|

شورای شهر با تصویب طرحی، شهرداری را ملزم به انتخاب جایی برای اعتراضات مردمی کرد

تعیین محلی برای اعتراض‌ها

شرق: اتفاقاتی که از هفته گذشته در شهرهای بزرگ و کوچک ایران، از جمله تهران رخ داد، بسیاری از الزامات و خواسته‌های مرتبط با نیازهای مردمی را دوباره به سطح رویی اظهارات مسئولان و رسانه‌ها کشاند و حالا شورای شهر تهران به پیشنهاد احمد مسجدجامعی طرحی را تصویب و شهرداری تهران را ملزم به مکان‌یابی و آماده‌کردن مکانی برای اعتراضات مردمی کرده است.
عضو شورای شهر تهران، ری و تجریش روز گذشته در صحن علنی شورا با بیان اینکه مجوز اعتراض و تجمع سازوکاری دارد که مربوط به وزارت کشور است، اما شهرداری تهران هم می‌تواند در راستای تحقق منشور حقوق شهروندی جایی برای گفت‌وشنود و اعتراض مردم فراهم کند، افزود: با اتفاقات چند روز اخیر صحبت‌های زیادی درباره به‌رسمیت‌شناختن اعتراضات مردم و اینکه این اعتراضات چطور و کجا باشند مطرح شد، درحالی‌که با توجه به حق به‌رسمیت‌شناختن اعتراضات باید شرایط و امکاناتی فراهم شود که این حق در جای خود به‌درستی دیده شود.
او به تصویب منشور حقوق شهروندی در شورای شهر تهران (سال 94) اشاره کرد و در پیشنهادی گفت: پارک گفت‌وگو یا خیابان مردم برای این کار پیشنهاد می‌شود و می‌توانیم آن را ارزیابی کنیم و بهتر است شهرداری در این زمینه پیش‌قدم باشد تا هرچه سریع‌تر به مصوبه حقوق شهروندی نزدیک‌تر شود.
اعتراضاتی که اقشار مختلف در این سال‌ها در مقابل مجلس، ارگان‌های دولتی و همین خیابان بهشت که شورا و شهرداری تهران در آن قرار دارد انجام داده‌اند، همواره بدون مجوز یا با مجوز انجام شده و گاه هم به درگیری و دخالت نیروهای انتظامی و امنیتی کشیده شده و مهم‌تر اینکه از میان این اعتراض‌ها و تجمع‌ها افرادی هم دستگیر شده‌اند؛ به‌عنوان‌نمونه همین خیابان بهشت هفته‌ای نیست که شاهد حضور اعتراضی شرکت‌های پیمانکاری برای بی‌کارشدن و پرداخت‌نشدن پولشان نباشد. در بیشتر موارد افراد معترض با پلاکاردی، آرام روبه‌روی ساختمان شورا یا شهرداری می‌ایستند و معمولا یکی از اعضا یا مسئولی از شهرداری برای صحبت با نماینده آنها پایین می‌آید و در برخی از موارد مثل حضور کارکنان اتوبوس‌رانی در دوره قبلی مدیریت شهری، حضورشان را طراحی‌شده و سیاسی قلمداد می‌کنند و گارد ویژه برای متفرق‌کردنشان می‌آید.
در سال‌های گذشته بارها موضوع تعیین محل‌هایی برای اجتماعات هیجانی (عموما شادی) مطرح شده بود، اما تاکنون برای این نیاز شهر و شهروندان مکانی مشخص نشده و همچنان در حوادث تلخ و شیرینی که نیاز است شهروندان زمانی را در کنار هم باشند، خیابان‌های اصلی اشغال و شریان‌های اصلی پایتخت قفل می‌شوند.
