از شهبانو به شاهزاده هملت:
السینور من، پناه من
بهناز جعفری
این روزها هر اتفاقی میافتد، کمتر از اهمیتش برایم مهم جلوه میکند. آلودگی، خشکسالی، گرانی، قحطی، ترافیک، سرطان و... ،چون خودم را هر روز عصر به قصرالسینور میرسانم. در خیابان ایرانشهر که صدای دزدگیر ماشینها در آلودگیهای صوتی دیگر گم میشود پیاده میشوم و به سالن استاد سمندریان عزیزم میروم.
تکتک درها و پنجرهها را زنگ زده و نزده، ضربدر خورده و نخورده، چوبی یا فلزی، به روی جهان پیرامونم قفل و کلون و زنجیر میزنم. روبهروی یک عالمه صندلی خالی، خاموش روی تخت خودم آرام دراز میکشم. پاهایم را دراز به دراز میکنم. سرم را روی متکای نرم خودم میگذارم و ملحفه سرخ خودم را به سرم میکشم. به صداهای پاهای خلوت و قدرتمند هم قصرانم گوش میسپارم و به نفسهای «هملت» پریشان و افلیای عاشق که مثل دو روح سرگردان در قصر پرسه میزنند گوش تیز میکنم. صدای راهرفتنشان مثل بالزدن پروانههاست که در شیشه کودکی اسیر میشوند.
همه توطئهها، خیانتها و رنجهای این چهاردیواری عزیز را بهجان میخرم. از آن بیرون میترسم و آزادی را از رخنههایش تنفس میکنم و از این معاشرت تاریخی که ویلیامخان شکسپیر بانیاش بوده ابراز خرسندی میکنم. هر چند از ملکه گرترود بودن میهراسم، از تخت و تاج میهراسم، از قدرت میهراسم، از تبعید پسرم و از گناههایم میهراسم، از دستهایم میهراسم، از آرشههای تیز ویولن که روی رگهای دو دستم کشیده و نت جیغ را فوران میزنند میهراسم اما... به زنبودن پناه میبرم. به فراموشی اینها که شاید بهترین راههای ادامه حیاتند در این روزهای آغاز پس از پایان جهان.
هر چند دستی ندارم یا دستهای کوچکی دارم که نمیتوانم با آنها شعله شاهکار ادبی شکسپیر را حائل کنم در این بادهای ریز و درشت مصائب تئاترمان. تنها بعضی شبها، زیر نور آفتاب پروژکتورهای قصرمان، السینورمان، گهواره پسرم را میلرزانم و در گوش هملتم زمزمه میکنم که کاش این شعله تا همیشه برقرار باشد و:«هملت جان! رنگ تیره شب را از خود دور کن و بگذار چشمت در شاه به دوستی بنگرد. با این پلکهای فرودآمده، پدر بزرگوارت را همواره میان خاک مجو. تو خود میدانی که این سرنوشتی عام است: هر چه زنده است باید بمیرد و از طبع بگردد و به ابدیت بپیوندد.»
* نخستین دیالوگهای شهبانو خطاب به هملت در نسخه اصلی شکسپیر با ترجمه بهآذین
این روزها هر اتفاقی میافتد، کمتر از اهمیتش برایم مهم جلوه میکند. آلودگی، خشکسالی، گرانی، قحطی، ترافیک، سرطان و... ،چون خودم را هر روز عصر به قصرالسینور میرسانم. در خیابان ایرانشهر که صدای دزدگیر ماشینها در آلودگیهای صوتی دیگر گم میشود پیاده میشوم و به سالن استاد سمندریان عزیزم میروم.
تکتک درها و پنجرهها را زنگ زده و نزده، ضربدر خورده و نخورده، چوبی یا فلزی، به روی جهان پیرامونم قفل و کلون و زنجیر میزنم. روبهروی یک عالمه صندلی خالی، خاموش روی تخت خودم آرام دراز میکشم. پاهایم را دراز به دراز میکنم. سرم را روی متکای نرم خودم میگذارم و ملحفه سرخ خودم را به سرم میکشم. به صداهای پاهای خلوت و قدرتمند هم قصرانم گوش میسپارم و به نفسهای «هملت» پریشان و افلیای عاشق که مثل دو روح سرگردان در قصر پرسه میزنند گوش تیز میکنم. صدای راهرفتنشان مثل بالزدن پروانههاست که در شیشه کودکی اسیر میشوند.
همه توطئهها، خیانتها و رنجهای این چهاردیواری عزیز را بهجان میخرم. از آن بیرون میترسم و آزادی را از رخنههایش تنفس میکنم و از این معاشرت تاریخی که ویلیامخان شکسپیر بانیاش بوده ابراز خرسندی میکنم. هر چند از ملکه گرترود بودن میهراسم، از تخت و تاج میهراسم، از قدرت میهراسم، از تبعید پسرم و از گناههایم میهراسم، از دستهایم میهراسم، از آرشههای تیز ویولن که روی رگهای دو دستم کشیده و نت جیغ را فوران میزنند میهراسم اما... به زنبودن پناه میبرم. به فراموشی اینها که شاید بهترین راههای ادامه حیاتند در این روزهای آغاز پس از پایان جهان.
هر چند دستی ندارم یا دستهای کوچکی دارم که نمیتوانم با آنها شعله شاهکار ادبی شکسپیر را حائل کنم در این بادهای ریز و درشت مصائب تئاترمان. تنها بعضی شبها، زیر نور آفتاب پروژکتورهای قصرمان، السینورمان، گهواره پسرم را میلرزانم و در گوش هملتم زمزمه میکنم که کاش این شعله تا همیشه برقرار باشد و:«هملت جان! رنگ تیره شب را از خود دور کن و بگذار چشمت در شاه به دوستی بنگرد. با این پلکهای فرودآمده، پدر بزرگوارت را همواره میان خاک مجو. تو خود میدانی که این سرنوشتی عام است: هر چه زنده است باید بمیرد و از طبع بگردد و به ابدیت بپیوندد.»
* نخستین دیالوگهای شهبانو خطاب به هملت در نسخه اصلی شکسپیر با ترجمه بهآذین
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.