|

گفت‌وگو با روبن‌فلایشر کارگردان «جوخه‌گنگسترها»

سوار بر ماشین زمان

آندره دلامورته . ترجمه: پریا لطیفی‌خواه

سوار بر ماشین زمان

روبن‌فلایشر با ساختن فیلم «سرزمین زامبی‌ها» همچون بمبی در عرصه فیلمسازی صدا کرد و در مدت کوتاهی به یکی از جنجالی‌ترین کارگردانان جوان عرصه هالیوود تبدیل شد. اگرچه فیلم بعدی او «30 دقیقه یا کمتر»، به خوبی فیلم اولش نبود، البته شاید به این دلیل که او دیگر نمی‌خواست فیلم‌های کمدی مانند «سرزمین زامبی‌ها» بسازد. تازه‌ترین فیلم او «جوخه گنگسترها» بهترین شانس فلایشر بود تا به همه ثابت کند که فقط در ساختن فیلم‌های خنده‌دار، باهوش نیست، بلکه کارگردانی است که از عهده هر کاری بر می‌آید. بر سر صحنه فیلم «جوخه گنگسترها» با وی گفت‌وگویی داشتیم که می‌خوانید:

‌ گفته می‌شود به این دلیل از شما دعوت شد تا این فیلم را کارگردانی کنید، چون می‌خواستند جزییات و ظرافت‌های آن دوران را به ‌نوعی با عناصر دنیای مدرن امروز تلفیق کنند. برخورد شما با فیلم چگونه بود؟

راستش را بخواهید من از طرفداران پروپا قرص این ژانر هستم. تعداد زیادی از فیلم‌های بزرگ و به یادماندنی تاریخ سینما مربوط به این ژانر هستند، فیلم‌هایی مثل «پدرخوانده»، «تسخیر ناپذیران» و خیلی فیلم‌های گنگستری کلاسیک دیگر که من همیشه دوست‌شان داشتم و دارم. به‌همین خاطر وقتی به من پیشنهاد ساختن فیلمی با این ژانر شد، واقعا از شادی در پوست خودم نمی‌گنجیدم. این ژانر آنقدر غنی است که در هر دوره ویژگی‌های خاص خودش را به همراه دارد. برای مثال در دهه70 فیلم‌های «پدرخوانده» و «محله چینی‌ها»، در دهه80 «تسخیر ناپذیران»، در دهه90 هم دو فیلم «رفقای خوب» و «محرمانه لس‌آنجلس»، و جالب اینجاست که هر کدام از این فیلم‌ها قدرت خاص خود را داشتند و هنوز هم این استحکام و قدرت جذب مخاطب را حفظ کرده‌اند. در اوایل سال 2000 نیز تعدادی فیلم گنگستری ساخته شد، البته به نظر من هیچ‌کدام جاذبه فیلم‌های قبلی این ژانر را نداشتند. و من دیوانه‌وار دوست داشتم فیلمی بسازم که قدرت و ماندگاری فیلم‌های دهه 70تا90 را داشته باشد. در مورد مدرن بودن که گفتید باید اشاره کنم تنها کاری که کردم آن بود که چیزی را بسازم که در ذهنم به‌ عنوان یک انسان دنیای مدرن می‌گذشت؛ البته این را هم اضافه کنم که سعی نکردم کاری کنم که این مدرن‌بودن توی ذوق مخاطب بخورد و از حال و هوای دوران گنگسترهای قدیم کاملا به دور باشد.

‌ در فیلم شما صحنه‌های اکشن زیاد است.

بله، خب این فیلم ذاتا یک فیلم اکشن است. به همین دلیل تنها راه معنی بخشیدن به آن، استفاده از صحنه‌های اکشن بود. خیلی از فیلم‌هایی که نامشان را بردم، در واقع چندان اکشن نیستند. منظورم این است که اگرچه در آن فیلم‌ها هم لحظات و صحنه‌های اکشن وجود دارد اما فیلمی که ما ساخته‌ایم پر از سکانس‌های عظیم اکشن است؛ از تصادف ماشین گرفته تا اتفاقات سریع و غیرمترقبه. فکر می‌کنم گنجاندن این همه صحنه‌های اکشن یکی از شانس‌های عملی ما در به تصویر کشیدن ژانر گنگستری با رنگ و بوی مدرن بود. و در کنار آن از تمام فناوری‌های جلوه‌های بصری که از 10، 15 سال گذشته تا کنون دچار تحولات شگرفی شده است نیز بهره‌ برده‌ایم.