بنا بر تجربه شخصی خبرنگار «شرق»، روزی که اولین تجمع در شهر مشهد نسبت به گرانی‌ها صورت گرفت، مردم می‌گفتند که از چند روز قبل بین خودشان این حرف پیچیده بوده که پنجشنبه جمع می‌شویم و نقطه مشترکی که جای سؤال نداشته و همه می‌دانستند محل تجمع، یعنی میدان شهدا بوده است. به عبارتی مردم شهر مشهد از سال‌ها قبل میدان شهدای مشهد را که در ادامه به چهارراه شهدا و حرم رضوی می‌رسد، به‌عنوان محلی برای تجمعات و اعتراضات خود می‌دانند و شهرداری هم این فضای باز شهری مقابل ساختمان شورا و شهرداری را برای این هدف شهروندی خالی گذاشته است.
طرحی که روز گذشته مسجدجامعی مطرح کرد، موافقان و مخالفانی داشت که نظرشان قابل‌تأمل است. حسن رسولی، عضو دیگر شورا، اعضای مطرح‌کننده این طرح را دچار عطش و احساس خواند و گفت: موضوع اعتراضات مردمی و شهروندی در دستور کار دستگاه‌های امنیتی است و این موضوع به حوزه مدیریت شهری ارتباطی ندارد و به‌عنوان عضو شورای شهر تهران مخالف این طرح هستم، چراکه مسئول این اقدامات مسئولان امنیتی و مشخصا وزارت کشور است. او گفت: در صورتی که نیاز باشد، وزیر کشور می‌تواند به آقای شهردار و شورای شهر تهران تقاضایی برای چنین مکانی ارائه کند که البته در ادامه باید این موضوع مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار بگیرد، البته این اظهارات رسولی با واکنش مسجدجامعی روبه‌رو شد و او خطاب به رسولی گفت: «سوابق من مشخص است و سوابق کسی که این حرف را می‌زند هم مشخص است». در ادامه، ابراهیم امینی که به‌جای محسن هاشمی ریاست جلسه را برعهده داشت، جلوی این بحث را گرفت، اما رسولی قصد پاسخ داشت، اما اجازه داده نشد. هرچند در ادامه رسولی به این طرح رأی هم داد. در ادامه هم شهربانو امانی، عضو دیگر شورا، با اشاره به رأی مردم در دوره پنجم انتخابات شوراها، گفت: شهروندان تهرانی، شورای این دوره را به رسمیت شناخته‌اند. یکی از وظایف ما اصل 27 قانون اساسی است، کمک کنیم این اصل اجرائی شود و مردم بتوانند مطالبات خود را پیگیری کنند. این طرح می‌تواند در راستای حقوق شهروندی و بیان مطالبات و اعتراضات مردمی به صورت آرام در یک مکان مشخص‌شده باشد. رعایت حقوق شهروندی مورد توجه دستگاه‌های مختلف، از جمله دولت قرار بگیرد. وی افزود: این اقدام در راستای حقوق شهروندی و نهادهای مدنی است و قاعدتا از ورود افرادی که بخواهند به‌گونه‌ای این اعتراضات را به آشوب و اغتشاش بکشانند جلوگیری می‌شود، اما افشین حبیب‌زاده در انتقاد از این طرح گفت: شناسایی و ایجاد این‌گونه مکان‌ها ارتباطی به شهرداری ندارد و قاعدتا این موارد باید از طریق دستگاه‌های امنیتی پیگیری شود، چراکه ما با تصویب این طرح برای تجمعات محدودیت ایجاد می‌کنیم. محدودکردن این‌گونه تجمعات مخالف حقوق شهروندی است و این در حالی است که اصرار ما بر اجرای اصل 27 قانون اساسی است، به‌طوری‌که در این قانون محدودیتی برای تجمع وجود ندارد. محمود میرلوحی هم گفت: قبول دارم که این‌گونه مسائل در حیطه دستگاه‌های امنیتی است، اما ما می‌توانیم در این زمینه اقداماتی را انجام دهیم. در اعتراضات هفته‌های اخیر مخالفان دولت اعلام کردند که مردم نسبت به وضعیت اقتصادی اعتراض داشتند و این سؤال مطرح می‌شود که چگونه این مطالبات اقتصادی تبدیل به وضعیت امنیتی و سیاسی جامعه و کشور شد. البته در دیداری که با استاندار و فرماندار تهران داشتیم، حتی پیشنهاد این طرح از سوی مسئولان استانداری و فرمانداری داده شد و این در حالی است که فرمانداری نیز با تأمین این محل از سوی مدیریت شهری مخالفت نخواهد کرد. در نهایت هم این طرح دوفوریتی که با حضور 15 نفر از اعضا مطرح شد، با 10 رأی به تصویب اعضای شورای شهر تهران رسید.
