|

رؤسای‌جمهور ترکیه و فرانسه دیدار کردند

پاریس؛ دروازه ورود آنکارا به اروپا

رجب طیب اردوغان و امانوئل مکرون، رؤسای‌جمهور دو کشور ترکیه و فرانسه، روز گذشته در حالی با یکدیگر دیدار کردند که روابط دو کشور با ورود به دومین دهه از قرن جدید با فرازوفرودهایی همراه بوده است. فرانسه که تا اوایل دهه جدید میلادی در زمره سرمایه‌گذاران خارجی بزرگ در ترکیه محسوب می‌شد، در سال 2011 و بعد از مطرح‌شدن بحث نسل‌کشی ارمنیان از سوی ترکیه وارد چالشی جدی با آنکارا شد. در سال 2011 فرانسه قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن، انکار نسل‌کشی ارمنیان از سوی ترک‌های عثمانی در سال 1915 جرم محسوب می‌شود. درمقابل، ترکیه نیز با فراخواندن سفیر خود از پاریس و تعلیق تمامی جلسات اقتصادی، سیاسی و نظامی با فرانسه به این قانون واکنش نشان داد. بااین‌حال، سودای پیوستن به اتحادیه اروپا همواره انگیزه کافی را به آنکارا برای عوض‌کردن بازی، به‌خصوص در بحث سیاست خارجی داده است و این چیزی است که اردوغان نه‌تنها در قبال فرانسه، بلکه در قبال دیگر کشورها، از جمله روسیه نیز به‌خوبی ثابت کرده است. هرچند روابط دو کشور در دوران فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، نیز تا حد زیادی بهبود یافته بود، اما روی‌کارآمدن امانوئل مکرون، به نظر زمینه را برای تقویت و گسترش روابط دو کشور فراهم آورده است؛ آن هم در شرایطی که مکرون از همکاری گسترده‌تر ترکیه و اتحادیه اروپا سخن گفته.
مکرونِ مشکل‌گشا
روابط ترکیه و اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر بر سر بحران مهاجران سوری و همچنین پیامدهای کودتای نافرجام در ترکیه، از جمله بازداشت گسترده مخالفان دولت به جرم دست‌داشتن در این کودتا، رو به سردی گذاشته است. این در حالی است که مکرون در ماه سپتامبر در یک مصاحبه، از ترکیه به‌عنوان شریکی حیاتی برای اتحادیه اروپا یاد کرد. او در مقام یک بانکدار سابق و کسی که در یک دوره بر صندلی وزارت اقتصاد فرانسه نیز تکیه زده، به‌خوبی از اهمیت ژئواستراتژیک و تجاری ترکیه برای فرانسه و اتحادیه اروپا آگاه است. از دیگر سو، دولت ترکیه نیز به دلایل اقتصادی و سیاسی، در ماه‌های اخیر از تمایل خود برای گرم‌کردن روابط با اروپا خبر داده است. بنابراین در شرایطی که کشورهایی مانند آلمان به‌شدت با عضویت ترکیه با اتحادیه اروپا مخالفند، داشتن یک حامی قدرتمند مانند مکرون می‌تواند اندک امیدهای ترک‌ها برای پیوستن به اتحادیه اروپا را زنده نگه دارد. این مسئله‌ای است که الوچ ازولکر، سفیر سابق ترکیه در فرانسه، نیز در گفت‌وگوی خود با خبرگزاری «شینهوا»ی چین بر آن صحه گذاشته است. سفر روز گذشته رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، به فرانسه را باید در همین راستا دانست.
