|

مصرف آب بيش از ورودي به سدها و كاهش بارش‌ها، از رياضت آبي پيش‌رو خبر مي‌دهد

معجزه‌اي در راه نيست

ليلا مرگن: آمارها نشان مي‌دهد كه در سال آبي گذشته، 1.2 ميليارد مترمكعب آب بيشتر از ورودي به سدهاي كشور، مصرف شده است. اين در حالي است كه بارش‌هاي امسال هم وضعيت مطلوبي نداشته و نيازمند بازنگري در مصارف خود هستيم. وحيد عسگري‌نژاد، كارشناس آب شركت مديريت منابع آب ايران، با اتكا به آمارهاي هواشناسي مي‌گويد احتمالا امسال ناگزير خواهيم بود دريچه سدها را بيش از سال گذشته بسته نگه داريم و اين رياضت آبي، بيش از ساير بخش‌ها دامن بخش كشاورزي و كشت دوم يعني كشت بهاره و تابستانه را خواهد گرفت. ورود شوك‌هاي ناشي از كاهش بارش‌ها به بخش مصرف را از نگاه عبدالرضا فروغي، رئيس هيئت مديره فدراسيون صنعت آب ايران می‌توان ساماندهي کرد. براي دستيابي به هدف، نيازمند اصلاح سيستم آماري و وضع قوانين مناسب هستيم.
آمارهاي شركت مديريت منابع آب ايران نشان مي‌دهد كه در سال آبي گذشته (96-95) ميزان آب برداشتي از سدها 39.6 ميليارد مترمكعب بوده است. اين در حالي است كه در همان سال ورودي آب به سد 38.4 ميليارد مترمكعب گزارش شده است. يعني در سال گذشته 1.2 ميليارد مترمكعب آب بيش از ورودي به سدها مصرف كرده‌ايم. در سال آبی 94-95 نيز ورودي آب به سدها 44.9 ميليارد مترمكعب و خروجي آن 38.4 ميليارد مترمكعب بوده است. به اين ترتيب، بخشي از نزولات آسماني در پشت سدها براي سال بعدي ذخيره شده است. اما در سال آبي 93-94 باز هم خروجي آب سدها از ورودي آن به ميزان 1.4 ميليارد مترمكعب پيشي گرفته است. نوسانات بارش‌ها سبب مي‌شود بر اساس كاهش ميزان بارندگي، تخصيص آب هم تحت تأثير قرار گيرد. وحيد عسگري‌نژاد، كارشناس آب شركت مديريت منابع آب ايران به «شرق» مي‌گويد: در سالي كه سال آبي خوبي نيست و موجودي مخازن هم پايين است، بايد خروجي‌ها را تا حدي كاهش دهيم كه بتوانيم شرايط را كنترل كنيم.او اضافه مي‌كند: قطعا خروجي امسال سدها از سال گذشته كمتر خواهد شد و اين كاهش‌ها، فشار روي كشاورزي مي‌آورد؛ زيرا سعي مي‌كنيم مصارف شرب و صنعت را كاهش ندهيم.به گفته عسگري‌نژاد اگرچه بارش‌های پاييز فقط 15 درصد از كل ورودي سدهاي كشور را شامل مي‌شود اما وضعيت بارش‌ها در اين فصل نشان مي‌دهد كه سال آبي خوبي را پشت سر خواهيم گذاشت يا نه.او اضافه مي‌كند: عمده بارش‌ها در زمستان و بهار رخ مي‌دهد. بارش‌ ماه‌هاي اسفند، فروردين و ارديبهشت خيلي مهم است. بنابراين در‌حال‌حاضر نمي‌توان با قاطعيت درباره وضعيت ذخاير سدها سخن گفت اما بر اساس پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي خيلي اميدوار نيستيم كه شرايط بارش‌ها بهتر شود؛ زيرا بر اساس آمارهاي هواشناسي كمبود بارش‌هاي پاييز در زمستان جبران نمي‌شود و در غالب حوضه‌هاي آبريز كشور بارش مناسبي نخواهيم داشت.به اعتقاد اين كارشناس آب، امسال احتمالا سال آبي سختي خواهد بود. او با تكيه بر سخنان مديرعامل شركت مديريت منابع آب تأكيد مي‌كند: امسال قطعا جيره‌بندي در كشاورزي به‌ویژه در كشت دوم (بهاره و تابستانه) خواهيم داشت.