ازآنجایی‌که مکان‌یابی برای چنین فضایی همان‌طور که برخی از اعضای شورا مطرح کرده‌اند، الزاماتی امنیتی دارد، به نظر می‌رسد این طرح پس از تهیه در شهرداری تهران باید به مراکز مختلف دیگری ارسال و بررسی شود. ضمن اینکه شهروندانی که به موضوعی در شهر مرتبط با ارگان خاصی اعتراض دارند معمولان در مقابل همان ارگان تجمع می‌کنند و نمی‌خواهند در نقطه دیگری از شهر حضور یابند. از سوی دیگر انتخاب محلی برای تجمع و اعتراض الزامی را برای شهروندان ایجاد می‌کند و به شکلی دست و پای شهروندان را برای اعتراض در نقاط دیگر شهر می‌بندد. فارغ از این مسائل باید پرسید کدام نقطه از تهران را باید برای این محل مکان‌یابی کرد تا شهروندان آن محله و خیابان به شلوغی و ترافیک و حوادث احتمالی آن معترض نباشند؟ چنین فضایی در آرام‌ترین شکل یک تجمع و اعتراض با حجم زیادی از افراد روبه‌روست که اگر با خودرو بیایند، ترافیک ایجاد می‌کنند و اگر با اتوبوس و مترو بیایند، با تراکم در حمل‌و‌نقل مواجه می‌شویم. به نظر می‌رسد چنین طرحی که از زوایای مختلف می‌تواند مفید و مترقی باشد، باید ارزیابی‌های جزئی و موقعیتی داشته باشد.

شرق: اتفاقاتی که از هفته گذشته در شهرهای بزرگ و کوچک ایران، از جمله تهران رخ داد، بسیاری از الزامات و خواسته‌های مرتبط با نیازهای مردمی را دوباره به سطح رویی اظهارات مسئولان و رسانه‌ها کشاند و حالا شورای شهر تهران به پیشنهاد احمد مسجدجامعی طرحی را تصویب و شهرداری تهران را ملزم به مکان‌یابی و آماده‌کردن مکانی برای اعتراضات مردمی کرده است.
عضو شورای شهر تهران، ری و تجریش روز گذشته در صحن علنی شورا با بیان اینکه مجوز اعتراض و تجمع سازوکاری دارد که مربوط به وزارت کشور است، اما شهرداری تهران هم می‌تواند در راستای تحقق منشور حقوق شهروندی جایی برای گفت‌وشنود و اعتراض مردم فراهم کند، افزود: با اتفاقات چند روز اخیر صحبت‌های زیادی درباره به‌رسمیت‌شناختن اعتراضات مردم و اینکه این اعتراضات چطور و کجا باشند مطرح شد، درحالی‌که با توجه به حق به‌رسمیت‌شناختن اعتراضات باید شرایط و امکاناتی فراهم شود که این حق در جای خود به‌درستی دیده شود.
او به تصویب منشور حقوق شهروندی در شورای شهر تهران (سال 94) اشاره کرد و در پیشنهادی گفت: پارک گفت‌وگو یا خیابان مردم برای این کار پیشنهاد می‌شود و می‌توانیم آن را ارزیابی کنیم و بهتر است شهرداری در این زمینه پیش‌قدم باشد تا هرچه سریع‌تر به مصوبه حقوق شهروندی نزدیک‌تر شود.