‌ می شود کمی هم درباره بازیگران فیلم، مخصوصا اما (استون) و رایان (گازلینگ) بگویید؟

راستش نمی‌دانم در این باره چه باید بگویم؛ تنها حرفی که می‌توانم بزنم این است که من کارگردان خوش‌شانسی بودم که چنین بازیگرانی در فیلمم بازی کردند. فیلمنامه را که خواندم حس کردم شان‌پن، تنها بازیگری است که می‌تواند به‌خوبی از عهده ایفای شخصیت مایکی که نوعی شرارت ذاتی داشت، برآید. خیلی هم تلاش کردیم تا او را مجاب کنیم که این نقش را برای ما بازی کند. در مورد انتخاب جاش (برولین) و رایان هم باید بگویم اگر شما هم شرح شخصیت اومارا را بخوانید متوجه می‌شوید که جاش تنها «اومارا»یی بود که می‌توانستید انتخاب کنید. می‌دانید ویژگی‌های ذاتی رایان درست مانند ویژگی‌های ووتر است و به همین دلیل راحت در قالب این شخصیت جا می‌گیرد. در مورد سایر بازیگران - منظورم جووانی (ریبیسی) آنتونی (مکی)، رابرت پاتریک و مایکل پنیا است- راستش آنها بهترین انتخاب برای تکمیل این جوخه بودند! اما در مورد اِما، چون قبلا با او کار کرده بودم، به نظرم بهترین گزینه برای ایفای نقش بود و وقتی به او پیشنهاد دادم و او هم پذیرفت که در فیلم بازی کند، انگار از خوشحالی مشاعرم را از دست داده بودم.

‌ به نظر می‌آید که این فیلم کاملا با سبکی که پیش از این داشتید، متفاوت است. خودتان چه فکر می‌کنید؟

آه، آره. منظورم این است که کاملا حق با شماست و انگار باید از بخش دیگری از توانایی‌هایم استفاده می‌کردم. می‌دانید مقیاس‌های این فیلم هیچ شباهتی با یک فیلم کمدی نداشت و علاوه بر این، کار کردن با یک عده از مشهورترین بازیگران دنیا و اینکه موضوع فیلم دراماتیک‌تر بود، برای من کاملا تازگی داشت. همانطور که گفتم مقیاس فیلم هم برای من تازه بود و قبلا تجربه‌ای در این باره نداشتم. طی 68 روز در بیش از 55 لوکیشن مختلف بودیم و فیلمبرداری کردیم. این فیلم خیلی ابعاد بزرگی دارد، هر روز یک عالمه طراحی صحنه، یک عالمه اکشن و خلاصه از هر چه که فکرش را کنید یک عالمه!

‌ کار کردن با شان چطوری است؟

محشر! این آدم باور نکردنی است! من کمی عصبی بودم، اما او آن قدر بخشنده و آرام بود که... . خلاصه در هر کاری که می‌کرد، بهترین بود و برای این فیلم و این نقش هم بهترین انتخاب. می‌دانید به نظرم او دست به هر کاری می‌زد درست انجامش می‌داد و راستش را بخواهید شان کارگردان بی‌نظیری است. سر هر صحنه آن قدر ایده‌های جالب مطرح می‌کرد که در واقع این فیلم با همکاری و هم فکری او ساخته شد. خیلی هیجان‌انگیز بود.

‌ از آنجا که فیلم بر اساس داستان واقعی و آدم‌های واقعی بود، آیا احساس مسوولیت بیشتری می‌کردید؟

این فیلم برای من یک چالش واقعی بود. خانواده شخصیت‌های واقعی که فیلم بر اساس داستان زندگی آنها ساخته شده بود، گاهی اوقات سر صحنه فیلمبرداری حاضر می‌شدند و همین موضوع هیجان سر صحنه را بیشتر می‌کرد. مثلا خانواده اومارا و ووتر یک‌بار آمدند سر صحنه؛ حتی یک‌بار یک نفر که واقعا در جوخه گنگسترها بود هم آمد. می‌گفت دلش می‌خواسته رایان را در حال بازی در نقش اومارا ببیند و اینکه از بازیگری او خیلی خوشش آمده است. با توجه به همه این موارد، بله، احساس مسوولیت زیادی می‌کردم؛ البته این نکته را هم فراموش نکنید که فیلمنامه صددرصد هم براساس واقعیت نوشته نشده بود و برای مثال سرنوشت ما یکی در انتهای فیلم با سرنوشت و در دنیای واقعی تفاوت داشت. در این مورد خودم هم دلم می‌خواهد بدانم واکنش مردم در این‌باره چه خواهد بود.