كاهش 70درصدي ورودي آب سدهاي تهران
شوك‌هاي ناشي از عدم بارش‌ها با توجه به وضعيت اقليمي ايران در حال تشديد‌شدن است. محمد‌رضا بختياري، مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي تهران، با اعلام خبر كاهش 70درصدي ورودي آب به سدهاي پنج گانه تهران، از برگزاري جلسات رهاسازي آب براي پاسخ به تقاضاي آب شرب در تابستان 97 خبرداده است. اما آيا امكان كنترل و ساماندهي اين شوك‌ها وجود ندارد؟ عبدالرضا فروغي، رئيس هيئت‌مديره فدراسيون صنعت آب ايران، در گفت‌وگو با «شرق» از مديريت‌پذير‌بودن اين شرايط خبر مي‌دهد.
او در تشريح سخن خود بيان مي‌كند: تكيه بر آمار بارش‌ها و مقايسه ساز‌و‌كار بارش‌ها براي يك دوره دراز‌مدت، ديگر خيلي معنا ندارد. فرض كنيد بارش 200 ميلي‌متر باشد. بايد ديد آيا اين بارش تبديل به رواناب مي‌شود يا اين آب پشت سد ذخيره مي‌شود؟
فروغي ادامه مي‌دهد: با توجه به شرايط جوي موجود، تشنگي زمين، تبخير و... اين بارش‌ها تبديل به رواناب نمي‌شود كه در پشت سدها رها شود.
او با تأكيد بر اينكه وضعيت منابع آب كشور مطلوب نيست، ابزارهاي اندازه‌گيري بارش در كشور را از نظر جانمايي، تكنولوژي و به‌روزرساني غيرقابل‌اعتماد توصيف مي‌كند.
بخش‌نامه‌ها مصرف را مديريت نمي‌كنند
رئيس هيئت‌مديره فدراسيون صنعت آب ايران مصرف‌زده‌بودن مردم، ضعف فرهنگي و سياست‌گذاري نامناسب را عواملي معرفي مي‌كند كه منجر به ناتوانی در ساماندهي شرايط مي‌شود.
به گفته او با بخش‌نامه نمي‌توان مصرف را مديريت كرد. بايد همان‌طور كه ابزار اندازه‌گيري بارش‌ها اصلاح مي‌شود، براي تعريف الگوي كشت و اندازه‌گيري ميزان مصرف گياه نيز سياست‌گذاري دقيقي انجام شود. الگوي كشت بايد تبديل به قانون شود تا كشاورزان اقدام به كشت محصول در مناطق ممنوعه نكنند.
فروغي مي‌گويد: براي تبديل‌شدن الگوي كشت به قانون، نيازمند طرح آمايش سرزمين هستيم تا بدانيم استعدادها در كجا نهفته است. اگر آمايش سرزمين داشته باشيم و قانون مناسب براي الگوي كشت تدوين شود، می‌توان رفتار مردم را كنترل کرد. اگر در‌حال‌حاضر به اين مقوله بپردازيم و اقدامات عملي را شروع كنيم، اين مسئله باعث مي‌شود فرهنگ‌سازي هم آغاز شود. با اقداماتي كه انجام مي‌دهيم، هشداري به جامعه پيرامون مي‌دهيم كه اوضاع بد است. براي همين مردم هم تلاش مي‌كنند كه خود را با شرايط تطبيق دهند.
او بيان مي‌كند: بايد يك كار تبليغاتي جدي با كمك راديو و تلويزيون انجام دهيم. رسانه بايد به‌صورت جدي وقت بگذارد كه مردم را همراه كند.