اعتراضاتی که اقشار مختلف در این سال‌ها در مقابل مجلس، ارگان‌های دولتی و همین خیابان بهشت که شورا و شهرداری تهران در آن قرار دارد انجام داده‌اند، همواره بدون مجوز یا با مجوز انجام شده و گاه هم به درگیری و دخالت نیروهای انتظامی و امنیتی کشیده شده و مهم‌تر اینکه از میان این اعتراض‌ها و تجمع‌ها افرادی هم دستگیر شده‌اند؛ به‌عنوان‌نمونه همین خیابان بهشت هفته‌ای نیست که شاهد حضور اعتراضی شرکت‌های پیمانکاری برای بی‌کارشدن و پرداخت‌نشدن پولشان نباشد. در بیشتر موارد افراد معترض با پلاکاردی، آرام روبه‌روی ساختمان شورا یا شهرداری می‌ایستند و معمولا یکی از اعضا یا مسئولی از شهرداری برای صحبت با نماینده آنها پایین می‌آید و در برخی از موارد مثل حضور کارکنان اتوبوس‌رانی در دوره قبلی مدیریت شهری، حضورشان را طراحی‌شده و سیاسی قلمداد می‌کنند و گارد ویژه برای متفرق‌کردنشان می‌آید.
در سال‌های گذشته بارها موضوع تعیین محل‌هایی برای اجتماعات هیجانی (عموما شادی) مطرح شده بود، اما تاکنون برای این نیاز شهر و شهروندان مکانی مشخص نشده و همچنان در حوادث تلخ و شیرینی که نیاز است شهروندان زمانی را در کنار هم باشند، خیابان‌های اصلی اشغال و شریان‌های اصلی پایتخت قفل می‌شوند.
بنا بر تجربه شخصی خبرنگار «شرق»، روزی که اولین تجمع در شهر مشهد نسبت به گرانی‌ها صورت گرفت، مردم می‌گفتند که از چند روز قبل بین خودشان این حرف پیچیده بوده که پنجشنبه جمع می‌شویم و نقطه مشترکی که جای سؤال نداشته و همه می‌دانستند محل تجمع، یعنی میدان شهدا بوده است. به عبارتی مردم شهر مشهد از سال‌ها قبل میدان شهدای مشهد را که در ادامه به چهارراه شهدا و حرم رضوی می‌رسد، به‌عنوان محلی برای تجمعات و اعتراضات خود می‌دانند و شهرداری هم این فضای باز شهری مقابل ساختمان شورا و شهرداری را برای این هدف شهروندی خالی گذاشته است.
طرحی که روز گذشته مسجدجامعی مطرح کرد، موافقان و مخالفانی داشت که نظرشان قابل‌تأمل است. حسن رسولی، عضو دیگر شورا، اعضای مطرح‌کننده این طرح را دچار عطش و احساس خواند و گفت: موضوع اعتراضات مردمی و شهروندی در دستور کار دستگاه‌های امنیتی است و این موضوع به حوزه مدیریت شهری ارتباطی ندارد و به‌عنوان عضو شورای شهر تهران مخالف این طرح هستم، چراکه مسئول این اقدامات مسئولان امنیتی و مشخصا وزارت کشور است. او گفت: در صورتی که نیاز باشد، وزیر کشور می‌تواند به آقای شهردار و شورای شهر تهران تقاضایی برای چنین مکانی ارائه کند که البته در ادامه باید این موضوع مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار بگیرد، البته این اظهارات رسولی با واکنش مسجدجامعی روبه‌رو شد و او خطاب به رسولی گفت: «سوابق من مشخص است و سوابق کسی که این حرف را می‌زند هم مشخص است». در ادامه، ابراهیم امینی که به‌جای محسن هاشمی ریاست جلسه را برعهده داشت، جلوی این بحث را گرفت، اما رسولی قصد پاسخ داشت، اما اجازه داده نشد. هرچند در ادامه رسولی به این طرح رأی هم داد. در ادامه هم شهربانو امانی، عضو دیگر شورا، با اشاره به رأی مردم در دوره پنجم انتخابات