‌ به نظر شما آیا در دنیای امروز هم، گنگسترها برای مخاطبان آن جاذبه و شور و هیجان قدیم را دارند؟ منظورم این است که فکر نمی‌کنید دوران شکوه و عظمت آنها به سر آمده؟

به نظر من این فیلم صرفا یک فیلم گنگستری نیست و پا را فراتر گذاشته و فقط یک دوران خاص را به تصویر کشیده است منظورم شکوه یک دوران را. به نظر من در دنیای مدرن امروز هیچ معادلی برای چنین مکانی نمی‌توان یافت. نه تنها آن مکان، بلکه لباس‌ها و ماشین‌های آن دوران و خیلی چیزهای متعلق به دنیای آن دوران را دیگر نمی‌توان سراغ گرفت. به نظر می‌آید سوار ماشین زمان شده‌اید. این خیلی باحال است!

‌ سبک کارگردانی شما تا چه اندازه از سوی لوکیشن دیکته می‌شود و تا چه‌اندازه مربوط به تلاش خودتان برای خلق یک صحنه سینمایی دارد؟

نمی‌دانم آیا می‌توانم پاسخ درستی به این سوال شما بدهم یا نه. منظورم این است هر صحنه‌ای که می‌گرفتیم سعی می‌کردیم نوعی خلاقیت سینمایی در آن بگنجانیم، اما نمی‌دانم تا چه حد موفق بوده‌ایم. من تمام تلاشم را می‌کردم که تک‌تک صحنه‌ها در حد توان من و گروهم خوب و جالب از آب درآید. شانسی که داشتم این بود که تمام افرادی که با من همکاری داشتند، از حرفه‌ای‌ها بودند و همه‌شان به نوعی گوشه‌ای از کار را در دست گرفته بودند.

روبن‌فلایشر با ساختن فیلم «سرزمین زامبی‌ها» همچون بمبی در عرصه فیلمسازی صدا کرد و در مدت کوتاهی به یکی از جنجالی‌ترین کارگردانان جوان عرصه هالیوود تبدیل شد. اگرچه فیلم بعدی او «30 دقیقه یا کمتر»، به خوبی فیلم اولش نبود، البته شاید به این دلیل که او دیگر نمی‌خواست فیلم‌های کمدی مانند «سرزمین زامبی‌ها» بسازد. تازه‌ترین فیلم او «جوخه گنگسترها» بهترین شانس فلایشر بود تا به همه ثابت کند که فقط در ساختن فیلم‌های خنده‌دار، باهوش نیست، بلکه کارگردانی است که از عهده هر کاری بر می‌آید. بر سر صحنه فیلم «جوخه گنگسترها» با وی گفت‌وگویی داشتیم که می‌خوانید:

‌ گفته می‌شود به این دلیل از شما دعوت شد تا این فیلم را کارگردانی کنید، چون می‌خواستند جزییات و ظرافت‌های آن دوران را به ‌نوعی با عناصر دنیای مدرن امروز تلفیق کنند. برخورد شما با فیلم چگونه بود؟