ليلا مرگن: آمارها نشان مي‌دهد كه در سال آبي گذشته، 1.2 ميليارد مترمكعب آب بيشتر از ورودي به سدهاي كشور، مصرف شده است. اين در حالي است كه بارش‌هاي امسال هم وضعيت مطلوبي نداشته و نيازمند بازنگري در مصارف خود هستيم. وحيد عسگري‌نژاد، كارشناس آب شركت مديريت منابع آب ايران، با اتكا به آمارهاي هواشناسي مي‌گويد احتمالا امسال ناگزير خواهيم بود دريچه سدها را بيش از سال گذشته بسته نگه داريم و اين رياضت آبي، بيش از ساير بخش‌ها دامن بخش كشاورزي و كشت دوم يعني كشت بهاره و تابستانه را خواهد گرفت. ورود شوك‌هاي ناشي از كاهش بارش‌ها به بخش مصرف را از نگاه عبدالرضا فروغي، رئيس هيئت مديره فدراسيون صنعت آب ايران می‌توان ساماندهي کرد. براي دستيابي به هدف، نيازمند اصلاح سيستم آماري و وضع قوانين مناسب هستيم.
آمارهاي شركت مديريت منابع آب ايران نشان مي‌دهد كه در سال آبي گذشته (96-95) ميزان آب برداشتي از سدها 39.6 ميليارد مترمكعب بوده است. اين در حالي است كه در همان سال ورودي آب به سد 38.4 ميليارد مترمكعب گزارش شده است. يعني در سال گذشته 1.2 ميليارد مترمكعب آب بيش از ورودي به سدها مصرف كرده‌ايم. در سال آبی 94-95 نيز ورودي آب به سدها 44.9 ميليارد مترمكعب و خروجي آن 38.4 ميليارد مترمكعب بوده است. به اين ترتيب، بخشي از نزولات آسماني در پشت سدها براي سال بعدي ذخيره شده است. اما در سال آبي 93-94 باز هم خروجي آب سدها از ورودي آن به ميزان 1.4 ميليارد مترمكعب پيشي گرفته است. نوسانات بارش‌ها سبب مي‌شود بر اساس كاهش ميزان بارندگي، تخصيص آب هم تحت تأثير قرار گيرد. وحيد عسگري‌نژاد، كارشناس آب شركت مديريت منابع آب ايران به «شرق» مي‌گويد: در سالي كه سال آبي خوبي نيست و موجودي مخازن هم پايين است، بايد خروجي‌ها را تا حدي كاهش دهيم كه بتوانيم شرايط را كنترل كنيم.او اضافه مي‌كند: قطعا خروجي امسال سدها از سال گذشته كمتر خواهد شد و اين كاهش‌ها، فشار روي كشاورزي مي‌آورد؛ زيرا سعي مي‌كنيم مصارف شرب و صنعت را كاهش ندهيم.به گفته عسگري‌نژاد اگرچه بارش‌های پاييز فقط 15 درصد از كل ورودي سدهاي كشور را شامل مي‌شود اما وضعيت بارش‌ها در اين فصل نشان مي‌دهد كه سال آبي خوبي را پشت سر خواهيم گذاشت يا نه.او اضافه مي‌كند: عمده بارش‌ها در زمستان و بهار رخ مي‌دهد. بارش‌ ماه‌هاي اسفند، فروردين و ارديبهشت خيلي مهم است. بنابراين در‌حال‌حاضر نمي‌توان با قاطعيت درباره وضعيت ذخاير سدها سخن گفت اما بر اساس پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي خيلي اميدوار نيستيم كه شرايط بارش‌ها بهتر شود؛ زيرا بر اساس آمارهاي هواشناسي كمبود بارش‌هاي پاييز در زمستان جبران نمي‌شود و در غالب حوضه‌هاي آبريز كشور بارش مناسبي نخواهيم داشت.به اعتقاد اين كارشناس آب، امسال احتمالا سال آبي سختي خواهد بود. او با تكيه بر سخنان مديرعامل شركت مديريت منابع آب تأكيد مي‌كند: امسال قطعا جيره‌بندي در كشاورزي به‌ویژه در كشت دوم (بهاره و تابستانه) خواهيم داشت.