شوراها، گفت: شهروندان تهرانی، شورای این دوره را به رسمیت شناخته‌اند. یکی از وظایف ما اصل 27 قانون اساسی است، کمک کنیم این اصل اجرائی شود و مردم بتوانند مطالبات خود را پیگیری کنند. این طرح می‌تواند در راستای حقوق شهروندی و بیان مطالبات و اعتراضات مردمی به صورت آرام در یک مکان مشخص‌شده باشد. رعایت حقوق شهروندی مورد توجه دستگاه‌های مختلف، از جمله دولت قرار بگیرد. وی افزود: این اقدام در راستای حقوق شهروندی و نهادهای مدنی است و قاعدتا از ورود افرادی که بخواهند به‌گونه‌ای این اعتراضات را به آشوب و اغتشاش بکشانند جلوگیری می‌شود، اما افشین حبیب‌زاده در انتقاد از این طرح گفت: شناسایی و ایجاد این‌گونه مکان‌ها ارتباطی به شهرداری ندارد و قاعدتا این موارد باید از طریق دستگاه‌های امنیتی پیگیری شود، چراکه ما با تصویب این طرح برای تجمعات محدودیت ایجاد می‌کنیم. محدودکردن این‌گونه تجمعات مخالف حقوق شهروندی است و این در حالی است که اصرار ما بر اجرای اصل 27 قانون اساسی است، به‌طوری‌که در این قانون محدودیتی برای تجمع وجود ندارد. محمود میرلوحی هم گفت: قبول دارم که این‌گونه مسائل در حیطه دستگاه‌های امنیتی است، اما ما می‌توانیم در این زمینه اقداماتی را انجام دهیم. در اعتراضات هفته‌های اخیر مخالفان دولت اعلام کردند که مردم نسبت به وضعیت اقتصادی اعتراض داشتند و این سؤال مطرح می‌شود که چگونه این مطالبات اقتصادی تبدیل به وضعیت امنیتی و سیاسی جامعه و کشور شد. البته در دیداری که با استاندار و فرماندار تهران داشتیم، حتی پیشنهاد این طرح از سوی مسئولان استانداری و فرمانداری داده شد و این در حالی است که فرمانداری نیز با تأمین این محل از سوی مدیریت شهری مخالفت نخواهد کرد. در نهایت هم این طرح دوفوریتی که با حضور 15 نفر از اعضا مطرح شد، با 10 رأی به تصویب اعضای شورای شهر تهران رسید.
ازآنجایی‌که مکان‌یابی برای چنین فضایی همان‌طور که برخی از اعضای شورا مطرح کرده‌اند، الزاماتی امنیتی دارد، به نظر می‌رسد این طرح پس از تهیه در شهرداری تهران باید به مراکز مختلف دیگری ارسال و بررسی شود. ضمن اینکه شهروندانی که به موضوعی در شهر مرتبط با ارگان خاصی اعتراض دارند معمولان در مقابل همان ارگان تجمع می‌کنند و نمی‌خواهند در نقطه دیگری از شهر حضور یابند. از سوی دیگر انتخاب محلی برای تجمع و اعتراض الزامی را برای شهروندان ایجاد می‌کند و به شکلی دست و پای شهروندان را برای اعتراض در نقاط دیگر شهر می‌بندد. فارغ از این مسائل باید پرسید کدام نقطه از تهران را باید برای این محل مکان‌یابی کرد تا شهروندان آن محله و خیابان به شلوغی و ترافیک و حوادث احتمالی آن معترض نباشند؟ چنین فضایی در آرام‌ترین شکل یک تجمع و اعتراض با حجم زیادی از افراد روبه‌روست که اگر با خودرو بیایند، ترافیک ایجاد می‌کنند و اگر با اتوبوس و مترو بیایند، با تراکم در حمل‌و‌نقل مواجه می‌شویم. به نظر می‌رسد چنین طرحی که از زوایای مختلف می‌تواند مفید و مترقی باشد، باید ارزیابی‌های جزئی و موقعیتی داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.