|

موش‌ها و آدم‌ها*

جواد طوسی

راویان اخبار می‌گویند انبوه موش‌های درشت سطح تهران برای وقوع یک زلزله شدید در این شهر لحظه‌شماری می‌کنند تا با اجساد آدم‌های بخت‌برگشته، حسابی دلی از عزا دربیاورند و بخشی از مسئولیت‌ حقوق شهروندی را خودشان عهده‌دار شوند! برای این موش‌های عظیم‌الجثه که در جلوی چشمان ما هر روز و شب در جوی‌های خیابان‌ها جولان می‌دهند، استتار معنا ندارد تا در موردشان آن ضرب‌المثل قدیمی را به کار بریم و بگوییم «دیوار موش داره و...».
گاه که خودم این موش‌های بزرگ بدهیبت را داخل جوی‌ها در دل شهر می‌بینم، ناخودآگاه یاد «طاعون» آلبر کامو می‌افتم و شهری پر از موش در برابرم مجسم می‌شود. در این پیوند تخیل و واقعیت، دیگر حتی نمی‌توان با حسی نوستالژیک شعر بلند عبید زاکانی را زمزمه و سر خود را با «حدیث گربه و موش» گرم کرد.
متأسفانه کم‌کاری شهرداری برای تارومارکردن موش‌های سیاه، باعث شده ما در این سال‌ها شاهد رشد بی‌رویه‌شان باشیم. این هیولاهای هولناک، تکمیل‌کننده خواب‌های آشفته این روزگارمان هستند. چه عذابی الیم‌تر از اینکه بعد از مردن بر اثر زلزله، به‌جای آنکه بهشتی شویم و ملائکه بادمان بزنند، موش‌های فربه تهرانی به جانمان بیفتند و تکه‌پاره‌مان کنند. خدایا امان بده! از شهرداری‌ها که خیری ندیدیم، نگذار چنین مرگ بدفرجامی نصیبمان شود.
مدتی است که این کابوس‌های ذهنی دست از سرم برنمی‌دارند. هروقت موش‌های چاق‌وچله را در جوی‌های خیابان می‌بینم، شب اول قبر را بی‌خیال می‌شوم و خاک‌باران‌شدن و در میهمانی موش‌ها بودن مثل خوره به جانم می‌افتد، اما بهتر است از این تصاویر دفرمه فاصله بگیرم و پایان‌بندی یادداشتم را با یک طنز تلخ واقعی برگزار کنم. چند روز قبل که می‌خواستم از جوی خیابان رد شوم و خودم را به دکه روزنامه‌فروشی برسانم، دخترخانمی را دیدم که با عبور سریع موشی بزرگ و غلط‌انداز از جلوی پایش جیغ بلندی کشید و موبایل از دستش افتاد. این برخورد نزدیک از نوع سوم، به‌گونه‌ای بود که اگر رهگذران متوجه لنگ‌تخته‌انداختن آن موش نمی‌شدند، بنده را متهم به «مزاحمت برای نوامیس» می‌کردند و حالم را جا می‌آوردند!
*پیشکش به جان اشتاین‌بک!

راویان اخبار می‌گویند انبوه موش‌های درشت سطح تهران برای وقوع یک زلزله شدید در این شهر لحظه‌شماری می‌کنند تا با اجساد آدم‌های بخت‌برگشته، حسابی دلی از عزا دربیاورند و بخشی از مسئولیت‌ حقوق شهروندی را خودشان عهده‌دار شوند! برای این موش‌های عظیم‌الجثه که در جلوی چشمان ما هر روز و شب در جوی‌های خیابان‌ها جولان می‌دهند، استتار معنا ندارد تا در موردشان آن ضرب‌المثل قدیمی را به کار بریم و بگوییم «دیوار موش داره و...».
گاه که خودم این موش‌های بزرگ بدهیبت را داخل جوی‌ها در دل شهر می‌بینم، ناخودآگاه یاد «طاعون» آلبر کامو می‌افتم و شهری پر از موش در برابرم مجسم می‌شود. در این پیوند تخیل و واقعیت، دیگر حتی نمی‌توان با حسی نوستالژیک شعر بلند عبید زاکانی را زمزمه و سر خود را با «حدیث گربه و موش» گرم کرد.
متأسفانه کم‌کاری شهرداری برای تارومارکردن موش‌های سیاه، باعث شده ما در این سال‌ها شاهد رشد بی‌رویه‌شان باشیم. این هیولاهای هولناک، تکمیل‌کننده خواب‌های آشفته این روزگارمان هستند. چه عذابی الیم‌تر از اینکه بعد از مردن بر اثر زلزله، به‌جای آنکه بهشتی شویم و ملائکه بادمان بزنند، موش‌های فربه تهرانی به جانمان بیفتند و تکه‌پاره‌مان کنند. خدایا امان بده! از شهرداری‌ها که خیری ندیدیم، نگذار چنین مرگ بدفرجامی نصیبمان شود.
مدتی است که این کابوس‌های ذهنی دست از سرم برنمی‌دارند. هروقت موش‌های چاق‌وچله را در جوی‌های خیابان می‌بینم، شب اول قبر را بی‌خیال می‌شوم و خاک‌باران‌شدن و در میهمانی موش‌ها بودن مثل خوره به جانم می‌افتد، اما بهتر است از این تصاویر دفرمه فاصله بگیرم و پایان‌بندی یادداشتم را با یک طنز تلخ واقعی برگزار کنم. چند روز قبل که می‌خواستم از جوی خیابان رد شوم و خودم را به دکه روزنامه‌فروشی برسانم، دخترخانمی را دیدم که با عبور سریع موشی بزرگ و غلط‌انداز از جلوی پایش جیغ بلندی کشید و موبایل از دستش افتاد. این برخورد نزدیک از نوع سوم، به‌گونه‌ای بود که اگر رهگذران متوجه لنگ‌تخته‌انداختن آن موش نمی‌شدند، بنده را متهم به «مزاحمت برای نوامیس» می‌کردند و حالم را جا می‌آوردند!
*پیشکش به جان اشتاین‌بک!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.