كاهش 70درصدي ورودي آب سدهاي تهران
شوك‌هاي ناشي از عدم بارش‌ها با توجه به وضعيت اقليمي ايران در حال تشديد‌شدن است. محمد‌رضا بختياري، مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي تهران، با اعلام خبر كاهش 70درصدي ورودي آب به سدهاي پنج گانه تهران، از برگزاري جلسات رهاسازي آب براي پاسخ به تقاضاي آب شرب در تابستان 97 خبرداده است. اما آيا امكان كنترل و ساماندهي اين شوك‌ها وجود ندارد؟ عبدالرضا فروغي، رئيس هيئت‌مديره فدراسيون صنعت آب ايران، در گفت‌وگو با «شرق» از مديريت‌پذير‌بودن اين شرايط خبر مي‌دهد.
او در تشريح سخن خود بيان مي‌كند: تكيه بر آمار بارش‌ها و مقايسه ساز‌و‌كار بارش‌ها براي يك دوره دراز‌مدت، ديگر خيلي معنا ندارد. فرض كنيد بارش 200 ميلي‌متر باشد. بايد ديد آيا اين بارش تبديل به رواناب مي‌شود يا اين آب پشت سد ذخيره مي‌شود؟
فروغي ادامه مي‌دهد: با توجه به شرايط جوي موجود، تشنگي زمين، تبخير و... اين بارش‌ها تبديل به رواناب نمي‌شود كه در پشت سدها رها شود.
او با تأكيد بر اينكه وضعيت منابع آب كشور مطلوب نيست، ابزارهاي اندازه‌گيري بارش در كشور را از نظر جانمايي، تكنولوژي و به‌روزرساني غيرقابل‌اعتماد توصيف مي‌كند.
بخش‌نامه‌ها مصرف را مديريت نمي‌كنند
رئيس هيئت‌مديره فدراسيون صنعت آب ايران مصرف‌زده‌بودن مردم، ضعف فرهنگي و سياست‌گذاري نامناسب را عواملي معرفي مي‌كند كه منجر به ناتوانی در ساماندهي شرايط مي‌شود.
به گفته او با بخش‌نامه نمي‌توان مصرف را مديريت كرد. بايد همان‌طور كه ابزار اندازه‌گيري بارش‌ها اصلاح مي‌شود، براي تعريف الگوي كشت و اندازه‌گيري ميزان مصرف گياه نيز سياست‌گذاري دقيقي انجام شود. الگوي كشت بايد تبديل به قانون شود تا كشاورزان اقدام به كشت محصول در مناطق ممنوعه نكنند.
فروغي مي‌گويد: براي تبديل‌شدن الگوي كشت به قانون، نيازمند طرح آمايش سرزمين هستيم تا بدانيم استعدادها در كجا نهفته است. اگر آمايش سرزمين داشته باشيم و قانون مناسب براي الگوي كشت تدوين شود، می‌توان رفتار مردم را كنترل کرد. اگر در‌حال‌حاضر به اين مقوله بپردازيم و اقدامات عملي را شروع كنيم، اين مسئله باعث مي‌شود فرهنگ‌سازي هم آغاز شود. با اقداماتي كه انجام مي‌دهيم، هشداري به جامعه پيرامون مي‌دهيم كه اوضاع بد است. براي همين مردم هم تلاش مي‌كنند كه خود را با شرايط تطبيق دهند.
او بيان مي‌كند: بايد يك كار تبليغاتي جدي با كمك راديو و تلويزيون انجام دهيم. رسانه بايد به‌صورت جدي وقت بگذارد كه مردم را همراه كند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.