرورانده است، زیرا گمان داشته که این مقام می‌تواند برتری‌جویی او را ارضا کند. بیشتر رأی‌دهندگان به ترامپ کسانی بودند که خود را در میدان رقابت اقتصادی بازنده می‌بینند. سیاست‌های اقتصادی حاکمیت آمریکا در چند دهه گذشته، از هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات، پایگاه طبقه متوسط و پایین را به خطر انداخته است. کشور به ثروتی عظیم دست یافته اما از آن برای گسترش رفاه و بهروزی استفاده نکرده است. کارورزان به رفاهی که انتظار داشته، نرسیده‌اند و هر روز بیشتر زیر فشار بی‌کاری و گرانی و تورم رنج برده‌اند. آنها گمان داشتند که سیاست‌مداری جسور، با ایده‌های تازه و بیگانه با رسم و راه مألوف دهه‌های گذشته، می‌تواند زندگی آنها را بهبود بخشد و موقعیت اجتماعی آنها را بالا ببرد. ترامپ با وعده‌های فریبنده، از احساسات و علایق انبوه «بازندگان» استفاده کرد و به آنها چنین تلقین کرد که با چند اقدام «مدبرانه» رفاه و بهروزی را به زندگی کارورزان و «شهروندان حقیقی آمریکا» برمی‌گرداند. او هرگز نگفت که قصد دارد از سودهای گزاف کنسرن‌های بزرگ و سهام‌داران ‌میلیاردر آنها بکاهد، بلکه وعده داد که رفاه کارورزان را با فشار به مردمی بدبخت‌تر از خودشان، یعنی لایه‌های محروم و درمانده جامعه، تأمین کند.
تظاهرات علیه ترامپ در واشنگتن
در آموزش‌وپرورش، در بهداشت، در خدمات عمومی و امکانات رفاهی، سیستم ترامپ چیزی جز تکرار گرایش‌های نئولیبرال نیست، آن هم به ابتدایی‌ترین شکل و با تمام مقتضیات اخلاقی و ارزشی آن. آشکارا به جامعه توصیه می‌شود که همه باید سعی کنند هرچه بیشتر پول در بیاورند، زیرا جهان به کام پولدارها و توانگران است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که ترامپ در پیاده‌کردن برنامه‌هایی که برای هر آدم معقولی، کودکانه و ابلهانه به نظر می‌رسند، خیلی هم جدی و مصمم است. هدف او آن است که سیستم دموکراسی و نظام اجتماعی آمریکا را در درازمدت به کلوب ثروتمندان بدل کند، که در آن مردم عادی جز نوکری و خدمت به اربابان نقشی نداشته باشند. به گمان بسیاری از تحلیلگران، دونالد ترامپ در سطح بین‌المللی در پیشبرد مشی سیاسی «اول آمریکا» بسیار «موفق» عمل کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.