|

شهر خالي‌ست ز عشاق...

جواد طوسی

سالمرگ جهان‌پهلوان تختي، ناخودآگاه ما را در موقعيتي قرار مي‌دهد كه جاي خالي خصايل پهلواني او را در دنياي پيرامونمان بيشتر احساس كنيم. ممكن است طيف روشنفكر جامعه بگويد كه اصلا در جامعه مدرن جايي براي اين واژگان و فرهنگ مرتبط با آن نيست. در آن صورت، ديگر ضرورتي ندارد بر سر قهرمان يا پهلوان‌بودن چانه بزنيم، چراكه هر دو مهره‌هاي سوخته عصر مدرن‌اند. اما وقتي انفعال و هويت‌باختگي را در اين روزگار به وضوح مي‌بينيم، وقتي مرام و عقيده و پايبندي به اصول و فروتني جايش را به عضله و بدن‌‌سازي متظاهرانه و خال‌كوبي و غريزه صرف داده، وقتي نسل جوان به ريش عتيقه‌هايي كه سنگ اين خصايص و اخلاقيات را به سينه مي‌زنند، مي‌خندد و ترجيح مي‌دهد يا دم را غنيمت بداند يا به نيهيليسم و ابسورد رجوع كند و در دنيايي جفنگ و كابوس‌زده غرق شود، به اين واقع‌بيني مي‌رسي كه تختي‌بودن و تختي‌شدن چقدر دشوار است و چقدر جامعه خلع‌سلاح‌شده اين دوران به اين فرهنگ و الگوپذيري نياز دارد. بگذار سینه‌چاکان مدرنیته حالشان از نگارنده به هم بخورد، ولی زورخانه و زنگ خاکساری را زدن، فقط در شعبان بی‌مخ و لات‌بازی و مرید و مرادی الکی خلاصه نمی‌شود. هنوز به هر بهانه‌ای حرف از غلامرضا تختی که به میان می‌آید، زندگی شخصی و خانوادگی او و کندوکاو در علت مرگش، مهم‌تر از منش و رفتار و عملکرد فردی و اجتماعی‌اش در طول دوران ورزشی است. آیا فقط علی حاتمی اهمیت تختی‌بودن را باور کرد و بعد از او اهل هنر و فضلی نیست که این راه ناتمام را به درستی ادامه دهد؟ چرا هنوز در عالم ورزش نتوانسته‌ایم جای خالی تختی را پر کنیم؟ حتی وقتی امثال علی دایی و جواد خیابانی مشق پهلوانی و جوانمردی را به مناسبت حادثه‌ای تلخ در گوشه‌ای از سرزمین‌مان می‌نویسند، باز در فضای مجازی این رفتار و منش پسندیده به سطحی‌ترین و دم‌دستی‌ترین شکل ممکن بازتاب می‌یابد و تا حد شوخی و مضمون کوک‌کردن نزول پیدا می‌کند. انگار سوژه مهم‌تر از ماهیت وجودی افراد و عملکردشان در رخدادهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. عقلانیت، زمانه‌شناسی، اصالت و ریشه‌داشتن در این خاک در شرایطی عینیت می‌یابد که به این باور برسیم تختی در 17 دی خلاصه نشده است؛ بیاییم فرهنگ تختی و مردانه‌زیستن را در طول زمان تعریف کنیم. بیاییم به جای سانسورکردن و نفی واقعیت تختی، در الگوشدن این نگاه و خصایل و پایمردی و آرمان‌خواهی اصیل (نه جعلی) سهیم شویم و برایش بستری منطقی فراهم كنيم.

سالمرگ جهان‌پهلوان تختي، ناخودآگاه ما را در موقعيتي قرار مي‌دهد كه جاي خالي خصايل پهلواني او را در دنياي پيرامونمان بيشتر احساس كنيم. ممكن است طيف روشنفكر جامعه بگويد كه اصلا در جامعه مدرن جايي براي اين واژگان و فرهنگ مرتبط با آن نيست. در آن صورت، ديگر ضرورتي ندارد بر سر قهرمان يا پهلوان‌بودن چانه بزنيم، چراكه هر دو مهره‌هاي سوخته عصر مدرن‌اند. اما وقتي انفعال و هويت‌باختگي را در اين روزگار به وضوح مي‌بينيم، وقتي مرام و عقيده و پايبندي به اصول و فروتني جايش را به عضله و بدن‌‌سازي متظاهرانه و خال‌كوبي و غريزه صرف داده، وقتي نسل جوان به ريش عتيقه‌هايي كه سنگ اين خصايص و اخلاقيات را به سينه مي‌زنند، مي‌خندد و ترجيح مي‌دهد يا دم را غنيمت بداند يا به نيهيليسم و ابسورد رجوع كند و در دنيايي جفنگ و كابوس‌زده غرق شود، به اين واقع‌بيني مي‌رسي كه تختي‌بودن و تختي‌شدن چقدر دشوار است و چقدر جامعه خلع‌سلاح‌شده اين دوران به اين فرهنگ و الگوپذيري نياز دارد. بگذار سینه‌چاکان مدرنیته حالشان از نگارنده به هم بخورد، ولی زورخانه و زنگ خاکساری را زدن، فقط در شعبان بی‌مخ و لات‌بازی و مرید و مرادی الکی خلاصه نمی‌شود. هنوز به هر بهانه‌ای حرف از غلامرضا تختی که به میان می‌آید، زندگی شخصی و خانوادگی او و کندوکاو در علت مرگش، مهم‌تر از منش و رفتار و عملکرد فردی و اجتماعی‌اش در طول دوران ورزشی است. آیا فقط علی حاتمی اهمیت تختی‌بودن را باور کرد و بعد از او اهل هنر و فضلی نیست که این راه ناتمام را به درستی ادامه دهد؟ چرا هنوز در عالم ورزش نتوانسته‌ایم جای خالی تختی را پر کنیم؟ حتی وقتی امثال علی دایی و جواد خیابانی مشق پهلوانی و جوانمردی را به مناسبت حادثه‌ای تلخ در گوشه‌ای از سرزمین‌مان می‌نویسند، باز در فضای مجازی این رفتار و منش پسندیده به سطحی‌ترین و دم‌دستی‌ترین شکل ممکن بازتاب می‌یابد و تا حد شوخی و مضمون کوک‌کردن نزول پیدا می‌کند. انگار سوژه مهم‌تر از ماهیت وجودی افراد و عملکردشان در رخدادهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. عقلانیت، زمانه‌شناسی، اصالت و ریشه‌داشتن در این خاک در شرایطی عینیت می‌یابد که به این باور برسیم تختی در 17 دی خلاصه نشده است؛ بیاییم فرهنگ تختی و مردانه‌زیستن را در طول زمان تعریف کنیم. بیاییم به جای سانسورکردن و نفی واقعیت تختی، در الگوشدن این نگاه و خصایل و پایمردی و آرمان‌خواهی اصیل (نه جعلی) سهیم شویم و برایش بستری منطقی فراهم كنيم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.