آزادی مطبوعات؛پاشنه آشیل آنکارا
البته به نظر موانعی جدی بر سر راه همکاری گسترده‌تر ترکیه با اتحادیه اروپا وجود دارد؛ مسائلی مانند دستگیری گسترده روزنامه‌نگاران در ترکیه که حتی مکرون نیز نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد و به نظر می‌رسد که همین موضوع، یکی از مباحث اصلی در دیدار روز گذشته دو طرف بوده باشد. رئیس‌جمهوری فرانسه در روزهای گذشته با ابراز نگرانی درخصوص وضعیت روزنامه‌نگاران زندانی، وعده داده بود که این مسئله را در دیدار خود با اردوغان مطرح خواهد کرد. به نظر این اظهارات مکرون به دستگیری لو بورو، اشاره دارد که به اتهام اقدامات تروریستی برای بیش از هفت هفته در ترکیه و در بازداشت به‌سر می‌برد که سرانجام با درخواست مستقیم مکرون از اردوغان به فرانسه بازگشت. این در حالی است که ابراهیم کالین، سخنگوی دولت ترکیه، در یک کنفرانس خبری در روز پنجشنبه ‌عنوان کرد که اظهارات رئیس‌جمهوری فرانسه بر پایه اطلاعات نادرست بوده است. او همچنین به انتقاد از افرادی پرداخت که می‌کوشند از طریق بحث آزادی بیان بر جنگ ترکیه با تروریسم سایه بیندازند. کالین همچنین با بیان اینکه خود دولت فرانسه نیز بعد از حملات تروریستی در پاریس و نیس، با اعلام وضعیت اضطراری باعث ایجاد محدودیت‌هایی برای شهروندان شده بود، کوشید تا توپ را به زمین فرانسه بیندازد. بنا بر گزارش رویترز، کالین در همین رابطه افزود: «ما می‌دانیم چگونه افرادی که این حملات را دست‌کم گرفتند یا نظرات شخصی خود را بیان کردند، دستگیر و دادگاهی شدند».
بیت‌المقدس؛ نقطه تفاهم
نخستین دیدار رسمی رهبران دو کشور از زمان به‌پیروزی‌رسیدن مکرون در انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه در سال 2017 میلادی تنها به مقوله روزنامه‌نگاران زندانی محدود نشد و مسائلی مانند وضعیت بیت‌المقدس، جنگ داخلی در سوریه، وضعیت عراق، مبارزه با تروریسم و روابط ترکیه و اتحادیه اروپا را نیز دربر گرفت. مکرون و اردوغان بر سر هر چیزی اختلاف‌نظر داشته باشند، در مخالفت با تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در به‌رسمیت‌شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل هم‌نظرند. اردوغان در سفر خود به فرانسه با تعدادی از نمایندگان بخش تجاری این کشور، از جمله مدیران‌عامل تعدادی از شرکت‌های فرانسوی و تعدادی از ترک‌های ساکن فرانسه نیز دیدار خواهد کرد و مسئله اسلام‌هراسی نیز یکی از مسائلی خواهد بود که اردوغان در سفر خود به فرانسه آن را مطرح خواهد کرد.

رجب طیب اردوغان و امانوئل مکرون، رؤسای‌جمهور دو کشور ترکیه و فرانسه، روز گذشته در حالی با یکدیگر دیدار کردند که روابط دو کشور با ورود به دومین دهه از قرن جدید با فرازوفرودهایی همراه بوده است. فرانسه که تا اوایل دهه جدید میلادی در زمره سرمایه‌گذاران خارجی بزرگ در ترکیه محسوب می‌شد، در سال 2011 و بعد از مطرح‌شدن بحث نسل‌کشی ارمنیان از سوی ترکیه وارد چالشی جدی با آنکارا شد. در سال 2011 فرانسه قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن، انکار نسل‌کشی ارمنیان از سوی ترک‌های عثمانی در سال 1915 جرم محسوب می‌شود. درمقابل، ترکیه نیز با فراخواندن سفیر خود از پاریس و تعلیق تمامی جلسات اقتصادی، سیاسی و نظامی با فرانسه به این قانون واکنش نشان داد. بااین‌حال، سودای پیوستن به اتحادیه اروپا همواره انگیزه کافی را به آنکارا برای عوض‌کردن بازی، به‌خصوص در بحث سیاست خارجی داده است و این چیزی است که اردوغان نه‌تنها در قبال فرانسه، بلکه در قبال دیگر کشورها، از جمله روسیه نیز به‌خوبی ثابت کرده است. هرچند روابط دو کشور در دوران فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، نیز تا حد زیادی بهبود یافته بود، اما روی‌کارآمدن امانوئل مکرون، به نظر زمینه را برای تقویت و گسترش روابط دو کشور فراهم آورده است؛ آن هم در شرایطی که مکرون از همکاری گسترده‌تر ترکیه و اتحادیه اروپا سخن گفته.
