|

اتحاد برجامي

حسن هادي. کارشناس روابط بين‌الملل

اکنون زمان آن رسيده است که مخالفان داخلي برجام نيز بر اهميت و صلابت برجام ايمان آورده و دست از تخريب آن بردارند. همان‌گونه که گفته شده، برجام نه پاره‌شدني است، نه سوزاندني. اين اجبار و واقعيت پايدار، پارادايمي است که بر جهان کنوني حاکم است و گريزي از آن نيست. برخي معاهدات بين‌المللي از دوام و قوام زيادي برخوردارند و شاکله‌اي از قواعد محض حقوق بين‌الملل را در خود جاي داده‌‌اند. اين‌گونه معاهدات به دليل خاستگاه قوي و زيربناي مستحکم آن قابل تغيير، تفسير و استحاله نبوده و يک «شبه قانون» محسوب مي‌شوند و لازم‌الاجرابودن آنها نيز در ماهيت وجودي‌شان نهفته است. از نظر ماهوي مي‌توان برجام را شبيه به معاهده ليسبون قلمداد کرد که در سال 2007 سرنوشت اتحاديه اروپا به واسطه آن رقم خورد. با تحريکات هدف‌دار ترامپ در بي‌اثر جلوه‌دادن برجام اين واقعيت بيش‌از‌پيش روشن شد که با هر موضع مخالفت‌آميز او بر حمايت بين‌المللي از برجام به‌ویژه از جانب اعضاي اتحاديه اروپا افزوده شد. اکنون برجام با قواعدي که حيثيت حقوقي نظام حاکم بر معاهدات بين‌المللي بر مبناي آنها استوار شده است، عجين شده و شکست آن يعني فروپاشي اين نظام حقوقي. مشاوران ترامپ به‌خوبي مي‌دانند در صورت خروج آمريکا از برجام علاوه بر اينکه دوستان تاريخي آمريکا براي منزوي‌کردن اين کشور به سرعت متحد خواهند شد، نقطه عطفي خواهد بود در روابط بين‌الملل که پس از آن هيچ مناقشه بين‌المللي را نمي‌توان از راه‌هاي مسالمت‌آميز و طرق ديپلماتيک حل‌وفصل کرد. ناگفته پيداست با وجود مانع‌تراشي‌هاي ترامپ دستاوردهاي برجام روزبه‌روز نمود بيشتري دارد و يکي از بارزترين آنها اجماع کشورهاي قدرتمند بر صلح‌آميزبودن فعاليت‌هاي کشورمان در زمينه فعاليت‌هاي هسته‌اي است. وقتي بدون هيچ رايزني و هماهنگي قبلي، رهبران مؤثر کشورهاي قدرتمند يکپارچه درباره برجام و حتي فراتر از آن درباره اظهارات و حتي تحريم‌هاي جديد ترامپ موضع مشترک گرفته و او را سرزنش مي‌کنند، نشان از موفقيت‌آميز‌بودن و اثربخش‌بودن برجام دارد. بدون اغراق بايد گفت پس از دوران طلايي گفت‌وگوي تمدن‌ها اين دوره بهترين و بالنده‌ترين دوره در تاريخ روابط بين‌الملل کشورمان پس از انقلاب اسلامي محسوب مي‌شود. پيروزي برجام يعني ثبات و اقتدار ايران و شکست آن يعني ناپايداري نقش‌آفريني ايران در صحنه‌هاي بين‌المللي. اکنون مهم‌ترين راه براي عبور از اين دشواري‌ها «اتحاد برجامي» در داخل کشور و حمايت همه‌جانبه از آن به‌عنوان دستاوردي تاريخي و مطابق با منافع ملي است.

اکنون زمان آن رسيده است که مخالفان داخلي برجام نيز بر اهميت و صلابت برجام ايمان آورده و دست از تخريب آن بردارند. همان‌گونه که گفته شده، برجام نه پاره‌شدني است، نه سوزاندني. اين اجبار و واقعيت پايدار، پارادايمي است که بر جهان کنوني حاکم است و گريزي از آن نيست. برخي معاهدات بين‌المللي از دوام و قوام زيادي برخوردارند و شاکله‌اي از قواعد محض حقوق بين‌الملل را در خود جاي داده‌‌اند. اين‌گونه معاهدات به دليل خاستگاه قوي و زيربناي مستحکم آن قابل تغيير، تفسير و استحاله نبوده و يک «شبه قانون» محسوب مي‌شوند و لازم‌الاجرابودن آنها نيز در ماهيت وجودي‌شان نهفته است. از نظر ماهوي مي‌توان برجام را شبيه به معاهده ليسبون قلمداد کرد که در سال 2007 سرنوشت اتحاديه اروپا به واسطه آن رقم خورد. با تحريکات هدف‌دار ترامپ در بي‌اثر جلوه‌دادن برجام اين واقعيت بيش‌از‌پيش روشن شد که با هر موضع مخالفت‌آميز او بر حمايت بين‌المللي از برجام به‌ویژه از جانب اعضاي اتحاديه اروپا افزوده شد. اکنون برجام با قواعدي که حيثيت حقوقي نظام حاکم بر معاهدات بين‌المللي بر مبناي آنها استوار شده است، عجين شده و شکست آن يعني فروپاشي اين نظام حقوقي. مشاوران ترامپ به‌خوبي مي‌دانند در صورت خروج آمريکا از برجام علاوه بر اينکه دوستان تاريخي آمريکا براي منزوي‌کردن اين کشور به سرعت متحد خواهند شد، نقطه عطفي خواهد بود در روابط بين‌الملل که پس از آن هيچ مناقشه بين‌المللي را نمي‌توان از راه‌هاي مسالمت‌آميز و طرق ديپلماتيک حل‌وفصل کرد. ناگفته پيداست با وجود مانع‌تراشي‌هاي ترامپ دستاوردهاي برجام روزبه‌روز نمود بيشتري دارد و يکي از بارزترين آنها اجماع کشورهاي قدرتمند بر صلح‌آميزبودن فعاليت‌هاي کشورمان در زمينه فعاليت‌هاي هسته‌اي است. وقتي بدون هيچ رايزني و هماهنگي قبلي، رهبران مؤثر کشورهاي قدرتمند يکپارچه درباره برجام و حتي فراتر از آن درباره اظهارات و حتي تحريم‌هاي جديد ترامپ موضع مشترک گرفته و او را سرزنش مي‌کنند، نشان از موفقيت‌آميز‌بودن و اثربخش‌بودن برجام دارد. بدون اغراق بايد گفت پس از دوران طلايي گفت‌وگوي تمدن‌ها اين دوره بهترين و بالنده‌ترين دوره در تاريخ روابط بين‌الملل کشورمان پس از انقلاب اسلامي محسوب مي‌شود. پيروزي برجام يعني ثبات و اقتدار ايران و شکست آن يعني ناپايداري نقش‌آفريني ايران در صحنه‌هاي بين‌المللي. اکنون مهم‌ترين راه براي عبور از اين دشواري‌ها «اتحاد برجامي» در داخل کشور و حمايت همه‌جانبه از آن به‌عنوان دستاوردي تاريخي و مطابق با منافع ملي است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.