راستش را بخواهید من از طرفداران پروپا قرص این ژانر هستم. تعداد زیادی از فیلم‌های بزرگ و به یادماندنی تاریخ سینما مربوط به این ژانر هستند، فیلم‌هایی مثل «پدرخوانده»، «تسخیر ناپذیران» و خیلی فیلم‌های گنگستری کلاسیک دیگر که من همیشه دوست‌شان داشتم و دارم. به‌همین خاطر وقتی به من پیشنهاد ساختن فیلمی با این ژانر شد، واقعا از شادی در پوست خودم نمی‌گنجیدم. این ژانر آنقدر غنی است که در هر دوره ویژگی‌های خاص خودش را به همراه دارد. برای مثال در دهه70 فیلم‌های «پدرخوانده» و «محله چینی‌ها»، در دهه80 «تسخیر ناپذیران»، در دهه90 هم دو فیلم «رفقای خوب» و «محرمانه لس‌آنجلس»، و جالب اینجاست که هر کدام از این فیلم‌ها قدرت خاص خود را داشتند و هنوز هم این استحکام و قدرت جذب مخاطب را حفظ کرده‌اند. در اوایل سال 2000 نیز تعدادی فیلم گنگستری ساخته شد، البته به نظر من هیچ‌کدام جاذبه فیلم‌های قبلی این ژانر را نداشتند. و من دیوانه‌وار دوست داشتم فیلمی بسازم که قدرت و ماندگاری فیلم‌های دهه 70تا90 را داشته باشد. در مورد مدرن بودن که گفتید باید اشاره کنم تنها کاری که کردم آن بود که چیزی را بسازم که در ذهنم به‌ عنوان یک انسان دنیای مدرن می‌گذشت؛ البته این را هم اضافه کنم که سعی نکردم کاری کنم که این مدرن‌بودن توی ذوق مخاطب بخورد و از حال و هوای دوران گنگسترهای قدیم کاملا به دور باشد.

‌ در فیلم شما صحنه‌های اکشن زیاد است.

بله، خب این فیلم ذاتا یک فیلم اکشن است. به همین دلیل تنها راه معنی بخشیدن به آن، استفاده از صحنه‌های اکشن بود. خیلی از فیلم‌هایی که نامشان را بردم، در واقع چندان اکشن نیستند. منظورم این است که اگرچه در آن فیلم‌ها هم لحظات و صحنه‌های اکشن وجود دارد اما فیلمی که ما ساخته‌ایم پر از سکانس‌های عظیم اکشن است؛ از تصادف ماشین گرفته تا اتفاقات سریع و غیرمترقبه. فکر می‌کنم گنجاندن این همه صحنه‌های اکشن یکی از شانس‌های عملی ما در به تصویر کشیدن ژانر گنگستری با رنگ و بوی مدرن بود. و در کنار آن از تمام فناوری‌های جلوه‌های بصری که از 10، 15 سال گذشته تا کنون دچار تحولات شگرفی شده است نیز بهره‌ برده‌ایم.

‌ می شود کمی هم درباره بازیگران فیلم، مخصوصا اما (استون) و رایان (گازلینگ) بگویید؟

راستش نمی‌دانم در این باره چه باید بگویم؛ تنها حرفی که می‌توانم بزنم این است که من کارگردان خوش‌شانسی بودم که چنین بازیگرانی در فیلمم بازی کردند. فیلمنامه را که خواندم حس کردم شان‌پن، تنها بازیگری است که می‌تواند به‌خوبی از عهده ایفای شخصیت مایکی که نوعی شرارت ذاتی داشت، برآید. خیلی هم تلاش کردیم تا او را مجاب کنیم که این نقش را برای ما بازی کند. در مورد انتخاب جاش (برولین) و رایان هم باید بگویم اگر شما هم شرح شخصیت اومارا را بخوانید متوجه می‌شوید که جاش تنها «اومارا»یی بود که می‌توانستید انتخاب کنید. می‌دانید ویژگی‌های ذاتی رایان درست مانند ویژگی‌های ووتر است و به همین دلیل راحت در قالب این شخصیت جا می‌گیرد. در مورد سایر بازیگران - منظورم جووانی (ریبیسی) آنتونی (مکی)، رابرت پاتریک و مایکل پنیا است- راستش آنها بهترین انتخاب برای تکمیل این جوخه بودند! اما در مورد اِما، چون قبلا با او کار کرده بودم، به نظرم بهترین گزینه برای ایفای نقش بود و وقتی به او پیشنهاد دادم و او هم پذیرفت که در فیلم بازی کند، انگار از خوشحالی مشاعرم را از دست داده بودم.