مکرونِ مشکل‌گشا
روابط ترکیه و اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر بر سر بحران مهاجران سوری و همچنین پیامدهای کودتای نافرجام در ترکیه، از جمله بازداشت گسترده مخالفان دولت به جرم دست‌داشتن در این کودتا، رو به سردی گذاشته است. این در حالی است که مکرون در ماه سپتامبر در یک مصاحبه، از ترکیه به‌عنوان شریکی حیاتی برای اتحادیه اروپا یاد کرد. او در مقام یک بانکدار سابق و کسی که در یک دوره بر صندلی وزارت اقتصاد فرانسه نیز تکیه زده، به‌خوبی از اهمیت ژئواستراتژیک و تجاری ترکیه برای فرانسه و اتحادیه اروپا آگاه است. از دیگر سو، دولت ترکیه نیز به دلایل اقتصادی و سیاسی، در ماه‌های اخیر از تمایل خود برای گرم‌کردن روابط با اروپا خبر داده است. بنابراین در شرایطی که کشورهایی مانند آلمان به‌شدت با عضویت ترکیه با اتحادیه اروپا مخالفند، داشتن یک حامی قدرتمند مانند مکرون می‌تواند اندک امیدهای ترک‌ها برای پیوستن به اتحادیه اروپا را زنده نگه دارد. این مسئله‌ای است که الوچ ازولکر، سفیر سابق ترکیه در فرانسه، نیز در گفت‌وگوی خود با خبرگزاری «شینهوا»ی چین بر آن صحه گذاشته است. سفر روز گذشته رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، به فرانسه را باید در همین راستا دانست.
آزادی مطبوعات؛پاشنه آشیل آنکارا
البته به نظر موانعی جدی بر سر راه همکاری گسترده‌تر ترکیه با اتحادیه اروپا وجود دارد؛ مسائلی مانند دستگیری گسترده روزنامه‌نگاران در ترکیه که حتی مکرون نیز نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد و به نظر می‌رسد که همین موضوع، یکی از مباحث اصلی در دیدار روز گذشته دو طرف بوده باشد. رئیس‌جمهوری فرانسه در روزهای گذشته با ابراز نگرانی درخصوص وضعیت روزنامه‌نگاران زندانی، وعده داده بود که این مسئله را در دیدار خود با اردوغان مطرح خواهد کرد. به نظر این اظهارات مکرون به دستگیری لو بورو، اشاره دارد که به اتهام اقدامات تروریستی برای بیش از هفت هفته در ترکیه و در بازداشت به‌سر می‌برد که سرانجام با درخواست مستقیم مکرون از اردوغان به فرانسه بازگشت. این در حالی است که ابراهیم کالین، سخنگوی دولت ترکیه، در یک کنفرانس خبری در روز پنجشنبه ‌عنوان کرد که اظهارات رئیس‌جمهوری فرانسه بر پایه اطلاعات نادرست بوده است. او همچنین به انتقاد از افرادی پرداخت که می‌کوشند از طریق بحث آزادی بیان بر جنگ ترکیه با تروریسم سایه بیندازند. کالین همچنین با بیان اینکه خود دولت فرانسه نیز بعد از حملات تروریستی در پاریس و نیس، با اعلام وضعیت اضطراری باعث ایجاد محدودیت‌هایی برای شهروندان شده بود، کوشید تا توپ را به زمین فرانسه بیندازد. بنا بر گزارش رویترز، کالین در همین رابطه افزود: «ما می‌دانیم چگونه افرادی که این حملات را دست‌کم گرفتند یا نظرات شخصی خود را بیان کردند، دستگیر و دادگاهی شدند».
بیت‌المقدس؛ نقطه تفاهم
نخستین دیدار رسمی رهبران دو کشور از زمان به‌پیروزی‌رسیدن مکرون در انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه در سال 2017 میلادی تنها به مقوله روزنامه‌نگاران زندانی محدود نشد و مسائلی مانند وضعیت بیت‌المقدس، جنگ داخلی در سوریه، وضعیت عراق، مبارزه با تروریسم و روابط ترکیه و اتحادیه اروپا را نیز دربر گرفت. مکرون و اردوغان بر سر هر چیزی اختلاف‌نظر داشته باشند، در مخالفت با تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در به‌رسمیت‌شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل هم‌نظرند. اردوغان در سفر خود به فرانسه با تعدادی از نمایندگان بخش تجاری این کشور، از جمله مدیران‌عامل تعدادی از شرکت‌های فرانسوی و تعدادی از ترک‌های ساکن فرانسه نیز دیدار خواهد کرد و مسئله اسلام‌هراسی نیز یکی از مسائلی خواهد بود که اردوغان در سفر خود به فرانسه آن را مطرح خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.