‌ به نظر می‌آید که این فیلم کاملا با سبکی که پیش از این داشتید، متفاوت است. خودتان چه فکر می‌کنید؟

آه، آره. منظورم این است که کاملا حق با شماست و انگار باید از بخش دیگری از توانایی‌هایم استفاده می‌کردم. می‌دانید مقیاس‌های این فیلم هیچ شباهتی با یک فیلم کمدی نداشت و علاوه بر این، کار کردن با یک عده از مشهورترین بازیگران دنیا و اینکه موضوع فیلم دراماتیک‌تر بود، برای من کاملا تازگی داشت. همانطور که گفتم مقیاس فیلم هم برای من تازه بود و قبلا تجربه‌ای در این باره نداشتم. طی 68 روز در بیش از 55 لوکیشن مختلف بودیم و فیلمبرداری کردیم. این فیلم خیلی ابعاد بزرگی دارد، هر روز یک عالمه طراحی صحنه، یک عالمه اکشن و خلاصه از هر چه که فکرش را کنید یک عالمه!

‌ کار کردن با شان چطوری است؟

محشر! این آدم باور نکردنی است! من کمی عصبی بودم، اما او آن قدر بخشنده و آرام بود که... . خلاصه در هر کاری که می‌کرد، بهترین بود و برای این فیلم و این نقش هم بهترین انتخاب. می‌دانید به نظرم او دست به هر کاری می‌زد درست انجامش می‌داد و راستش را بخواهید شان کارگردان بی‌نظیری است. سر هر صحنه آن قدر ایده‌های جالب مطرح می‌کرد که در واقع این فیلم با همکاری و هم فکری او ساخته شد. خیلی هیجان‌انگیز بود.

‌ از آنجا که فیلم بر اساس داستان واقعی و آدم‌های واقعی بود، آیا احساس مسوولیت بیشتری می‌کردید؟

این فیلم برای من یک چالش واقعی بود. خانواده شخصیت‌های واقعی که فیلم بر اساس داستان زندگی آنها ساخته شده بود، گاهی اوقات سر صحنه فیلمبرداری حاضر می‌شدند و همین موضوع هیجان سر صحنه را بیشتر می‌کرد. مثلا خانواده اومارا و ووتر یک‌بار آمدند سر صحنه؛ حتی یک‌بار یک نفر که واقعا در جوخه گنگسترها بود هم آمد. می‌گفت دلش می‌خواسته رایان را در حال بازی در نقش اومارا ببیند و اینکه از بازیگری او خیلی خوشش آمده است. با توجه به همه این موارد، بله، احساس مسوولیت زیادی می‌کردم؛ البته این نکته را هم فراموش نکنید که فیلمنامه صددرصد هم براساس واقعیت نوشته نشده بود و برای مثال سرنوشت ما یکی در انتهای فیلم با سرنوشت و در دنیای واقعی تفاوت داشت. در این مورد خودم هم دلم می‌خواهد بدانم واکنش مردم در این‌باره چه خواهد بود.

‌ به نظر شما آیا در دنیای امروز هم، گنگسترها برای مخاطبان آن جاذبه و شور و هیجان قدیم را دارند؟ منظورم این است که فکر نمی‌کنید دوران شکوه و عظمت آنها به سر آمده؟

به نظر من این فیلم صرفا یک فیلم گنگستری نیست و پا را فراتر گذاشته و فقط یک دوران خاص را به تصویر کشیده است منظورم شکوه یک دوران را. به نظر من در دنیای مدرن امروز هیچ معادلی برای چنین مکانی نمی‌توان یافت. نه تنها آن مکان، بلکه لباس‌ها و ماشین‌های آن دوران و خیلی چیزهای متعلق به دنیای آن دوران را دیگر نمی‌توان سراغ گرفت. به نظر می‌آید سوار ماشین زمان شده‌اید. این خیلی باحال است!

‌ سبک کارگردانی شما تا چه اندازه از سوی لوکیشن دیکته می‌شود و تا چه‌اندازه مربوط به تلاش خودتان برای خلق یک صحنه سینمایی دارد؟

نمی‌دانم آیا می‌توانم پاسخ درستی به این سوال شما بدهم یا نه. منظورم این است هر صحنه‌ای که می‌گرفتیم سعی می‌کردیم نوعی خلاقیت سینمایی در آن بگنجانیم، اما نمی‌دانم تا چه حد موفق بوده‌ایم. من تمام تلاشم را می‌کردم که تک‌تک صحنه‌ها در حد توان من و گروهم خوب و جالب از آب درآید. شانسی که داشتم این بود که تمام افرادی که با من همکاری داشتند، از حرفه‌ای‌ها بودند و همه‌شان به نوعی گوشه‌ای از کار را در دست گرفته بودند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.